Een onderwijsprogramma dat succes heeft in Afrika
KUNT u zich voorstellen dat er een internationaal onderwijsprogramma bestaat dat in ten minste 41 Afrikaanse landen werkzaam is en waarbij zeer doeltreffende onderwijsmethoden worden toegepast met gebruikmaking van onderwijzers, leerboeken en schoolgebouwen, ja, waar zelfs persoonlijk onderwijs thuis wordt gegeven? In dit internationale programma is raad opgenomen over zedelijk gedrag en het gezinsleven en er wordt onderwezen hoe men werkelijke liefde tegenover iedereen aan de dag moet leggen.
Bovendien is het een onderwijsprogramma dat volledig met vrijwilligers is opgezet, ja, bijna een kwart miljoen! Zij besteden vele uren aan het onderwijzen van anderen zonder voor hun diensten enig salaris te ontvangen.
Een dergelijk programma schijnt in de hedendaagse wereld onmogelijk. Niettemin is dit precies wat Jehovah’s Getuigen nu reeds meer dan 50 jaar in Afrika hebben gedaan. Vorig jaar alleen al wijdden zij meer dan 40 miljoen uur aan deze dienst voor het algemeen welzijn. Gemiddeld komt dit neer op zes minuten voor iedere man, iedere vrouw en ieder kind overal op het Afrikaanse continent en de naburige eilanden! Op maar erg weinig plaatsen in Afrika is de bevolking niet bekend met hun vurige wens iedereen op persoonlijke basis te helpen.
Het belangrijkste leerboek, de basis van de „gedragslijn” die zij onderwijzen, is de bijbel. Behalve de vergaderingen voor onderwijs die iedere week in hun Koninkrijkszalen belegd werden, hielden de Getuigen vorig jaar wekelijkse bijbelbesprekingen met meer dan 200.000 gezinnen. Niet alleen leerden zij duizenden lezen en schrijven (77 percent van de Getuigen kan lezen en schrijven tegen 20 percent van de bevolking in sommige Afrikaanse landen), maar wat belangrijker is, zij leerden hun de beginselen van juist gedrag.
„Zegevierend geloof”-congressen spelen een hoofdrol
Grote vergaderingen of congressen vormen een essentieel onderdeel van dit onderwijzingswerk Tijdens de laatste maanden van 1978 en het begin van dit jaar werden er in heel Afrika en op de naburige eilanden 72 congressen gehouden. Een verbazingwekkend aantal van 524.571 personen bezocht ze!
Een zeer vooraanstaande koning in Ghana bezocht, vergezeld van de koninginmoeder en de voornaamsten en de oudere mannen van de koning, een van deze congressen. „Ik ben onder de indruk gekomen van, ja, geboeid door uw vergaderregelingen en uw ordelijke gedrag”, riep hij uit. Waarom waren hij en duizenden anderen zo „geboeid”?
Niet louter vanwege het ordelijke gedrag, maar hoofdzakelijk vanwege het programma. De praktische lezingen, samen met nieuwe aanvullende leerboeken zoals het boek Een gelukkig gezinsleven opbouwen, hielpen gezinnen echt het hoofd te bieden aan rijzende huiselijke onenigheid.
Werpt het programma werkelijk vruchten af?
Onder de congresbezoekers in Nigeria was iemand die vroeger voor een politieke partij allerlei gangsterpraktijken had beoefend. Hij had deelgenomen aan gewelddadige handelingen tegen politieke tegenstanders. Hij had sommige van hun huizen laten afbranden en zelfs van enkelen de ledematen afgehakt! Hij was zo berucht dat enkele mensen zelfs bevreesd waren een bepaald bioscoopgebouw te bezoeken omdat bekend was dat hij daar vaak naar toe ging. Toevallig was de conciërge van deze filmzaal een Getuige. Hij begon de bijbel met deze man te bespreken en het resultaat was dat de man zijn manier van leven veranderde en een van Jehovah’s Getuigen werd.
Deze voorheen gewelddadige man begon anderen over de bijbel te onderwijzen. Toen hij voor het eerst het gebied inging om te onderwijzen, namen veel mensen de benen toen zij hem zagen aankomen! Het vereiste enige inspanning om hen ervan te overtuigen dat hij veranderd was. Maar hij was veranderd! Hij helpt nu anderen soortgelijke veranderingen in hun leven aan te brengen.
Een alleenstaand geval? Beslist niet! Prostituées, dieven, dronkaards en drugverslaafden zijn geholpen hun leven te veranderen. Anderen die van de opmerkelijke veranderingen nota namen, kwamen zo onder de indruk dat ook zij Getuigen zijn geworden.
