De bijbel — Praktisch voor onze tijd?
DEZE wereld is in de afgelopen honderd jaar drastisch veranderd. De overgang van de dagen van paard en wagen naar het moderne ruimtetijdperk heeft zich zo snel voltrokken dat technische boeken dikwijls al kort na hun verschijnen verouderd zijn. De explosieve groei in technologisch-wetenschappelijke vernieuwingen heeft bij deze ontwikkelingen aan de spits gestaan. Hoewel het idee van een programmeerbare rekenmachine zo’n 150 jaar geleden voor het eerst werd toegepast, hebben computers pas in recente jaren de wereld veroverd, en beheersen ze alles, van de lancering van satellieten en ruimtevaartuigen tot het opmaken van gezinsbudgets. Het is werkelijk verbluffend! Het is nauwelijks allemaal bij te benen!
Veel veranderingen zijn nuttig geweest. Daartoe behoren de vorderingen op het terrein van communicatie, vervoer, arbeidbesparende apparatuur en geneeskunde. Een afgesneden hand of vinger bijvoorbeeld werd vroeger als reddeloos verloren beschouwd, maar kan thans met behulp van microchirurgie in veel gevallen weer worden aangezet. Wij kunnen in slechts een gedeelte van een etmaal naar de andere kant van de aardbol vliegen en daarmee maanden aan reistijd besparen. Vergeleken met slechts honderd jaar geleden — toen er geen auto’s, radio’s, tv-toestellen, films, koelkasten, wasmachines, vitaminen, antibiotica, vaccins en honderden andere dingen waren die thans heel gewoon zijn — leven wij werkelijk in een nieuw tijdperk.
Maar niet alles heeft onze beste belangen gediend. De toepassing van kernenergie bijvoorbeeld vormt voor de mensheid een ernstige bedreiging in de vorm van oorlogs- of stralingsgevaar. De wijdverbreide chemische vervuiling, een nevenprodukt van onze industriële technologie, maakt die dreiging nog ernstiger. Ongeoorloofde drugs en de moderne drugcultuur richten in het leven van velen onherstelbare verwoestingen aan.
De opmerkelijkste veranderingen hebben zich voltrokken met betrekking tot het leven van de mensen. De industrialisatie en de overgang van het plattelands- naar het stadsleven hebben het gezin versplinterd. Meer dan ooit tevoren — en vooral onder vrouwen en kinderen — voelen mensen zich bevrijd en onafhankelijk. Vrijheid van de beperkingen van de vroeger heersende zeden heeft nieuwe levensstijlen tot gevolg gehad en verandering gebracht in maatschappelijke waarden, zodat deze thans sterk verschillen van de zeden en waarden die de wereld duizenden jaren lang heeft gekend.
De bijbel onveranderd
Tot wie moet men zich derhalve wenden om leiding te vinden? Welke raad is in deze tijd van toepassing? De hedendaagse opvoedkundigen zijn voortdurend bezig hun methoden en hun leerboeken te herzien om gelijke tred te houden met onze veranderende wereld. Geestelijken en andere beroepsadviseurs passen hun adviezen aan bij de populaire en algemeen gangbare opvattingen.
De bijbel is daarentegen duizenden jaren lang onveranderd gebleven. De bijbel bevat zelfs krachtige waarschuwingen om niets toe te voegen aan of af te nemen van de woorden die erin geschreven staan (Spreuken 30:5, 6; Openbaring 22:18, 19). Kan de bijbel aanvaard worden als praktische gids voor onze moderne tijd?
Sommigen ontkennen dit. „Niemand zou adviseren een scheikundeboek uit 1924 te gebruiken in een scheikundeles van vandaag — daarvoor is de kennis op het gebied van de chemie te veel toegenomen”, schrijft Dr. Eli S. Chesen in zijn boek Religion May Be Hazardous to Your Health. Hij vervolgt: „Zo is in de afgelopen duizenden jaren ook de kennis op het gebied van de sociologie, de filosofie en de psychologie sterk toegenomen; niettemin wordt de bijbel (die over deze onderwerpen heel wat te zeggen heeft) als autoriteit gehanteerd en zelden herzien.”
Hij voegt eraan toe: „Ik sta altijd verbaasd als ik iemand hoor spreken over het ’wonder’ dat de bijbel zo tijdloos en nog even zinvol is als toen hij geschreven werd. Dit heeft iets weg van iemands verbazing over de ’nauwkeurigheid’ van de astrologie. De bijbel heeft zoveel autoriteit uitgeoefend dat weinigen ooit op de gedachte komen hem te moderniseren of af te danken.”
Is de bijbel in onze moderne wereld echter werkelijk verouderd? Of is de raad die erin gegeven wordt nog steeds praktisch en zinvol voor onze tijd?