Zullen plannen voor internationale veiligheid slagen?
„DE KOUDE OORLOG, die de wereld meer dan veertig jaar in zijn greep heeft gehouden, lijkt door Gods genade te zijn geëindigd”, werd in One World, een tijdschrift van de Wereldraad van Kerken, verklaard. „Belangrijke gebeurtenissen in Midden- en Oost-Europa . . . schijnen een goed voorteken te zijn voor vrede en veiligheid in Europa en in de rest van de wereld”, voegt de anglicaanse schrijver John Pobee, van het Programma voor Theologische Opvoeding van de Wereldraad van Kerken, eraan toe.
Vertegenwoordigers van de Wereldraad van Kerken zijn niet de enigen die God in verband brengen met de door mensen beraamde plannen voor internationale veiligheid. In april 1991, kort na de oorlog in de Perzische Golf, zond paus Johannes Paulus een boodschap aan de toenmalige secretaris-generaal van de VN, Javier Perez de Cuellar, waarin hij zei: „De bisschoppen van de katholieke kerken in het Midden-Oosten en het Westen hebben vertrouwen in het werk van de Verenigde Naties . . . Zij hopen dat degenen die door de recente oorlog in ernstige nood zijn geraakt, er via de Verenigde Naties en hun gespecialiseerde organisaties in zullen slagen internationale ontvankelijkheid en solidariteit te vinden.”
Bovendien was het Vaticaan een van de 35 lidstaten die zowel de Verklaring van Helsinki van 1975 als het Stockholm-document van 1986 opstelden en ondertekenden. Toen de Verenigde Naties 1986 tot het „Internationale Jaar van de Vrede” uitriepen, reageerde de paus door vertegenwoordigers van de belangrijkste religies van de wereld ertoe uit te nodigen de „Wereldbiddag voor de Vrede” te houden. In oktober 1986 zaten vertegenwoordigers van het boeddhisme, het hindoeïsme, de islam, het sjintoïsme, de Anglicaanse Kerk, de Lutherse Kerk, de Grieks-Orthodoxe Kerk, het judaïsme en andere religies, in Assisi (Italië) bij elkaar en baden om de beurt voor wereldvrede.
Enkele jaren later herinnerde de anglicaanse aartsbisschop van Canterbury in een lezing die hij in Rome hield, aan de bovengenoemde gebeurtenis. „In Assisi”, zei hij, „zagen wij dat de bisschop van Rome [de paus] de christelijke kerken bij elkaar kon brengen. Wij konden samen bidden, samen spreken en samen handelen voor de vrede en het welzijn van de mensheid . . . Bij dat initiatief om voor wereldvrede te bidden, voelde ik dat ik mij in de tegenwoordigheid bevond van de God die heeft gezegd: ’Zie, ik doe iets nieuws.’”
Andere religies zijn, hoewel ze niet in Assisi vertegenwoordigd waren, ook optimistisch over de plannen van de mens voor internationale veiligheid. In een hoofdartikel in Die Kerkbode, het officiële tijdschrift van de Nederduitse Gereformeerde Kerk in Zuid-Afrika, stond: „Wij beleven de overgang naar een nieuwe wereldorde. Wat een paar jaar geleden ondenkbaar leek, speelt zich voor onze eigen ogen af. De verzoening die op het grotere wereldtoneel tussen de Sovjet-Unie en het Westen plaatsvindt, heeft omvangrijke gevolgen op regionaal gebied. In ons deel van de wereld zien wij hoe van oudsher strijdende partijen en gezworen vijanden nu met elkaar praten, en de drang naar ’vrede’ komt overal naar boven . . . Vanuit christelijk standpunt bezien zouden alle inspanningen om vrede tussen mensen te bewerkstelligen, toegejuicht moeten worden. Wij kunnen bidden voor vrede in onze tijd.”
Rust Gods zegen op de plannen van de mens voor internationale veiligheid?
Wat zegt de bijbel?
Met betrekking tot vertrouwen op menselijke inspanningen geeft de bijbel een onverbloemde waarschuwing: „Stelt uw vertrouwen niet op edelen, noch op de zoon van de aardse mens, aan wie geen redding toebehoort. Zijn geest gaat uit, hij keert terug naar zijn grond; waarlijk, op die dag vergaan zijn gedachten” (Psalm 146:3, 4). Dat er in deze tijd vorderingen worden gemaakt in de richting van vrede, kan bemoedigend lijken. Maar wij moeten realistisch zijn. De mogelijkheden van de mens zijn beperkt. Vaak gaan gebeurtenissen de menselijke machtssfeer te boven. Mensen kunnen zelden de onderstromen, de verborgen krachten, onderscheiden die hun beraamde plannen in de war sturen.
