Bouw aan sterke vriendschappen

1. Waar kun je echte vrienden vinden?

‘LIJKT het soms ook of geen mens om je geeft? Voel je je niet gezien?’ Het gevoel in die eerste regels uit de original song ‘Een vriend’ is voor velen herkenbaar. Maar het lied gaat verder: ‘Jehovah weet wat jij nodig hebt: een echte, oprechte vriend.’ Is het niet mooi dat je onder Jehovah’s volk echte vrienden kunt vinden? (Ps. 119:63) Als aanbidder van Jehovah ben je deel van een geestelijke familie die door liefde verbonden is.

2. Wat voor vriendschappen proberen we in de gemeente op te bouwen?

² We willen geen vage kennissen van onze broeders en zusters zijn. We proberen juist hechte vrienden van elkaar te worden. We zijn deel van een familie die van Jehovah en Jezus houdt, en die liefde is wat ons verbindt (Joh. 13:35). Maar vriendschappen ontstaan niet vanzelf. Je moet er tijd en energie in stoppen. En omdat we allemaal onvolmaakt zijn, kunnen vriendschappen onder druk komen te staan.

3. Waardoor kunnen vriendschappen onder druk komen te staan?

³ Het is niet zo gek dat je met de één meer hebt dan met de ander. Met sommigen in de gemeente ben je misschien hechter omdat jullie dezelfde interesses hebben of qua persoonlijkheid op elkaar lijken. Maar met anderen kan het wat lastiger zijn aan een goede vriendschap te bouwen. Soms zorgen meningsverschillen misschien voor spanningen. Het kan ook zijn dat je door jullie botsende karakters het gevoel hebt nooit goede vrienden te kunnen worden. En soms komt je band met iemand onder druk te staan omdat hij ernstig ziek is of emotionele problemen heeft. Dit artikel laat zien hoe het voorbeeld van Jezus je kan helpen met zulke uitdagingen om te gaan. Maar eerst gaan we bekijken welke christelijke eigenschappen je helpen een goede vriend te zijn.

EIGENSCHAPPEN VOOR GOEDE VRIENDSCHAPPEN

4. Hoe kun je vriendschappen versterken?

⁴ Om betere vrienden met iemand te worden, moet je het goede in hem zoeken. Je zult zijn mooie eigenschappen makkelijker opmerken als je tijd met hem doorbrengt. Een mooi voorbeeld is Paulus. Hij wilde heel graag bij zijn broeders en zusters zijn. Aan de Thessalonicenzen schreef hij: ‘We hebben ons uiterste best gedaan om jullie te zien’ (1 Thess. 2:17). Veel mensen vinden dat niets een vriendschap zo versterkt als persoonlijke gesprekken. Daar hebben we veel gelegenheid voor tijdens de velddienst en op vergaderingen of congressen. Maar om te voorkomen dat een vriendschap verslechtert, is er meer nodig dan alleen tijd met elkaar doorbrengen.

5. Wat kan je helpen als een vriendschap onder druk staat? Illustreer. (Kolossenzen 3:12)

⁵ Als een vriendschap onder druk komt te staan, kunnen christelijke eigenschappen zoals nederigheid, geduld, goedheid en medegevoel je helpen. (Lees Kolossenzen 3:12.) Net zoals olie de motor van een auto soepel laat draaien, zullen christelijke eigenschappen wrijving in relaties verminderen. Laten we nu eens stilstaan bij drie dingen die het moeilijk kunnen maken bevriend met iemand te blijven. Daarbij gaan we zien hoe je Jezus’ nederigheid, geduld, goedheid en medegevoel kunt navolgen en hoe dat je helpt zelfs in moeilijke tijden een goede vriend voor anderen te zijn.

MENINGSVERSCHILLEN

6. Welke invloed kan een meningsverschil hebben op een vriendschap?

⁶ De uitdaging. Bij meningsverschillen zijn vaak beide partijen overtuigd van hun gelijk. Stel dat twee broeders het oneens zijn over hoe iets in hun velddienstgroep geregeld moet worden. Ze vinden allebei hun eigen idee het beste. Zie je al voor je hoe de situatie kan escaleren en hun band in gevaar kan brengen? Misschien gaat trots een rol spelen. Als ze het niet uitpraten, ontstaan er onderhuidse spanningen. Na verloop van tijd wordt de afstand tussen hen steeds groter en gaat hun vriendschap verloren. En dat allemaal vanwege zoiets kleins.

7. Hoe leerde Jezus zijn discipelen dat ze bij meningsverschillen nederig moesten zijn?

⁷ Jezus’ voorbeeld van nederigheid. Jezus leerde zijn discipelen wat er nodig was om meningsverschillen op te lossen: nederigheid. Ze hadden al een tijdje ruzie over wie van hen de grootste was. Dat was iets waar ze te veel mee bezig waren. Om ze te helpen hun houding te veranderen, legde Jezus uit dat ze anderen belangrijker moesten vinden dan zichzelf (Matth. 20:25-28). Hij leerde ze wat het betekent nederig te zijn. En op de avond vóór zijn dood heeft hij ze ‘het voorbeeld gegeven’ door nederig hun voeten te wassen, wat eigenlijk de taak van een bediende was (Joh. 13:3-5, 12-16). Zo liet hij ze zien hoe ze bevriend konden blijven. Door anderen belangrijker te vinden, zouden ze inschikkelijker zijn bij meningsverschillen. Het zou makkelijker voor ze worden goede vrienden te blijven ook al verschilden ze van mening.

