De „sneeuwpoppen” van Japan
Door Ontwaakt!-correspondent in Japan
WAT een pret! Geeft het kinderen vaak niet een geweldig plezier om een sneeuwpop te maken? Maar in Sapporo op Hokkaido, het noordelijke eiland van Japan, hebben ze supersneeuwpoppen. Sommige wegen wel duizend ton en zijn op een adembenemende wijze tot in de finesses uitgewerkt. Er zijn ook viervoetige dieren, vogels en vissen van sneeuw, en verder zijn er goden, treinen en jumbo-straalvliegtuigen, huizen, pagodes en kastelen van sneeuw — een complete wereld opgebouwd uit sneeuw!
Het is echter een wereld die maar kort bestaat — precies vier dagen, achter in januari of begin februari. Dan wordt ze weer verpulverd tot vormloze sneeuw en weggereden.
Het centrum van dit sneeuwfestival, Sapporo, wordt „de Japanse stad van de jeugd” genoemd. Ofschoon deze stad niet veel meer dan honderd jaar oud is, is ze uitgegroeid tot een drukke wereldstad met 930.000 mensen. Vreemd genoeg was er pas een sneeuwen model gemaakt dat de „miljoenste inwoner van Sapporo” uitbeeldde als een leepogig persoon met alleen twee ondertanden. De meeste inwoners van de stad zien er gezonder uit!
In het algemeen ontstonden de Japanse steden uit groepen feodale dorpjes met nauwe, kronkelende stegen als straten. Maar met Sapporo is het anders gesteld. Deze stad is ontworpen met behulp van Britse en Amerikaanse stadsarchitecten; ze heeft brede, rechte boulevards en er loopt een 100 meter breed park in oost-west richting middendoor de stad. Dit park is afgezet met seringe- en acaciabomen, die ’s zomers overgaan in groene gazons en kleurrijke bloembedden. In de winter bestaat het park echter uit vele schakeringen wit, vooral tijdens het sneeuwfestival.
Een festival dat steeds grotere afmetingen aannam
Dit festival dateert uit omstreeks 1950. Om de verveling van de lange, noordelijke winter te verdrijven, werden de kinderen bijeengeroepen om als ontspanning en oefening, beelden van sneeuw te maken. Toen het festival grotere afmetingen begon aan te nemen, zagen de vroede vaderen hierin grote mogelijkheden om Sapporo meer bekendheid te geven. Het festival is nu uitgegroeid tot kolossale afmetingen.
Er wordt voor ieder stuk van de tentoonstelling een stevig sneeuwen platform gemaakt waarin houten steigers worden verankerd. Deze moeten stevig zijn, omdat een lawine van duizend ton sneeuw en ijs voor de toeschouwer gevaarlijk kan zijn! Verscheidene jaren geleden sloeg een nabootsing van de ark van Noach tijdens de bouw om zodat deze opnieuw moest worden gemaakt. Als de bouwers eenvoudig de in het bijbelboek Genesis gegeven blauwdruk hadden gevolgd in plaats van het uit de fantasie ontsproten model uit de film „De Bijbel”, zouden zij ongetwijfeld een stabielere ark hebben gebouwd. Maar de dieren waren geweldig nauwkeurig en natuurgetrouw weergegeven.
Voor de tentoonstelling van 1970 was de oude geschiedenis vertegenwoordigd door een met prachtig „snijwerk” versierde nabootsing van de Aboe Simbel rotstempel van Egypte, dertien en een halve meter hoog en dertig meter breed. Naar men zegt werd deze tempel gebouwd door Ramses II om zijn verovering van de Soedan te vieren. Deze nabootsing was compleet met farao’s, gevleugelde leeuwen en hiërogliefen, die er voor de Japanners net zo raadselachtig uitzagen als het Japanse schrift voor buitenstaanders.
De moderne geschiedenis werd aan de andere kant van de tentoonstelling uitgebeeld. Daar kon de bezoeker zijn ’eerste grote stappen’ zetten temidden van maankraters, waarbij er geen maanstof maar sneeuw onder zijn voeten knerpte. Aan de zijkant gaven twee astronauten van sneeuw, een Lunar module van sneeuw en een sneeuwen Apollo-11 raket het geheel een realistisch aanzien.
Sneeuw en ijs voor het plezier van de kinderen
De „tentoonstelling” is echter hoofdzakelijk voor het plezier van de kinderen. Want hier zijn veel van de verhalen, uit Japan en uit het westen, die eeuwenlang van ouder op kind zijn doorverteld, uitgebeeld in sneeuw. Eén voorstelling die de hele breedte van het park in beslag neemt, beeldt de aankomst af van prinses Sneeuwwitje op het „oogverblindende kasteel van de prins”. Een reusachtige Gulliver, die waarschijnlijk tweeduizend ton weegt, ligt uitgestrekt over het park. Rond zijn middel beoefenen kinderen gemaakt van sneeuw, bepaalde wintersporten, terwijl levende kinderen met kleurige mutsen en truien zich bij zijn voeten groeperen om gefotografeerd te worden.