Zevenhonderd jaar voor de tijd van Jezus, in de dagen van de profeet Jesaja, maakten joodse leiders door middel van internationale verdragen met naburige landen plannen voor veiligheid op een manier die vergelijkbaar is met wat er in deze tijd gebeurt. Ook in die dagen ondersteunden de religieuze leiders wat de politici deden. Maar Jesaja waarschuwde: „Beraamt een plan, maar het wordt verbroken; spreekt een woord, maar het zal niet tot stand komen” (Jesaja 8:10, Nieuwe Vertaling van het Nederlands Bijbelgenootschap). Hun plan bleek een rampzalige mislukking te zijn. Zou in deze tijd hetzelfde kunnen gebeuren?
Ja, dat zou kunnen, daar God door bemiddeling van diezelfde profeet aankondigde dat Hij Zijn eigen manier heeft om veiligheid op aarde te brengen. Dat zal niet door middel van enige menselijke organisatie maar door bemiddeling van een afstammeling van de Israëlitische koning David gebeuren (Jesaja 9:6, 7). Deze Erfgenaam van koning David is Jezus Christus die, toen hij door Pontius Pilatus werd ondervraagd, erkende dat hij een koning was, maar, zo zei hij: „Mijn koninkrijk is geen deel van deze wereld” (Johannes 18:36; Lukas 1:32). In feite zou Jezus’ koninkrijk een hemels koninkrijk zijn. En dit koninkrijk — niet de Verenigde Naties of enige aardse politieke natie — zou eeuwige, betrouwbare veiligheid hier op aarde brengen. — Daniël 2:44.
Jezus Christus voorzei dat zijn koninkrijk vanuit de hemel zou beginnen te regeren in een tijd dat er „oorlogen en berichten van oorlogen” zouden zijn, terwijl ’natie tegen natie zou opstaan en koninkrijk tegen koninkrijk’. De vervulling van profetieën kenmerkt 1914 als het jaar waarin dat gebeurde en identificeert de jaren nadien als „het besluit van het samenstel van dingen”. — Mattheüs 24:3, 6-8.
Wat betekent dit? Dat de tijd die het huidige wereldstelsel nog rest, beperkt is en spoedig verstreken zal zijn. Is dat een reden voor bezorgdheid of droefheid? Niet als wij denken aan de wreedheid, de onrechtvaardigheid, de onderdrukking, de oorlogvoering en al het lijden waardoor dit samenstel van dingen gekenmerkt is geweest. Het zal beslist een verademing zijn om onder een heerser te staan over wie Gods Woord, de bijbel, zegt: „Op hem moet de geest van Jehovah komen te rusten, de geest van wijsheid en van verstand, de geest van raad en van kracht, de geest van kennis en van de vrees voor Jehovah.” — Jesaja 11:2.
Ware veiligheid op aarde
Er zal in werkelijkheid geen ware veiligheid op aarde zijn totdat de profetie van Jesaja, onder Gods koninkrijk, op wereldomvattende schaal in vervulling is gegaan: „Ik schep nieuwe hemelen en een nieuwe aarde; en de vroegere dingen zullen niet in de geest worden teruggeroepen, noch zullen ze in het hart opkomen” (Jesaja 65:17). Ongeacht hoeveel gebeden religieuze leiders ten behoeve van deze wereld opzenden, menselijke plannen voor internationale veiligheid kunnen Gods manier om vrede en veiligheid te brengen niet vervangen.
De wereldomvattende, blijvende veiligheid die Gods koninkrijk brengt, zal luisterrijk zijn. Hier volgt slechts één van de beschrijvingen die in de bijbel aangetroffen worden: „Zij zullen hun zwaarden tot ploegscharen moeten smeden en hun speren tot snoeimessen. Zij zullen, natie tegen natie, geen zwaard opheffen, ook zullen zij de oorlog niet meer leren. En zij zullen werkelijk ieder onder zijn wijnstok en onder zijn vijgeboom zitten, en er zal niemand zijn die hen doet beven; want het is de mond van Jehovah der legerscharen die het heeft gesproken.” — Micha 4:3, 4.
Alleen veiligheid die door God zelf gegarandeerd wordt, kan blijvend en betrouwbaar zijn. Waarom zou u dus niet uw vertrouwen op hem in plaats van op edelen stellen? Dan zult u bemerken dat de woorden van de psalmist waar zijn: „Gelukkig is hij die de God van Jakob tot zijn hulp heeft, wiens hoop is op Jehovah, zijn God, de Maker van hemel en aarde, van de zee, en van al wat daarin is, die waarachtig blijft tot onbepaalde tijd.” — Psalm 146:5, 6.
[Kader op blz. 7]
De Katholieke Kerk en de internationale politiek
„Hoewel Christus zei dat zijn koninkrijk ’niet van deze wereld’ was, hebben vooraanstaande geestelijken en het pausdom als instituut sinds de tijd van Constantijn intensief deelgenomen aan internationale en nationale politieke geschillen.” — The Catholic Church in World Politics, door professor Eric Hanson van de jezuïtische Santa Clara University.