Vrede en zekerheid — De noodzaak
„De oorlog is in de twintigste eeuw steeds barbaarser en verwoestender geworden en in al zijn aspecten steeds verder ontaard . . . De bommen op Hirosjima en Nagasaki hebben een eind gemaakt aan een oorlog. Ze hebben ons tevens volkomen duidelijk gemaakt dat er nooit meer een oorlog mag komen. Dit is de les die de mensen en de leiders overal ter wereld moeten leren. En ik geloof dat zij, wanneer zij die leren, een weg zullen vinden die tot duurzame vrede leidt. Er is geen andere keus.” — Henry L. Stimson, „The Decision to Use the Atomic Bomb”, Harper’s Magazine, februari 1947.
PRECIES een jaar na de oprichting van de Verenigde Naties sprak de heer Stimson, van 1940-1945 Amerikaans minister van Oorlog, de bovenstaande woorden. Welnu, heeft de mens, na bijna veertig jaar, „de les” geleerd? Hebben de Verenigde Naties het u mogelijk gemaakt in „duurzame vrede” van het leven te genieten? Denk maar eens aan de hoge prijs die de mensheid alleen al sedert de Tweede Wereldoorlog heeft betaald voor zijn oorlogen en oorlogsvoorbereidingen.
DE TOL AAN MENSENLEVENS: Wat is ondanks de pogingen der Verenigde Naties om vrede tot stand te brengen, de tol aan mensenlevens die oorlogen sedert de Tweede Wereldoorlog hebben geëist? „Sinds de grote brand van de Tweede Wereldoorlog zijn er in 66 landen en territoria 105 grote oorlogen ([gemeten naar] een dodental van 1000 of meer per jaar) gevoerd. . . . De oorlogen sedert 1945 hebben zestien miljoen doden geëist, waarvan er veel meer onder de burgerbevolking zijn gevallen dan onder de desbetreffende strijdkrachten. (De telling, in het bijzonder van de burgers, is onvolledig; van de meeste oorlogen worden geen officiële cijfers bijgehouden.)” — World Military and Social Expenditures 1983, door Ruth Sivard.
In feite raken vrede en zekerheid steeds verder buiten ons bereik — de oorlogsfrequentie neemt toe. Sivard legt uit: „In de jaren ’50 was het gemiddelde [aantal oorlogen] negen per jaar; in de jaren ’60 elf per jaar; en in de jaren ’70 . . . veertien per jaar.”
DE PSYCHOLOGISCHE TOL: Vanaf Hirosjima en Nagasaki leeft de mensheid in vrees voor een kernoorlog. De weinige kernwapens van 1945 waren immers in 1983 al uitgegroeid tot 50.000 in de gehele wereld. En er worden er nog steeds meer geproduceerd! Het is duidelijk dat naarmate het aantal kernwapens en het aantal natiën dat ze bezit, toeneemt, ook het risico van een kernoorlog groter wordt. Maar wat is de psychologische uitwerking van een leven dat gekenmerkt wordt door vrees voor een kernoorlog?
Het boek Preparing for Nuclear War — The Psychological Effects antwoordt: „De uitwerking die het leven in de schaduw van nucleaire wapens heeft op de aspiraties en het gedrag van kinderen en volwassenen dient dringend nader te worden onderzocht . . . Dit zou wel eens een bijzonder hoge tol kunnen eisen van onze samenleving, een kostenpost die met rente op rente groter wordt naarmate de generaties volwassen worden. Wie zal becijferen welke prijs men betaalt als men een kind van zijn dromen berooft?”
Jongeren zijn inderdaad bijzonder gevoelig voor een onzekere toekomst. Een onlangs onder Australische schoolkinderen van tien tot twaalf jaar gehouden enquête leverde onder meer de volgende commentaren op: „Als ik volwassen word, denk ik dat er een oorlog komt en dat iedereen in Australië dan doodgaat.” „De wereld zal een puinhoop zijn — overal zullen dode schepselen liggen en de VS zullen van de aardbodem worden weggevaagd.” Meer dan 70 procent van de kinderen „noemde een kernoorlog waarschijnlijk”. Maatschappelijke onderzoekers vrezen dat het ontbreken van een veilige en zekere toekomst ten dele verantwoordelijk zou kunnen zijn voor de „pluk de dag”-mentaliteit van veel jongeren, met als gevolg de zucht naar „kicks”.
DE FINANCIËLE TOL: Vóór het midden van de jaren ’30 werd er in de wereld gemiddeld ongeveer 4,5 miljard dollar per jaar uitgegeven voor militaire doeleinden. Maar in 1982 was dit bedrag gestegen tot 660 miljard dollar. En zoals u weet, is het blijven stijgen. In een poging enig inzicht in deze kosten te verschaffen, legt World Military and Social Expenditures 1983 uit: „Iedere minuut sterven er dertig kinderen wegens gebrek aan voedsel en gebrek aan goedkope vaccins, en iedere minuut verslindt het militaire budget van de wereld 1,3 miljoen dollar uit de openbare schatkist.” (Wij cursiveren.) En nu, nog eens twee jaar later, is het opgelopen tot twee miljoen dollar per minuut.
Wanneer u de hoge prijs beschouwt die de mens heeft betaald voor oorlogen en oorlogsparaatheid, is één ding zeker: De mens is op eigen houtje niet in staat geweest de ’weg die tot duurzame vrede leidt’ te vinden. Vraag u echter eens af: Is er een weg die nog tijdens ons leven tot wereldomvattende vrede en zekerheid leidt? Uit welke bron zouden die moeten komen? Moet u daarvoor naar de Verenigde Naties opzien? En zo niet, hoe zullen vrede en zekerheid dan tot stand worden gebracht?