In de volgende afdeling van het park bevindt zich Urasjima Taro met witte haren en wit gelaat, een bekend figuur uit de Japanse verhalen, die op een volkomen witte schildpad van honderd ton uit de Japanse folklore te voorschijn komt rijden.
Rond de grotere beelden zijn kleinere stukken gegroepeerd, waaronder huisdieren, vossen, dassen en beren. De kinderen vinden het geweldig om deze levensgrote dieren van dichtbij te liefkozen en op hun koude ruggen te klimmen!
Ter afwisseling is er één afdeling die alleen maar dingen bevat die vervaardigd zijn uit zuiver ijs! Hieronder valt een zeven verdiepingen hoge pagode, die ’s avonds schittert in de gekleurde lichten, bijzonder op. Daar dichtbij bevindt zich een boerderij met een stal en dieren, alles nauwkeurig en bekwaam uitgebeiteld uit ijsblokken. Er is ook een zeeroversschip en een echte dierentuin van ijs: kikkers, een pinguïn, een kameel, een cobra, een zwaan, een „zwarte” kat, een beer (veilig vastgebonden aan de omheining), een krab, een schildpad en poolhonden.
Goden en mensen van sneeuw worden geslecht
Daar Japan een boeddhistisch land is, staat er in het centrale park in al zijn verhevenheid een reusachtig, bijna elf meter hoog beeld van de Bosatsu-Hanka Boeddha. Maar zelfs „Boeddha” is, hoewel hij aan de buitenkant prachtig is bewerkt, van binnen precies hetzelfde als ieder ander door mensen gemaakt beeld, alleen is de binnenkant in Sapporo wat kouder. Hij is stevig genoeg om de meeste stormen te doorstaan, hoewel een fubuki (verblindende sneeuwstorm) tijdens het feest, voor de bezoekers niet erg aangenaam is. En als er losse sneeuw in zijn ogen of oren komt, zijn er brandweerauto’s en ladders aanwezig om de sneeuw eruit te spuiten of te vegen. Vier dagen lang regeert Boeddha daar in de tintelende kou en in de glans van de avondverlichting naast zijn medegoden en andere tentoongestelde figuren.
Na deze kortstondige vierdaagse glorie moeten alle goden, mensen en andere voorwerpen van sneeuw worden geslecht, want als de elementen vrij spel zou worden gelaten, zouden deze beelden een gevaar opleveren voor de kinderen en andere voorbijgangers. Reeds op de morgen na het festival heeft Boeddha een vinger verloren. Spoedig zijn arbeiders al bovenaan bezig om hem en zijn metgezellen met schop en pikhouweel te vernietigen. Soms ontvangen deze „goden” een laatste gave bestaande uit sake, die tussen hun ijskoude tenen wordt gegoten om hen te beschermen tegen de slagen van de mannen met de schop en het pikhouweel.
Dit afbreken van „Boeddha” komt in zekere zin overeen met wat veel inwoners van Sapporo op het ogenblik aan het doen zijn. Deze stad, ja, het hele met sneeuw overdekte eiland Hokkaido, is in Japan een van de vruchtbaarste velden voor de Koninkrijksprediking. Als Jehovah’s getuigen tot deze nederige mensen uit de bijbel prediken, komen velen van hen tot het besef dat „boeddha”, hoewel hij prachtig gemaakt is, toch niet meer is dan een afgod en dat, zoals de bijbel zegt, „een afgod niets is in de wereld” (1 Kor. 8:4; Ps. 115:4-8). In hun hart breken zij de „Boeddha”-gedachte net zo volledig af als de arbeiders de goden van het sneeuwfestival afbreken.
Hoewel er op het festival prachtige en kunstzinnige meesterstukjes zijn te zien, zijn ze door de mens gemaakt en hebben ze maar een levensduur van enkele dagen. En kan één van deze beelden ook maar tippen aan de lieflijkheid van het sneeuwlandschap waarmee Jehovah iedere wintertijd weer het land overdekt? Dit doet hij al duizenden jaren lang. Beelden van sneeuw komen en gaan, net zoals de goden die door enkele van deze beelden worden voorgesteld. De luisterrijke kringlopen van Jehovah’s regeling hier op aarde zullen echter eeuwig doorgaan, tot aangename verrukking van degenen die hem liefhebben. Het zal zijn zoals hij lang geleden, in de tijd van Noach, beloofde: „Want al de dagen dat de aarde blijft, zullen zaaiing en oogst, en koude en hitte, en zomer en winter, en dag en nacht, nimmer ophouden.” — Gen. 8:22.