Hoe je kunt vechten tegen negatieve gevoelens

1-2. Waar worstelde Paulus af en toe mee, en waarom is dat interessant voor ons? (Romeinen 7:21-24)

HOE zou jij Paulus omschrijven? Misschien als een moedige zendeling, een goede onderwijzer of een productieve Bijbelschrijver. Paulus was dat allemaal. Maar hij was ook weleens verdrietig, ontmoedigd of bezorgd. Net als velen van ons moest hij soms vechten tegen negatieve gevoelens.

² Lees Romeinen 7:21-24. In de brief aan de Romeinen gaf Paulus uiting aan gevoelens die velen van ons herkennen. Hoewel hij een trouwe christen was, voerde hij een innerlijke strijd. Het was een gevecht tussen zijn oprechte verlangen om Gods wil te doen en de neiging om aan verkeerde verlangens toe te geven. Daarnaast werd Paulus gekweld door zijn verleden en worstelde hij met een hardnekkig probleem.

3. Wat gaan we in dit artikel bespreken? (Zie ook ‘Term toegelicht’.)

³ Hoewel Paulus een innerlijke strijd had, liet hij zich niet door zijn negatieve gevoelensa beheersen. In dit artikel gaan we in op de volgende vragen: Waarom voelde Paulus zich soms ‘ongelukkig’? Hoe ging hij met negatieve gevoelens om? En hoe kunnen wij tegen negatieve gevoelens vechten?

WAARDOOR HAD PAULUS NEGATIEVE GEVOELENS?

4. Waardoor had Paulus negatieve gevoelens?

⁴ Zijn verleden. Voordat Paulus, ook bekend als Saulus, christen werd, deed hij dingen waar hij later spijt van kreeg. Hij keek bijvoorbeeld goedkeurend toe terwijl de trouwe Stefanus werd gestenigd (Hand. 7:58; 8:1). En hij was de drijvende kracht achter de wrede vervolging van christenen (Hand. 8:3; 26:9-11).

5. Welke invloed had Paulus’ verleden op hem?

⁵ Nadat Paulus christen was geworden, werd hij soms door zijn verleden achtervolgd. In de loop van de jaren ging wat hij als fanatieke vervolger van christenen had gedaan hem misschien steeds meer kwellen. Zo schreef hij rond het jaar 55 in zijn eerste brief aan de Korinthiërs: ‘Ik ben het niet waard een apostel genoemd te worden, omdat ik de gemeente van God heb vervolgd’ (1 Kor. 15:9). Zo’n vijf jaar later noemde hij zichzelf in de brief aan de Efeziërs ‘de allerminste van alle heiligen’ (Ef. 3:8). En aan Timotheüs schreef hij: ‘Ik was vroeger een lasteraar, een vervolger en een onbeschaamd mens’ (1 Tim. 1:13). Kun je je voorstellen hoe hij zich moet hebben gevoeld als hij een gemeente bezocht waar broeders en zusters waren die hij had vervolgd of familieleden van hen?

6. Waar had Paulus nog meer last van? (Zie ook de voetnoot.)

⁶ Een doorn in het vlees. Paulus had een probleem waar hij veel last van had. Hij vergeleek het met ‘een doorn in het vlees’ (2 Kor. 12:7). Hij noemt geen oorzaak. Maar of het nou iets lichamelijks, iets mentaals of iets heel anders was, de beeldspraak die hij gebruikte impliceert dat het hem pijn deed.b

7. Welke invloed hadden Paulus’ zwakheden op hem? (Romeinen 7:18, 19)

⁷ Zijn zwakheden. Paulus worstelde met de fouten die hij maakte. (Lees Romeinen 7:18, 19.) Hij wilde graag het goede doen, maar zijn onvolmaakte vlees maakte dat moeilijk. Hij gaf toe dat er een constante strijd was tussen zijn vleselijke neigingen en zijn verlangen om te doen wat goed is. Maar hij werkte hard aan zichzelf (1 Kor. 9:27). Wat moet het frustrerend voor hem zijn geweest dat zijn slechte trekken steeds weer de kop opstaken!

HOE GING PAULUS OM MET NEGATIEVE GEVOELENS?

8. Hoe is Paulus blijkbaar met zijn zwakheden omgegaan?

⁸ Zoals de brieven van Paulus laten zien, dacht hij erover na wat christenen met de hulp van Gods geest kunnen doen om zondige neigingen te overwinnen (Rom. 8:13; Gal. 5:16, 17). Hij had het vaak over onwenselijke eigenschappen en verlangens waar christenen tegen moeten vechten (Gal. 5:19-21, 26). Ongetwijfeld heeft hij gemediteerd over zijn eigen zwakheden, raad opgezocht in Gods Woord en een actieplan gemaakt om aan zichzelf te werken. Je kunt er zeker van zijn dat hij zelf leefde naar de raad die hij anderen gaf.

