Bevindt u zich voor God in een rechtvaardige positie?
VELEN vinden dit misschien een zinloze vraag. Volgens hen is het veel belangrijker dat zij in hun eigen ogen rechtvaardig zijn. ’Doe wat je goeddunkt’, is tegenwoordig een populaire leus. Een andere luidt: ’Voel je niet schuldig.’
Dit is niet slechts de levensopvatting van enkele jongeren die zijn doortrokken van de ’ik eerst’-filosofie. In Frankrijk bijvoorbeeld, waar 82 procent van de bevolking uit gedoopte katholieken bestaat, bracht een in 1983 gehouden opiniepeiling aan het licht dat slechts 4 procent van de mensen het begrip zonde erkent. Ten aanzien van de Verenigde Staten voelde Dr. Karl Menninger, die wel de „vader van de Amerikaanse psychiatrie” wordt genoemd, zich een aantal jaren geleden gedrongen een heel boek te schrijven over het onderwerp Whatever Became of Sin? (Wat is er van zonde geworden?) Daarin schreef hij: „Als natie zijn wij er zo’n twintig jaar geleden officieel mee opgehouden te ’zondigen’.” Op de omslag van het boek stond: „Het woord ’zonde’ is bijna verdwenen uit onze woordenschat.”
Werkelijk, het begrip zonde is tegenwoordig zo op de achtergrond geraakt dat zelfs mensen die beweren christelijk te zijn er moeite mee zouden hebben uit te leggen wat zonde nu eigenlijk is.
Angstige twijfels in deze tijd
Ondanks deze devaluatie van het begrip zonde hebben verscheidene recente ontwikkelingen op het wereldtoneel mensen aan het denken gezet. Een daarvan is het grote aantal abortussen in veel van de hoogst ontwikkelde landen van de wereld. Sommige van deze landen hebben, hoewel ze overwegend „christelijk” zijn, zeer ruime abortuswetten. Dit massale doden van foetussen heeft reacties teweeggebracht welke voor mensen die het begrip zonde verwerpen heel moeilijk te verklaren moeten zijn.
Waarom bijvoorbeeld zouden sommige vrouwen wier levensfilosofie hun toestaat abortus te laten verrichten achteraf schuldgevoelens krijgen, zelfs zozeer dat zij er psychisch ziek van worden? Toch „tonen studies aan dat een hoog percentage geaborteerden onevenwichtig is”, zelfs in het communistische Joegoslavië. Professor Henri Baruk (van de New Encyclopædia Britannica), lid van de Franse Academie der Geneeskunde, verklaart dit verschijnsel als een gevolg van de schending van „een fundamenteel beginsel dat in het hart van alle mensen geschreven staat”. Geschreven door wie?
Een ander recent verschijnsel dat mensen aan het denken heeft gezet, is de wereldomvattende verbreiding van door seksueel contact overgedragen ziekten. AIDS (een aantasting van het immuunstelsel) heeft met zijn hoge sterftecijfer een golf van twijfel en angst ontketend bij velen die door vrij seksueel verkeer zogenaamd bevrijd waren van achterhaalde taboes. De hoge prijs die velen voor hun seksuele „vrijheid” betalen, brengt sommigen van hen ertoe zich af te vragen of zij uiteindelijk niet toch gestraft worden. Gestraft door wie?
Zulke hedendaagse waarschuwingen dat men niet ongestraft met morele beginselen kan spotten, brengen sommige nadenkende mensen ertoe hun opvattingen van zonde en verantwoordelijkheid jegens God opnieuw kritisch te onderzoeken.
De kerken en zonde
„De zonde van deze eeuw is het verlies van elk zondebesef.” Die krachtige uitspraak deed paus Pius XII al in 1946. Het is duidelijk dat de situatie sedertdien verslechterd is. Paus Johannes Paulus II haalde in zijn recente document over zonde en biecht, „Verzoening en boete” geheten, die woorden van zijn voorganger aan en betreurde wat hij betitelde als de ondergang van het begrip zonde in de hedendaagse geseculariseerde maatschappij.
Ook herinnerde de paus katholieke priesters en katholieken in het algemeen eraan dat collectieve biecht en absolutie, een gebruik dat thans in veel kerken wordt beoefend, niet voldoende is. Hij verklaarde dat de private biecht „de enige gewone en normale manier” is om het sacrament der boete in acht te nemen. In het katholieke dogma wordt boete in verband gebracht met goede werken om de zondaar met God te verzoenen.
De meeste protestantse kerken ontkennen de noodzaak van private biecht aan een priester. Ze huldigen de opvatting dat belijdenis van zonden aan God voldoende is om vergeving te verkrijgen, maar sommige zijn voorstander van gemeenschappelijke biecht en absolutie tijdens de „Avondmaaldienst”. Veel protestanten menen dat geloof alleen voldoende is om in Gods ogen gerechtvaardigd te zijn.
Zulke tegenstrijdige leerstellingen binnen de zogenaamd christelijke kerken over het onderwerp biecht, boete en rechtvaardiging, of de vraag hoe men een rechtvaardige positie voor het aangezicht van God kan verkrijgen, brengen velen in grote verwarring. Zij hebben vaag het gevoel dat zij iets zouden moeten doen om met God in het reine te komen, maar zij weten niet hoe zij dat moeten aanleggen.
In het volgende artikel zal worden uiteengezet waarom wij voor God gerechtvaardigd moeten worden, en zullen de katholieke en de protestantse zienswijze ten aanzien van „rechtvaardiging” geanalyseerd worden. In twee andere artikelen zal worden uiteengezet wat de bijbel leert over het verwerven van een rechtvaardige positie voor het aangezicht van God en hoe u daarmee te maken hebt.