Een Getuige benaderde bijvoorbeeld de blanke eigenaar van een grote boerderij in Rhodesia en vroeg, zoals de gewoonte is, toestemming om met enkele veldarbeiders van de man te spreken. „En wat ga je mijn werknemers dan leren?” vroeg hij op de man af. „De bijbel en de beginselen eruit”, antwoordde de Getuige. „Zoals?”, vroeg de eigenaar. „De bijbelse zienswijze over eerlijkheid, reinheid, het hebben van matige gewoonten en de instelling tegenover werk.” Bij het horen hiervan was de landeigenaar verbaasd, daar hij vaak juist over deze zaken met enkelen van zijn arbeiders problemen had!
Nu hij besefte dat er zich onder zijn werknemers enige Getuigen bevonden, drong hij er bij zijn bezoeker op aan hem te vertellen wie de Getuigen van Jehovah op zijn boerderij waren. U kunt zich zijn verbazing voorstellen toen de Getuige hem de namen van zijn allerbeste en meest vertrouwde werkers noemde! Diep onder de indruk wilden hij en zijn vrouw erachter komen welke vorm van onderwijs de geest van deze Afrikanen had bereikt en zo’n verandering had teweeggebracht. Spoedig waren beiden zelf gedoopte Getuigen die meehielpen weer anderen te onderwijzen.
De eerlijkheid van Jehovah’s Getuigen is in sommige delen van Afrika bijna legendarisch geworden. Bezoekers van de congressen staan er vaak verbaasd over daar een „Afdeling gevonden voorwerpen” aan te treffen. „De meeste Afrikanen zijn van mening dat verloren geld voor altijd verdwenen is; de gedachte gevonden geld terug te geven is over het algemeen vreemd aan het Afrikaanse denken”, merkte een in Kenia geboren Getuige op. Toch wordt geld — in grote en kleine hoeveelheden — door vinders ingeleverd en komt vaak weer in het bezit van de rechtmatige eigenaar.
Gezinnen versterkt
En hoe staat het met het gezinsleven? De burgemeester van de Zuidafrikaanse gemeente Mdantsane uitte deze opmerkelijke openbare verklaring:
„Gedurende een periode van zes jaar heb ik nooit één enkel geval gehoord van Getuigen die nalieten de huur te betalen, met hun vrouw vochten, of een verzoek tot echtscheiding indienen. Om deze reden heb ik een hoge achting voor hen.”
Om de diepgaande uitwerking van bijbels onderricht op te merken hoeft iemand alleen maar zulke congressen te bezoeken en de duizenden gehoorzame kinderen die hun ouders vergezellen, gade te slaan. Bij zijn vertrek van het congres in Abidjan, Ivoorkust, merkte één wereldreiziger die talloze congressen had bezocht, op:
„En wat een kinderen! U hebt nog nooit kinderen gezien die zo gedisciplineerd zijn en zich zo goed gedragen op de vergaderingen als u hier in Afrika vindt. Uren achter elkaar zitten zij bij hun ouders, zich naar het schijnt niet bewust van de hitte en vochtigheid en de harde zitplaatsen die voor deze tijdelijk opgezette tenten waren gemaakt.”
Een op het hoofdkantoor van Jehovah’s Getuigen te New York werkzame 89-jarige werd door de Afrikaanse Getuigen warm begroet. Bij haar terugkeer, nadat zij een maand lang het ene congres na het andere had bezocht, werd aan Grace DeCecca gevraagd: „Wat heeft nu van de hele reis de meeste indruk op u gemaakt?” Zonder te aarzelen zei zij: „Het was de tederheid van de mensen, vooral van de mannen. Men kon hele gezinnen als een eenheid samen naar de vergadering zien komen, en de vaders waren zo zorgzaam bij het helpen met de kinderen.”
Stelt u zich eens voor dat heel Afrika bewoond zou worden door gezinnen en mensen die ordelijk, teder en eerlijk zijn! Zou niet iedere verstandige persoon de veiligheid en zekerheid die dit met zich zou brengen, op prijs stellen?
Eenheid onder stammen en rassen
Welke gevoelens zou u koesteren jegens iemand van een andere „familie” die uw verwanten uit hun huis heeft verdreven en velen van hen heeft vermoord? Denkt u dat u die persoon zou kunnen liefhebben?
Dit is nu net wat er gebeurde met de wereldberoemde Batutsi-stam en het Bahutu-volk. Zij leveren al meer dan 400 jaar strijd! In 1963 ontwikkelden de gevechten zich tot een regelrechte oorlog waarbij meer dan 10.000 Batutsi’s werden gedood en de rest van de stam werd gedwongen als vluchtelingen een zwervend bestaan te gaan leiden. Toch bevatte een verslag over het congres in Nairobi de volgende bijzonderheden:
„Mannelijke en vrouwelijke Getuigen uit Rwanda van de beroemde Batutsi-stam aanbaden schouder aan schouder met anderen van de Bahutu-stam. Hoewel er over het algemeen toch ernstige verschillen tussen deze volken bestaan, stemt het gelukkig op te merken dat zij die aanbidders van Jehovah zijn geworden, zulke verschillen achter zich hebben gelaten en elkaar nu als ’broeders’ en ’zusters’ bezien.”
