Die zwakheden kunnen worden overwonnen
MODERNE jongeren, alsook veel volwassenen, schijnen in het bijzonder door drie problemen gekweld te worden. Welke zijn dit? Alcoholisme, roken en masturbatie (ook bekend als zelfbevrediging of autostimulatie).
Deze gewoonten doen een beroep op de zwakheden van het vlees, en vooral het hedendaagse sociale milieu maakt het erg moeilijk met deze gewoonten te breken. Drank en sigaretten worden bijvoorbeeld overal op een aantrekkelijke wijze geadverteerd. Erotische neigingen worden gestimuleerd door een lawine van pornografische lectuur, films en televisieprogramma’s. Dit wil echter niet zeggen dat deze problemen of zwakheden niet overwonnen kunnen worden.
Door God verschafte hulpmiddelen
Het is in dit opzicht nuttig het voorbeeld van de apostel Paulus te beschouwen. Ook al was hij een christelijke apostel, toch gaf hij toe dat hij in gebreke bleef de dingen te doen die hij wilde doen en daarentegen de dingen deed die hij niet wilde doen (Rom. 7:14-25). Hij zei echter ook: „Ik ben hard voor mijn lichaam en leid het als een slaaf, om niet, na tot anderen te hebben gepredikt, zelf op een of andere wijze afgekeurd te worden” (1 Kor. 9:27). Hij kon zelfs tot zijn medejoden zeggen: „Broeders, ik heb mij tot op deze dag met een volmaakt zuiver geweten voor God gedragen.” — Hand. 23:1; 22:3.
Welke door God verschafte hulpmiddelen zijn er om ons te helpen ’hard te zijn voor ons lichaam’? Hoe kunnen wij erbij worden geholpen ’ons met een volmaakt zuiver geweten te gedragen’ met betrekking tot zulke zwakheden als alcoholisme, tabaksverslaving en masturbatie?
Gods Woord, de bijbel, is één onontbeerlijk hulpmiddel. Wanneer u de bijbel geregeld, ja dagelijks, leest, vooral gedeelten zoals de Psalmen, het boek Spreuken en de christelijke Griekse Geschriften, zult u hier veel hulp door kunnen ontvangen. Het is werkelijk waar dat ’de mens niet van brood alleen leeft, maar van de waarheden die uit Gods mond komen’ en die in Zijn Woord, de Heilige Schrift, worden aangetroffen. — Matth. 4:4.
Wanneer wij Gods Woord lezen, alsook de christelijke publikaties die ons helpen het te begrijpen en toe te passen, ontvangen wij geestelijke kracht. Wij gaan hierdoor beter inzien wat onze Schepper, Jehovah God, behaagt. Bovendien geven de rechtvaardige voorschriften en waarschuwende voorbeelden die in Gods Woord staan opgetekend, ons een goede motivatie. Wij worden aldus geholpen niet alleen liefde te hebben voor wat goed en juist is, maar deze dingen ook in praktijk te brengen, terwijl wij datgene wat slecht of goddeloos is, haten en zelfs verafschuwen. — Ps. 97:10; Rom. 12:9.
God in gebed aanroepen, is nog een krachtig hulpmiddel. Christenen hebben er herhaaldelijk van getuigd hoezeer het gebed hen heeft geholpen hun zwakheden te bestrijden. Dit ondervond een christelijke vrouw die er moeite mee had met het roken van sigaretten op te houden. Na een prachtige bijbelse lezing over het onderwerp van gebed gehoord te hebben, ging zij naar huis en bad vurig tot Jehovah God of hij haar wilde helpen de gewoonte te overwinnen, en vanaf die tijd had zij er geen probleem meer mee (Fil. 4:6, 7). Wanneer wij God in alle oprechtheid vragen of hij ons wil vergeven dat wij in een bepaald opzicht hebben gezondigd, krijgen wij een gevoel van verlichting en worden wij geholpen onze strijd met frisse moed voort te zetten.
Gods heilige geest, of werkzame kracht, is ook een hulpmiddel. Deze geest staat ons ter beschikking wanneer wij erom bidden. Jezus zei: „Als daarom gij, ofschoon gij boos zijt, goede gaven aan uw kinderen weet te geven, hoeveel te meer zal dan de Vader in de hemel heilige geest geven aan hen die hem erom vragen.” Die heilige geest is zeer krachtig (Luk. 11:13; Zach. 4:6). Als wij ons voor de invloed ervan openstellen, zullen wij beslist worden geholpen, want een van de vruchten van de geest is zelfbeheersing, welke eigenschap van het grootste belang is om het hoofd te bieden aan kwellende problemen. — Gal. 5:22, 23.