8. Hoe kan nederigheid je helpen als je met een vriend van mening verschilt? (Kolossenzen 3:13) (Zie ook de afbeeldingen.)

⁸ Wat je kunt doen. Nederigheid helpt je om anderen van harte te vergeven en kleine meningsverschillen niet op te blazen. (Lees Kolossenzen 3:13.) Als je nederig bent, is het makkelijker niet overal op te reageren en een goede relatie met anderen te behouden (Ps. 4:4). Als er onvriendelijke dingen zijn gezegd, bedenk dan dat iedereen weleens iets zegt waar hij later spijt van heeft (Pred. 7:21, 22). Vraag je af wat je belangrijker vindt: je gelijk halen of vrienden blijven? Je kunt ervoor kiezen gewoon de mening van de ander te accepteren. Probeer niet in de kwestie te blijven hangen en er ook niet later op terug te komen. Het zal je rust geven dingen los te laten.

9. Hoe helpt nederigheid je als het niet meteen lukt een kwestie op te lossen? (Spreuken 17:9)

⁹ Nederigheid helpt je ook als het niet meteen lukt een meningsverschil bij te leggen. Ga niet in discussie om je gelijk te halen (lees Spreuken 17:9; 1 Kor. 6:7). Het moet je doel zijn vrienden te blijven. Velen hebben gemerkt dat het vaak het beste is het probleem vriendelijk aan te kaarten (Ps. 34:14). Je kunt bijvoorbeeld zeggen: ‘We zijn al een tijdje vrienden. Kunnen we even praten over wat er is gebeurd?’ Wees bereid toe te geven wat je zelf verkeerd hebt gedaan. Toon begrip voor de gekwetste gevoelens van je vriend en bied je excuses aan. En als hij ook zijn excuses aanbiedt, accepteer ze dan nederig (Luk. 17:3, 4). Bedenk dat het niet je doel is om te bepalen wie gelijk heeft. Het gaat erom dat je de kwestie achter je kunt laten en vrienden blijft (Spr. 18:24).

BOTSENDE KARAKTERS

10. Waardoor kan een vriendschap onder druk komen te staan?

¹⁰ De uitdaging. Misschien vind je het moeilijk goed bevriend te zijn met broeders en zusters die een heel andere persoonlijkheid hebben dan jij. Sommigen hebben misschien trekjes die je irriteren. Anderen komen sociaal wat onhandig over. Misschien zijn ze vroeger slecht behandeld of komen ze uit een cultuur waar mensen heel gereserveerd of juist heel uitbundig zijn. Het kan ook zijn dat je gewoon iemands tegenpool bent: jij bent heel extravert en hij is introvert, of andersom.

11. Wat hielp Jezus om bevriend te zijn met personen die een ander karakter hadden dan hij?

¹¹ Jezus’ voorbeeld van geduld. Jezus was bevriend met personen die een ander karakter hadden dan hij. Neem Jakobus en Johannes, die zo ambitieus waren dat ze om een belangrijke positie in het Koninkrijk vroegen (Mark. 10:35-37). Jezus was heel anders, want hij had juist nederig zijn hoge positie en belangrijke verantwoordelijkheden in de hemel opgegeven om naar de aarde te gaan (Fil. 2:5-8). Wat een verschil in houding! Maar Jezus had geduld met Jakobus en Johannes en met anderen.

12. Wat hielp Jezus om geduld met zijn vrienden te hebben?

¹² Jezus had realistische verwachtingen van zijn vrienden. Hij wist dat veel van de discipelen net als Jakobus en Johannes heel erg met status bezig waren (Mark. 9:34). Jezus was in dezelfde cultuur opgegroeid. De religieuze leiders hechtten veel waarde aan een hoge positie en aanzien. Daarom begreep hij de kijk van de discipelen heel goed en had hij geduld met ze. Hij wist dat ze tijd nodig hadden om de trots en ambitie uit te roeien die ze in de loop van de jaren hadden ontwikkeld (Mark. 10:42-45).

13. Welke rol speelt geduld in vriendschappen? (Efeziërs 4:2)

¹³ Wat je kunt doen. Blijf werken aan je geduld door zo goed mogelijk te leren omgaan met de trekjes van anderen die je storen (Spr. 14:29). Iedereen heeft zijn eigen karaktertrekken, en die zijn niet per se verkeerd. Ze maken je gewoon tot wie je bent. Ben je niet dankbaar als anderen jouw trekjes verdragen? (Lees Efeziërs 4:2.) Het is ook belangrijk dat je realistisch bent en anderen de ruimte geeft om zichzelf te zijn. Is je vriend bijvoorbeeld stil en verlegen? Bedenk dan hoe moeilijk het voor hem is op anderen af te stappen en met ze te praten. Houd andersom ook geduldig rekening met iemand die extravert is en juist graag met anderen praat. Je kunt niet verwachten dat je met iedereen beste vrienden wordt, maar bedenk dat je ook met broeders en zusters die een heel ander karakter hebben dan jij prima kunt samenwerken.