9-10. Wat hielp Paulus negatieve gevoelens te bestrijden? (Efeziërs 1:7) (Zie ook de afbeelding.)

⁹ Hoewel Paulus soms ontmoedigd was, lukte het hem positief te blijven. Het deed hem bijvoorbeeld goed van zijn reisgenoten opbouwende berichten te horen (2 Kor. 7:6, 7). Zijn vriendschappen met broeders en zusters gaven hem vreugde (2 Tim. 1:4). En hij wist dat hij Jehovah’s goedkeuring had. Hij was gelukkig omdat hij God ‘met een rein geweten’ kon dienen (2 Tim. 1:3). Toen hij in Rome gevangenzat, spoorde hij christenen zelfs aan: ‘Wees altijd verheugd in de Heer’ (Fil. 4:4). Dat klinkt niet als iemand die wordt beheerst door negatieve gedachten. En als ze bij hem opkwamen, was hij in staat zich weer op positieve dingen te richten.

¹⁰ Paulus kon ook met negatieve gevoelens omgaan omdat hij de losprijs zag als een persoonlijk geschenk (Gal. 2:20; lees Efeziërs 1:7). Daarom was hij ervan overtuigd dat Jehovah hem via Jezus Christus had vergeven (Rom. 7:24, 25). Ondanks zijn fouten uit het verleden en zwakheden kon hij met vreugde ‘heilige dienst voor de levende God doen’ (Hebr. 9:12-14).

11. Waarom is Paulus’ voorbeeld bemoedigend voor ons?

¹¹ Misschien heb je net als Paulus het gevoel dat je constant een innerlijke strijd voert. Het kan gaan om wat je denkt, wat je doet of wat je zegt. En misschien denk je ook weleens: ongelukkig mens die ik ben! Eliza,c die in de twintig is, zegt over haar persoonlijke strijd: ‘Het doet me goed over Paulus na te denken. Het is een hele opluchting dat ik niet de enige ben die zich zo voelt. Het laat me opnieuw zien dat Jehovah weet wat we doormaken.’ Wat kun je doen om net als Paulus een rein geweten te hebben en ondanks negatieve gevoelens gelukkig te zijn?

HOE KUN JE OMGAAN MET NEGATIEVE GEVOELENS?

12. Wat helpt je om negatieve gevoelens te bestrijden?

¹² Zorg voor een goede geestelijke routine. Dat maakt het makkelijker op positieve dingen te focussen. Je kunt het vergelijken met goede gewoonten die je helpen lichamelijk gezond te blijven. Over het algemeen voel je je beter als je gezond eet, regelmatig beweegt en genoeg slaapt. Hetzelfde geldt in geestelijk opzicht. Je hebt vast wel gemerkt hoe goed je je voelt als je regelmatig de Bijbel leest, je op de vergaderingen voorbereidt en eraan deelneemt en in de velddienst gaat. Die dingen helpen je beter met negatieve gedachten om te gaan (Rom. 12:11, 12).

13-14. Wat hebben enkele broeders en zusters aan een goede geestelijke routine gehad?

¹³ John was 39 toen hij te horen kreeg dat hij een zeldzame vorm van kanker had. Dat maakte allerlei negatieve emoties los. Waarom overkomt mij dit terwijl ik nog zo jong ben?, dacht hij. Zijn zoontje was nog maar 3. Wat hielp hem met zijn emoties om te gaan? ‘Ook al was ik heel moe, ik zorgde voor een goede geestelijke routine in ons gezin’, zegt hij. ‘We bezochten alle vergaderingen, gingen elke week in de dienst en lieten de gezinsaanbidding altijd doorgaan, ook al was het soms moeilijk in te plannen.’ Terugkijkend zegt hij: ‘Na de eerste schok maken de angstige gedachten plaats voor Jehovah’s kracht en liefde. Jehovah kan je sterk maken, net zoals hij mij sterk heeft gemaakt.’

¹⁴ De eerder genoemde Eliza zegt: ‘Elke keer dat ik naar de vergadering ga of persoonlijke studie doe, word ik eraan herinnerd dat Jehovah naar me luistert en echt van me houdt. Dat maakt me gelukkig.’ Nolan, een kringopziener in Afrika, legt uit wat hem en zijn vrouw, Diane, helpt: ‘Zelfs als we ontmoedigd zijn, houden we vast aan onze geestelijke routine. Jehovah maakt altijd duidelijk dat hij ons helpt de juiste instelling te hebben. We proberen te onthouden dat Jehovah ons zal helpen en zegenen. We weten niet hoe, maar hij zal het doen.’

