Begrip verschaffen in Namibië

IN HOEVEEL talen hebt u de uitdrukking „Ik weet het niet” gehoord? „Hi nokuzuva”, zei de Herero-vrouw in haar traditionele lange jurk en met een hoofdbedekking in de vorm van een hoorn. „Nghi udite ko”, antwoordde het Kwanyama-meisje glimlachend. „Kandi uvite ko”, was het antwoord van de Ndonga-dorpsbewoner, terwijl hij zijn schouders ophaalde. „Kapi na kuzuvha”, merkte een Kwangali-geitenhoeder op.

Deze mensen zeiden allemaal: „Ik weet het niet.” Wat wordt hierdoor goed geïllustreerd dat Jehovah’s Getuigen in Namibië met enorme taalproblemen te maken kregen toen zij de 1.370.000 inwoners in dit zeer uitgestrekte gebied van ongeveer 824.000 vierkante kilometer probeerden te bereiken!

En dat is niet verbazingwekkend! De volken van Namibië die een eigen taal hebben, zijn niet alleen de Herero en de Nama, maar ook de Ovambo, de Kavango, de Tswana, de Caprivi, de Himba, de Bosjesmannen en de Damara. In tegenstelling hiermee waren de Getuigen slechts uitgerust met bijbelse lectuur in het Engels en het Afrikaans. Om de waarheid voor meer mensen begrijpelijk te maken, was vertaalwerk dus duidelijk van essentieel belang. Dit begon vele jaren geleden op zeer kleine schaal in Windhoek, de hoofdstad van wat toen Zuidwest-Afrika was.

„In Windhoek ondervond ons getuigeniswerk hardnekkige tegenstand van de zijde van de kerk en de politie”, vertelt Dick Waldron. Samen met zijn vrouw, Coralie, kwam hij in 1953 als afgestudeerde van de Wachttoren-Bijbelschool Gilead naar dit land. „Wij mochten niet in gebieden komen waar zwarte mensen woonden, en soms werden wij lastig gevallen wanneer men ons met zwarte mensen zag praten. Uiteindelijk vonden wij een plaats waar wij met rust gelaten werden — de droge bedding van de rivier de Gammans! Die lag net buiten de stad. Daar, onder acacia’s voor het oog verborgen, leidden wij bijbelstudies.”

Daar werden ook voor het eerst Wachttoren-publikaties in de plaatselijke talen vertaald. Dit waren onder andere enkele traktaten in het Kwanyama en de brochure „Dit goede nieuws van het koninkrijk” in het Nama. Broeder Waldron vertelt een grappige ervaring in verband met deze brochure, die met de hulp van een geïnteresseerde werd vertaald. Er kon in het Nama geen equivalent worden gevonden voor de zin: „Adam was een volmaakt mens.” Daarom zei de geïnteresseerde man: „Schrijf maar dat Adam als een rijpe perzik was. De Nama zullen begrijpen dat hij volmaakt was.” Zo werd er dus een begin gemaakt met het verschaffen van begrip van de Schrift aan vele personen onder de inheemse bevolking van Namibië. — Vergelijk Daniël 11:33.

Een mijlpaal bereikt

In het begin van de jaren zeventig werd er een mijlpaal bereikt toen het boek De waarheid die tot eeuwig leven leidt in het Ndonga en het Kwanyama werd vertaald. Dit zijn de twee belangrijkste talen die door een grote groep Namibiërs in Ovamboland, ongeveer 700 kilometer ten noorden van Windhoek, worden gesproken. Daarna werd er in Ondangua, een nederzetting in Ovamboland, een pioniershuis gevestigd. Om de geïnteresseerden in dit gebied te helpen voordeel te trekken van de wekelijkse op De Wachttoren gebaseerde bijbelbespreking, kregen de speciale pioniers die in Ovamboland dienden de toewijzing een samenvatting van de Engelse studieartikelen in het Ndonga en het Kwanyama te vertalen.

Het vertaal-„kantoor” was een afgescheiden hoek in een garage, waar op een oude stencilmachine afdrukken van vertaald materiaal uit De Wachttoren werden vervaardigd. Het was niet gemakkelijk om zich op dit veeleisende werk te concentreren, want de omstandigheden waren nogal primitief en in de zomer schommelde de temperatuur tussen de 38 en 44 °C. Toch werden hier nieuwe brochures en het boek U kunt voor eeuwig in een paradijs op aarde leven vertaald.

Toen er in Ovamboland en elders in Namibië gemeenten werden gevormd, werd er door zoveel mensen gunstig gereageerd dat er een groter en beter pand nodig was. Bovendien was een meer centrale plaats wenselijk zodat er aandacht kon worden besteed aan de behoeften in andere delen van het land. Ondertussen was het vooroordeel tegen de Koninkrijksprediking afgenomen. Er werd dus toestemming verkregen om op een groot stuk grond dat door een van Jehovah’s Getuigen in Windhoek was geschonken, te gaan bouwen. Al gauw waren er meer dan veertig vrijwillige werkers op de bouwplaats gehuisvest, en in december 1990 waren de vertaalkantoren klaar.

Nu, in de comfortabele kantoren en kamers van dit moderne gebouw, vindt het werk waardoor aan velen begrip wordt verschaft, snel voortgang. Er wordt voortdurend nieuwe lectuur in het Herero en het Kwangali vertaald. Wat het Ndonga en het Kwanyama betreft, er verschijnt nu een maandelijkse, tweetalige uitgave van De Wachttoren in kleur. Deze uitgave bevat alle studieartikelen en ander materiaal. Dit is inderdaad heel iets anders dan het kleine begin in de droge rivierbedding zoveel jaren geleden.

„Ik weet het niet” wordt nu nog zelden gehoord. In plaats daarvan zijn de meer dan 600 getuigen van Jehovah in Namibië hun hemelse Vader zeer dankbaar, en zij kunnen nu zeggen: „Het ontvouwen van uw woorden geeft licht, de onervarenen verstandig makend.” — Psalm 119:130.

[Illustraties op blz. 25]

Het goede nieuws verkondigen onder de Herero-bevolking

Christelijke publikaties vertalen om de mensen in Namibië te helpen

Vertaalkantoren in Namibië