De opkomst en val van de wereldhandel
Waarom de zakenwereld beschouwd?
EEN wereld zonder politieke wedijver, religieus gekrakeel en economische spanningen is moeilijk voor te stellen. Er gaat geen dag voorbij zonder dat politiek, religie en handel ons leven op een aantal manieren beïnvloeden. Verwijder deze drie zuilen van de menselijke samenleving en chaos zou het gevolg kunnen zijn.
Steeds als groepen mensen bijeen wonen, is een economisch stelsel — een huishoudkundig bestuur — onontbeerlijk om hun de goederen en diensten te verschaffen die zij nodig hebben. (Zie onderstaand kader.) Elk huishouden streeft op die manier naar een gezonde economie. Evenzo zijn er bij de economie van elke regering vier fundamentele factoren betrokken: (1) vaststellen welke goederen en diensten geproduceerd moeten worden, (2) bepalen hoe die goederen en diensten geproduceerd moeten worden, (3) beslissen hoe het geproduceerde te verdelen, en dan (4) de zaken zo regelen dat de economie in het juiste tempo groeit en in werk voor allen voorziet.
De economische stelsels die mensen hebben ontwikkeld, hebben het leven ontegenzeglijk gerieflijker gemaakt; ze hebben ons goederen en diensten verschaft waarin wij zelf niet zouden kunnen voorzien. Door deze stelsels is de levensstandaard vaak aanzienlijk verhoogd. Betere verbindingen stellen ons in staat mensen in een willekeurig deel van de wereld binnen enkele seconden per telefoon te bereiken, hun binnen enkele minuten informatie te faxen en zelfs binnen enkele uren naar hen toe te reizen om van aangezicht tot aangezicht met hen te praten.
Toch mogen wij niet vergeten dat de zakenwereld mensen op een manier beïnvloedt die nog verstrekkender is. Samen met de religie en de politiek kan ze zelfs invloed uitoefenen op ons levenslot.a Het is daarom terecht dat wij nu onze aandacht richten op het derde hoofdelement van de menselijke samenleving, de zakenwereld. Hoe is ze zo machtig geworden? Wat staat haar te wachten? Welke consequenties heeft dat voor ons persoonlijk?
[Voetnoot]
a Ontwaakt! heeft twee series artikelen gepubliceerd waarin duidelijk werd getoond hoe dit opgaat voor de religie en voor politieke stelsels. „De toekomst van de religie gezien haar verleden”, 8 januari tot en met 22 december 1989; „Menselijk bestuur op de weegschaal”, 8 augustus tot en met 22 december 1990.
[Kader op blz. 5]
Begrippen in de zakenwereld
Misschien vindt u het moeilijk woorden als „handel”, „industrie” en „economie” te definiëren. Van Dale Groot Woordenboek der Nederlandse Taal omschrijft „handel” in de gewone betekenis als „de handeling van kopen en verkopen”, en in economische zin als „de bemiddeling tussen voortbrenging en verbruik, de omzet van goederen, alle daartoe strekkende handelingen”. Natuurlijk moeten goederen geproduceerd of verwerkt worden voordat ze verhandeld kunnen worden, een proces dat men „industrie” noemt.
Wat betreft „economie”, dat is de wetenschap die het streven naar welvaart, de consumptie van goederen en diensten in een samenleving, en de organisatie van haar geld, industrie en handel bestudeert. Iets wat ons verder inzicht geeft in de betekenis van dit woord, is het feit dat het afgeleid is van Griekse grondwoorden waarmee het besturen van een huishouden of landgoed wordt aangeduid.