Jonge mensen vragen . . .

Hoe kan ik werkelijke vrienden krijgen?

JEFF had het idee dat het gemakkelijk was om vrienden te krijgen. Toen hij op school zat, had hij er immers net zo veel gehad als een mens maar kon verlangen. Maar zodra hij van school kwam, verhuisde hij naar een andere stad. Toen gebeurde er iets ongewoons — hij kwam tot de ontdekking hoe moeilijk het voor hem was om nieuwe vrienden te krijgen.

„Ik was volslagen eenzaam”, zei Jeff. „Ik verstond gewoon de kunst niet om ontspannen te zijn en me op mijn gemak te voelen als ik met nieuwe mensen kennismaakte. Ik ben zes maanden gebleven — en het was de moeilijkste tijd van mijn leven.”

De ervaring van deze jonge man is allerminst ongewoon. Ook jij bent als jongere misschien tot het besef gekomen dat je niet naar een nieuwe stad hoeft te gaan om je van vrienden verstoken te voelen. Vriendschappen sluiten kan moeilijk zijn. Hoe komt dat?

Je kunt het niet overhaasten

Er zijn mensen die denken dat een werkelijke vriendschapa van de ene dag op de andere kan opbloeien en hecht kan worden. Wij leven in een tijd waarin wij geleerd hebben „instant service” te verwachten — op elk gebied, van instant voedsel tot instant vriendschap. Maar een werkelijk hechte vriendschap komt pas tot stand wanneer men een tijdlang ervaringen en gevoelens met elkaar deelt.

Er bestaan echter bepaalde manieren om dat proces op gang te brengen en vlotter te laten verlopen. Een voorbeeld van iemand die deze kunst verstond, vinden wij in een man die zulke hechte vriendschappen smeedde dat zijn vrienden bereid waren voor hem te sterven. Ook dreef zijn innige liefde voor zijn vrienden hem ertoe lijden voor hen te ondergaan en zelfs voor hen te sterven. Wat deed deze man, Jezus Christus, om zulke hechte vriendschappen tot stand te brengen? Hoe kunnen wij hem navolgen en ook zulke gunstige resultaten boeken?

„Actieve belangstelling voor anderen”

Jezus gaf om mensen. Hij getroostte zich de moeite om anderen metterdaad te helpen. Belangstelling voor anderen was voor hem niet alleen een vrome wens, maar hij zette zich persoonlijk in omdat hij ’het wilde’ (Matth. 8:3). Hierdoor werden in die tijd innige vriendschapsbanden gesmeed, en hetzelfde zal in deze tijd het geval zijn.

Zo werd er bijvoorbeeld aan een jonge man in deze tijd, die er bijzonder goed in slaagde zich vrienden te verwerven, gevraagd hoe hij dat deed. Wat het betonen van belangstelling voor anderen betreft, volgde hij Jezus na. „Het gaat erom, werkelijke liefde voor mensen te koesteren en actieve belangstelling voor anderen te hebben”, zei David. „Een van de voornaamste dingen is dat je iemands naam weet. Dat je je voldoende aan hen gelegen hebt laten liggen om hun naam te onthouden, maakt dikwijls indruk op anderen. Misschien brengt dat hen ertoe een ervaring of een probleem met je te bespreken, en zo begint er een vriendschap te groeien.”

’Wil dat zeggen dat ik een extraverte handenschudder moet worden? Dat heb ik gewoon niet!’ zullen sommigen misschien reageren. Maar genegenheid voor mensen wordt niet altijd op die manier aan de dag gelegd. Jezus was „ootmoedig van hart”, geen persoon die het zocht in opvallend uiterlijk vertoon (Matth. 11:28, 29). Mensen worden ’geraakt’ door de oprechte belangstelling die hun wordt betoond. Er was bijvoorbeeld eens een onopvallende plantenkweker en -verkoper, die door een stadgenoot werd beschreven als „de meest verlegen man die ik ooit ben tegengekomen”. Maar toen deze kweker stierf, was zijn begrafenis de grootste in de geschiedenis van het stadje waar hij had gewoond. Hoe kwam dat?

„Hubert wist hoe hij vrienden moest winnen”, memoreerde Alan Loy McGinnis in zijn boek The Friendship Factor (De factor vriendschap). „Hij had zich de beginselen van het tonen van genegenheid weten eigen te maken en meer dan zestig jaar lang hadden mensen bij hem op de eerste plaats gestaan.” Is dat bij jou ook het geval? Door de nadruk te leggen op mensen en het gezamenlijk doen van dingen in plaats van op materiële bezittingen, zul je vele duurzame vriendschappen ontwikkelen. Dikwijls zijn het de meest simpele omstandigheden, zoals samen een maaltijd gebruiken of een vriend met een of ander karweitje helpen, die ertoe kunnen bijdragen een vriendschap hechter te maken.

„De weg naar het hart”

„Schenkt . . . aandacht aan de wijze waarop gij luistert”, raadde Jezus aan. Hij wist hoe waardevol zijn woorden waren voor degenen die zouden luisteren en acht zouden slaan op zijn boodschap (Luk. 8:18). Maar een goed luisteraar zijn is ook van vitaal belang bij het smeden van een vriendschapsband. „Soms heb je iemand nodig die alleen maar naar je luistert”, zei de 22-jarige Guy. „Die bereidheid tot luisteren brengt een hechte vriendschap tot stand.” Ja, het is precies zoals Voltaire schreef: „De weg naar het hart is het oor.”