Zwarten en blanken aanbidden te zamen in gebieden waar hevige raciale spanningen bestaan. Het eerste volledig interraciale congres van Zuid-Afrika werd gehouden in het onder rassenscheiding levende Kaapstad. De 6959 aanwezigen waren er merkbaar ontroerd over met personen van andere rassen te kunnen omgaan. Een bericht uit Zuid-Afrika zei: „De Getuigen handelden alsof zij dit al jaren hadden gedaan. Er heerste een heerlijke geest van vrede en eenheid.”
Deze raciale eenheid is niet louter „oppervlakkige verdraagzaamheid”, maar is diep geworteld in de gevoelens van de Getuigen. Vele blanke Getuigen hebben tientallen jaren als zendeling met plaatselijke zwarte Getuigen gewerkt. Er is een band van oprechte liefde gegroeid. Ter illustratie: één zendeling die al meer dan dertig jaar in Afrika dient, was ernstig ziek geworden, worden, zelfs zo ernstig dat hij drie maanden het bed moest houden. Een reizende opziener vroeg hem of hij naar zijn vaderland, naar Canada, wilde terugkeren. „Neen!”, antwoordde hij vastberaden. „Dit is mijn thuis, bij deze mensen, en ik wil hier graag blijven zolang ik leef!”
De op bezoek zijnde opziener was door het antwoord enigszins van zijn stuk gebracht, maar als besluit van zijn verslag schreef hij:
„Het is deze met het gehele hart geschonken toewijding aan Jehovah die de broederschap van Jehovah’s Getuigen samenbindt in een onverbrekelijke eenheid die niet wordt verzwakt door internationale grenzen, verschillende rassen, gewoonten of talen.”
De „zin van Christus” inprenten
Honderdduizenden zijn personen geworden die zich laten leiden door een onveranderlijke morele gedragslijn, met als resultaat sterke gezinnen die liefde voor iedereen aan de dag leggen. Zou u zich niet verheugen als u zulke personen als uw buren had? Zij hebben de „zin van Christus” in hun geest laten inprenten doordat zij hun denken en gedrag vormen naar het voorbeeld en de onderwijzingen van Jezus Christus. — 1 Kor. 2:16.
Zij hebben een succes behaald zoals de wereld graag zou behalen. De socioloog Bryan R. Wilson van de universiteit van Oxford, die dit opmerkte, zette, na een uitgebreide studie van de Getuigen in Afrika gemaakt te hebben, uiteen:
„Getuigen . . . zijn de enigen die erin geslaagd zijn hun aanhang ertoe te brengen vast te houden aan hoge maatstaven van morele strengheid en zelfdiscipline.
Zij prenten de deugden in van hard werken, stiptheid, soberheid en zelfrespect. Hun leden bereiken in hun gezinsverhoudingen een kwaliteit die in Oost-Afrika hoogst buitengewoon is. Hun onderwijs- en indoctrinatie-technieken zijn bijzonder doeltreffend. . . .
De geijkte frasen van Afrikaanse politici gelden de veroordeling van exclusieve loyaliteit aan het stamverband. Het paradoxale is dat de Getuigen misschien wel meer succesvol zijn dan enige andere groep wat betreft de snelheid waarmee zij stammendiscriminatie onder hun eigen nieuwelingen uitbannen.”
Degenen die de „zin van Christus” hebben, bemerken ook dat hun leven zinvol wordt en zo gelukkig als te midden van de bedroevende wereldtoestanden maar mogelijk is. Bovendien houden zij verlangend hun oog gericht op de op de bijbel gebaseerde hoop van een gehele wereld zonder onrecht, waarin rechtvaardigheid zal wonen, en iedereen volledige zekerheid zal genieten. Het zal een door God gevormde ordening zijn die een oud op zelfzucht gebouwd stelsel zal vervangen. Degenen die onder zulke volmaakte omstandigheden leven, zullen dat doen, omdat zij met succes hun leven hebben laten vormen door een omvangrijk bijbelonderwijsprogramma. — 2 Petr. 3:13; Ps. 85:8-13; 145:20.
[Kader op blz. 26]
Wat Afrikanen over de congressen zeiden
„Ik heb nog nooit mensen gezien die zo hard werkten! U leeft werkelijk volgens uw gelooft vooral de jongeren bij jullie.” — Verzorger van clubterreinen — Sénégal.
„Na u twee dagen gadegeslagen te hebben, ben ik ontroerd en onder de indruk omdat uw congres op zo’n ordelijke manier mensen van alle rassen samenbrengt.” — Moslem wachter — Ghana.
[Illustratie op blz. 25]
Een Afrikaans gezin geniet van onderwijs van het hoogste belang: bijbels onderricht