Wat is de oorzaak van huiselijk leed?

’ZE is lui!’, riep Bob uit. ’Ze is als huisvrouw geen knip voor de neus waard!’

’Hoe durft hij het te zeggen!’, antwoordde Jean vinnig. ’Hij heeft absoluut geen waardering voor wat ik allemaal doe. Hij is de meest kritische man die ik ooit heb gekend.’

Wat ging er fout in het leven van Bob en Jean?a Hun prille huwelijk was nog maar vier maanden oud toen het al uiteen dreigde te vallen. Toch vormt hun geval geen uitzondering, want de statistieken wijzen uit dat echtelijke onenigheid algemeen voorkomt. Deskundigen zeggen nu dat de helft van alle pasgesloten huwelijken in de Verenigde Staten in echtscheiding zal eindigen. Uit veel andere landen komen soortgelijke sombere statistieken. Toch vormt echtscheiding slechts één facet van de situatie. Een ongekend groot aantal gezinnen heeft om verscheidene redenen met huiselijk leed te kampen.

Sommige oorzaken van huiselijk leed

Kinderen lijden zwaar onder verdrietige omstandigheden in een gezin. Het tijdschrift Newsweek bericht: „Een derde van alle kinderen die in het afgelopen decennium [in de Verenigde Staten] zijn geboren, zal waarschijnlijk voordat zij achttien zijn, in een stiefgezin wonen. Op het ogenblik wordt een op de vier kinderen door één ouder grootgebracht. Ongeveer 22 procent van de thans levende kinderen is onwettig; van hen is ongeveer een derde geboren aan een moeder in de tienerleeftijd.”

J. Patrick Gannon, expert in gevallen van kindermishandeling, vermeldt een verwante oorzaak van huiselijk leed als hij zegt: „Recente onderzoekingen wijzen uit dat tientallen miljoenen mensen zijn opgegroeid in dysfunctionele [abnormaal functionerende] gezinnen, waar gewelddadigheid, incest of emotionele mishandeling als gevolg van alcoholisme een dagelijkse werkelijkheid was.” Het hoeft geen verbazing te wekken dat veel kinderen die aan dergelijke situaties zijn blootgesteld, wellicht niet weten hoe zij als volwassenen huiselijk leed moeten vermijden.

Sommige waarnemers zullen huiselijk leed misschien wijten aan de ingrijpende economische, maatschappelijke en morele veranderingen die zich in de geïndustrialiseerde landen hebben voorgedaan. De grootscheepse participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt heeft bijvoorbeeld een vaak verwarrende herverdeling van huiselijke taken en verantwoordelijkheden op gang gebracht. Moeders poetsen nerveus versleten arbeidsvaardigheden op, vaders worstelen zich met tegenzin door huishoudelijke taken heen en kinderen passen zich onder tranen aan het leven in kinderdagverblijven aan.

Overal op aarde staan gezinnen onder intense druk. Eén werkende ouder vergeleek dit met „verkeren in een voortdurende noodsituatie”. Geen wonder dat bijna de helft van degenen die tijdens een recent Gallup-opinieonderzoek werden ondervraagd, zei dat het ’Amerikaanse gezin er op het ogenblik slechter voorstaat dan tien jaar geleden’, en weinigen geloofden dat de situatie zou verbeteren.

Huiselijk leed is daarom een permanent onderwerp van gesprek in praatprogramma’s. Het publiek verslindt zelfhulpboeken over het gezinsleven, die in sommige gevallen bepaalde deugdelijke en praktische raadgevingen bevatten. Hoewel aansporingen om ’openlijker te communiceren’ of ’gevoelens te uiten’ nuttig kunnen zijn, dragen ze er niet toe bij de werkelijke oorzaak van huiselijke problemen aan te pakken. In het volgende artikel zal hierop worden ingegaan en zal worden aangetoond hoe huiselijk leed aangepakt moet worden.

[Voetnoten]