Wanneer wij oprecht belangstellen in wat anderen zeggen, voelen zij zich gewoonlijk tot ons aangetrokken. Maar dit vereist dat je „niet alleen uit persoonlijk belang het oog houdt op [je] eigen zaken [misschien alleen op wat jij wilt zeggen], maar ook uit persoonlijk belang op die van de anderen”. — Fil. 2:4.

Vraag jezelf dus af: Luister ik werkelijk wanneer anderen praten, of denk ik eraan wat ik zo direct zal gaan zeggen? Stel ik vragen om anderen te helpen zich te uiten? Toon ik door mijn gebaren of mijn gelaatsuitdrukking dat ik werkelijk bij het gesprek betrokken ben?

Wees loyaal

Jezus bleef zijn vrienden trouw. Hij ’had hen tot het einde toe lief’ (Joh. 13:1). De 22-jarige Gordon was zich hiervan bewust, en daarom zei hij, nadat hij met zijn kameraad een hechte vriendschap had opgebouwd: „De voornaamste hoedanigheid van een vriend is zijn loyaliteit. Zal hij je werkelijk trouw blijven als er moeilijke tijden komen? Mijn kameraad en ik verdedigden elkaar altijd als anderen kleinerende opmerkingen maakten. Wij namen het werkelijk voor elkaar op — maar alleen als wij het recht aan onze kant hadden.”

Een dergelijke loyaliteit wordt ten zeerste op prijs gesteld, aangezien er tegenwoordig zoveel huichelarij en achterbaksheid is. „Er bestaan metgezellen die geneigd zijn elkaar aan stukken te breken [of de reputatie van de ander door geroddel te „breken”], maar er bestaat een vriend die aanhankelijker is dan een broeder.’ — Spr. 18:24.

Deel je gevoelens met elkaar

De bereidheid van Jezus om zijn diepste gevoelens te onthullen, smeedde een hechte band met zijn vrienden. Bij tijd en wijle liet hij merken dat hij ’medelijden had’, ’liefde koesterde’ en „diepbedroefd” was. Bij ten minste één gelegenheid ’begon hij te wenen’. Jezus schaamde zich er niet voor zijn hart bloot te leggen voor degenen die hij vertrouwde. — Matth. 9:36; Mark. 10:21; Matth. 26:38; Joh. 11:35.

Het spreekt vanzelf dat je niet zomaar met je emoties te koop kunt lopen en een oppervlakkige kennis kunt overstelpen met al je zorgen. „Je moet jezelf zijn”, verklaarde de 14-jarige Felicia. Wees eerlijk tegenover anderen. Als mensen een emotioneel „masker” opzetten, scheppen zij afstand. Empathie leren hebben, „medegevoel” met anderen, en met hen mee ’lijden’ is van essentieel belang als je betekenisvolle vriendschappen wilt opbouwen — 1 Petr. 3:8.

Maar hier is een woord van waarschuwing op zijn plaats. Als je iemand van de andere sekse als intieme vriend of vriendin kiest, is er altijd het risico dat er romantische gevoelens ontstaan. Je wordt gemakkelijk emotioneel afhankelijk van zo iemand. Als een van jullie beiden niet in een positie verkeert om te trouwen, kan daardoor onnoemelijk harteleed ontstaan. Het is veel beter om een hechte vriendschap te zoeken met je eigen seksegenoten, tot je eraan toe bent een huwelijkspartner uit te kiezen.

Verwacht geen volmaaktheid

Er zullen vervelende momenten voorkomen bij het winnen van vrienden. „We maken allemaal een hoop fouten. Wie nooit iets fout zegt, is een volmaakt mens” (Jak. 3:2, Het Nieuwe Testament in de omgangstaal). Velen kunnen ervan getuigen dat zij er hard aan hebben moeten werken om vrienden te winnen, maar dat zij zich in vele duurzame vriendschappen mogen verheugen.

Zelfs wanneer een vriendschap eenmaal tot stand is gekomen, moet je geen volmaaktheid verwachten. Een jonge man die als enig kind in de provincie was opgegroeid, raakte goed bevriend met een jonge man die nooit iets anders had meegemaakt dan het leven in de grote stad, en die uit een gezin met vijf kinderen kwam. Hoe speelden zij dat klaar, met zulke verschillende achtergronden? „Je moet bereid zijn te geven”, zei Presley. „Daaruit bestaat vriendschap voor een belangrijk deel. Je hebt je eigen mening over bepaalde dingen, maar je bent bereid meegaand te zijn en ruimte te laten voor de gevoelens en opvattingen van je vriend.”

Ja, dit kost allemaal tijd en emotionele betrokkenheid. Maar niet liefhebben zal je nog veel meer kosten. Je zult ervoor moeten betalen met een leven van lege eenzaamheid. Maar wees ervan verzekerd dat je, door in navolging van Jezus oprechte bezorgdheid voor mensen aan de dag te leggen, in staat zult zijn net als Jezus tegen sommigen te zeggen: „Jullie zijn mijn vrienden.” — Joh. 15:14, NTO.

[Voetnoten]

[Illustratie op blz. 16]

Vind je het moeilijk om vrienden te krijgen?

[Illustratie op blz. 17]

Luister je werkelijk wanneer anderen spreken?