15. Wat moet je misschien doen om negatieve gedachten van je af te zetten? Illustreer.

¹⁵ Om negatieve gedachten van je af te zetten, moet je misschien meer doen dan alleen de basisdingen. Stel dat je pijn in je rug krijgt. Om ervanaf te komen, ga je elke dag wandelen. Maar dat is misschien niet genoeg. Om erachter te komen wat de oorzaak is, moet je misschien wat informatie opzoeken of met een arts gaan praten. Hetzelfde geldt voor negatieve gedachten die steeds weer terugkomen. Je moet misschien dingen opzoeken in de Bijbel en onze publicaties of met een evenwichtige broeder of zuster praten. Maar er is nog meer dat je kunt doen.

16. Hoe kom je erachter waar je negatieve gedachten vandaan komen? (Psalm 139:1-4, 23, 24)

¹⁶ Doe gebedsvol zelfonderzoek. Koning David wist dat Jehovah hem goed kende. Daarom vroeg hij Jehovah hem te helpen begrijpen waar zijn ‘angstige gedachten’ vandaan kwamen. (Lees Psalm 139:1-4, 23, 24.) Ook jij kunt Jehovah vragen of hij je helpt te begrijpen waar je negatieve gedachten vandaan komen en hoe je ermee om kunt gaan. Je kunt je afvragen: Wat is precies de oorzaak van mijn angstige gedachten? Worden ze door iets specifieks getriggerd? Ben ik geneigd bij negatieve gedachten te blijven hangen in plaats van ze los te laten?

17. Welke onderwerpen voor persoonlijke studie kunnen je helpen je op positieve gedachten te richten? (Zie ook de afbeelding.)

¹⁷ Stem je persoonlijke studie af op je behoeften. Het kan nuttig zijn om van tijd tot tijd bepaalde aspecten van Jehovah’s persoonlijkheid te bestuderen. Zo had Paulus er veel aan na te denken over de losprijs en Jehovah’s vergevingsgezindheid. Jij kunt net zoiets doen. Gebruik de Studiehulp voor Jehovah’s Getuigen, de Index van Wachttoren-publicaties of andere hulpmiddelen om meer te leren over onderwerpen als Gods barmhartigheid, vergevingsgezindheid en loyale liefde. Als je artikelen hebt gevonden waar je iets aan hebt, maak er dan een lijst van. Bewaar de lijst op een plek waar je hem makkelijk terugvindt, zodat je de artikelen kunt bestuderen zodra je je somber voelt. Probeer wat je leest op jouw situatie toe te passen (Fil. 4:8).

18. Welke studieprojecten hebben sommigen geholpen?

¹⁸ De eerder genoemde Eliza maakte een studieproject over het verhaal van Job. Ze zegt: ‘Ik herken me echt in Job. Hij kreeg de ene klap na de andere te verwerken. Maar zelfs op het dieptepunt in zijn leven bleef hij op Jehovah vertrouwen, ook al wist hij niet waarom hij zo moest lijden’ (Job 42:1-6). De eerder genoemde Diane zegt: ‘M’n man en ik zijn bezig met een studieproject met het boek Nader dicht tot Jehovah. We zijn dankbaar dat Jehovah ons net als een pottenbakker vormt. Als we teleurgesteld zijn in onszelf, proberen we ons voor te stellen hoe Jehovah ons aan het vormen is tot steeds betere mensen. Dat brengt ons dichter bij hem’ (Jes. 64:8).

KIJK VOL VERTROUWEN VOORUIT

19. Wat is realistisch om te verwachten?

¹⁹ Zelfs met een goede geestelijke routine en een goed studieprogramma dat is afgestemd op jouw situatie kun je niet verwachten dat negatieve gedachten en gevoelens helemaal verdwijnen. Er kunnen nog dagen komen waarop je je ongelukkig voelt. Maar met Jehovah’s hulp kun je tegen zulke negatieve gevoelens vechten. Je kunt erop vertrouwen dat je op de meeste dagen een rein geweten zult hebben en alle reden hebt om te genieten van je leven en je dienst voor Jehovah.

20. Waartoe ben je vastbesloten?

²⁰ Wees vastbesloten je niet te laten beheersen door negatieve gedachten over je verleden, je problemen of je zwakheden. Met Jehovah’s hulp kun je negatieve gevoelens onder controle houden (Ps. 143:10). Je kunt uitkijken naar de tijd dat het geen moeite meer kost positief te denken. Je zult elke ochtend wakker worden zonder angstige gedachten, blij dat je je liefhebbende God Jehovah kunt dienen!