14. Waar kun je makkelijker op focussen als je geduld hebt?

¹⁴ Geduld zal je helpen te focussen op de goede eigenschappen van je broeders en zusters. Zo ga je verschillen minder snel als obstakels voor je vriendschap zien. Jakobus en Johannes hadden een egoïstisch verlangen naar aanzien. Maar uit hun houding bleek wel dat het Koninkrijk reëel voor ze was. Jezus zag hun geloof en had er waardering voor. Als je bij je vrienden naar het goede zoekt, volg je niet alleen het voorbeeld van Jezus maar ook dat van zijn Vader, Jehovah.

15. Wie kan je helpen als een vriendschap onder druk staat door persoonlijkheidsverschillen?

¹⁵ Het belangrijkste dat je kunt doen als persoonlijkheden botsen, is tot Jehovah bidden. Bedenk van tevoren in welke situaties je geïrriteerd kunt raken en vraag Jehovah je te helpen dan kalm te blijven. Jehovah is je Schepper en begrijpt hoe verschillend we zijn. Dus als je bidt, vertrouw er dan op dat hij weet wat je nodig hebt om met de situatie om te gaan. En als je geduld op de proef wordt gesteld, vraag Jehovah dan om je met zijn heilige geest te helpen goed te reageren (Luk. 11:13; Gal. 5:22, 23).

ZIEKTE EN EMOTIONELE PROBLEMEN

16. Wat kan de uitdaging zijn als een vriend het moeilijk heeft?

¹⁶ De uitdaging. Als iemand ziek is of mentale problemen heeft, kan het zijn dat hij zich terugtrekt, snel geërgerd raakt of een beetje onvoorspelbaar is. En hij zegt of doet misschien dingen die je kwetsen (Job 6:2, 3). Het kan echt een uitdaging zijn daar goed mee om te gaan. Omdat je niet altijd precies weet wat iemand doormaakt, kan het zijn dat je te veel van hem verwacht.

17. Wat kun je leren van de manier waarop Jezus met Bartimeüs omging?

¹⁷ Jezus’ voorbeeld van goedheid en medegevoel. Jezus leefde mee met personen die het moeilijk hadden en was goed voor ze, ook als hij ze niet kende. Denk bijvoorbeeld aan Bartimeüs, die blind was. Toen hij hoorde dat Jezus voorbijkwam, veroorzaakte hij heel wat onrust. Hij begon te roepen omdat hij Jezus’ aandacht wilde trekken. Sommige mensen zeiden dat hij zijn mond moest houden. Maar hij wilde zo graag door Jezus genezen worden, dat hij nog harder ging roepen. Je kunt je wel voorstellen dat sommigen zich aan dat gedrag stoorden. Maar Jezus ‘had medelijden met’ hem. Zoals de oorspronkelijke term laat uitkomen, leefde hij intens met hem mee (Matth. 20:34; Mark. 10:46-52). Hij sprak vriendelijk tegen Bartimeüs, prees hem voor zijn geloof en genas hem door een wonder zodat hij weer kon zien.

18. Wat kun je doen voor vrienden die het zwaar hebben? (1 Thessalonicenzen 5:14)

¹⁸ Wat je kunt doen. Goedheid en medegevoel zullen je helpen vrienden ‘te bemoedigen’ als ze het lichamelijk of emotioneel moeilijk hebben. (Lees 1 Thessalonicenzen 5:14.) Bedenk dat een echte vriend altijd voor iemand klaarstaat, vooral in ‘tijden van nood’ (Spr. 17:17). Zo’n vriend leeft niet alleen met hem mee, maar doet ook wat hij kan om hem emotioneel te steunen, met lieve woorden aan te moedigen en praktische hulp te geven.

19. Hoe kun je goedheid en medegevoel tonen? (Zie ook de afbeeldingen.)

¹⁹ Hoe kun je concreet goedheid en medegevoel tonen? Je kunt natuurlijk iemands pijn niet wegnemen. Maar je kunt wel proberen je zo goed mogelijk in zijn situatie in te leven (Matth. 7:12; 1 Petr. 3:8). Luister goed als hij zijn hart lucht. En als het moment goed voelt, probeer dan iets te zeggen dat hem troost biedt (Spr. 12:25). Denk niet te snel dat je zijn situatie helemaal begrijpt (Spr. 18:13). Probeer geduldig te zijn en verwacht niet te veel van hem (Ef. 4:32).

20. Wat voor vriend wil jij proberen te zijn?

²⁰ De vriendschappen in onze organisatie zijn echt bijzonder. Maar we zijn allemaal onvolmaakt en beïnvloed door wat we hebben meegemaakt. Daarom zeggen of doen we soms dingen die anderen kwetsen. Ben je niet blij als je broeders en zusters nederig zijn, geduld met je hebben, goed voor je zijn en met je meeleven? Doe je uiterste best om zelf net zo’n vriend te zijn.