Rijpe christenen kunnen ook een bron van hulp vormen. Dit is vooral zo wanneer zij geestelijke hoedanigheden bezitten, zoals in het geval van de ouderlingen in de gemeente. Wanneer wij een ouderling in vertrouwen nemen, kunnen wij veel hulp ontvangen in onze strijd. Anderen kunnen echter ook helpen. De „bejaarde vrouwen” zullen misschien jongere vrouwen kunnen helpen (Tit. 2:3-5). Zo had een gepensioneerde verpleegster die haar leven lang zwaar gerookt had, het vaste besluit genomen met roken op te houden om voor de doop in aanmerking te komen. Zij stelde een bepaalde datum vast en lichtte haar intieme christelijke metgezellen over haar besluit in. Welnu, elke dag telefoneerde of bezocht een van deze medegelovigen haar om haar morele ondersteuning te geven. Het resultaat was dat zij haar sterke verlangen naar sigaretten aan het einde van de week volledig had overwonnen.
Wij hebben dus kennis genomen van vier fundamentele manieren waardoor hulp wordt verschaft: (1) Het lezen en bestuderen van Gods Woord, samen met christelijke lectuur, (2) in gebed volharden, (3) ons openstellen voor de invloed van Gods heilige geest en (4) de hulp inroepen van rijpe christenen. Op deze manieren zijn zeer veel mensen geholpen in hun strijd om zwakheden te overwinnen. Toch hebben sommigen er veel meer moeite mee zwakheden te overwinnen dan anderen. Zijn er soms nog andere hulpmiddelen die zij op doeltreffende wijze zouden kunnen gebruiken?
Waarom kost het sommigen meer moeite?
Waarom kost het sommigen meer moeite dan anderen bepaalde zwakheden te overwinnen? Ongetwijfeld is geestelijke onrijpheid een van de factoren. Iedereen die in gebreke blijft de hierboven genoemde hulpmiddelen aan te wenden, of die er slechts een oppervlakkig gebruik van maakt, zal er beslist meer moeite mee hebben zijn zwakheden te overwinnen.
Erfelijkheid vormt ook een factor. Sommigen hebben klaarblijkelijk bepaalde zwakheden van hun ouders, of zelfs van hun grootouders geërfd, net zoals men een predispositie kan hebben voor een ziekte, zoals suikerziekte. Met betrekking tot zwakheden schijnt het derhalve waar te zijn dat ’vaders onrijpe druiven hebben gegeten en de tanden van hun zonen slee zijn geworden’. — Ezech. 18:2.
Een andere factor is hoe veelvuldig of gretig iemand een twijfelachtige handelwijze heeft gevolgd. Dit oefent veel invloed uit op de mate waarin hij eraan is verslaafd. Iemand die bijvoorbeeld slechts een half pakje sigaretten per dag rookt, zal er waarschijnlijk minder moeite mee hebben met de gewoonte te stoppen dan een kettingroker die drie pakjes per dag rookt.
Het milieu kan ook invloed uitoefenen op het probleem. Stel bijvoorbeeld dat een vrouw met roken wil ophouden terwijl haar man en kinderen in de tienerleeftijd allemaal roken. Het zal voor haar veel moeilijker zijn met de gewoonte te breken dan voor een vrouw met een gezin waarin niemand tabak gebruikt. Evenzo zal het iemand die de Schrift leert kennen maar die vroeger gewoon was over onreine dingen na te denken, ongetwijfeld veel moeilijker vallen gehoorzaam te zijn aan het uitdrukkelijke bevel in Filippenzen 4:8 om edele dingen te overdenken, vooral als hij in zijn wereldse werkkring ook nog moet samenwerken met personen die ontuchtige taal gebruiken.
Alcoholmisbruik overwinnen
Op welke andere manier zou iemand die er onoverkomelijke problemen mee schijnt te hebben zijn zwakheid te overwinnen, de situatie kunnen aanpakken? Er is de zogenaamde somatische aanpak. Men zou deze aanpak het psychosomatische beginsel in omgekeerde volgorde kunnen noemen. Het psychosomatische beginsel is dat lichaam en geest één zijn, zodat de geest en de emoties (de psuchè) invloed uitoefenen op het lichaam (de soma). Maar ook het omgekeerde is waar: de lichamelijke toestand oefent invloed uit op de geest. Zo leiden kankerpatiënten vaak aan neerslachtigheid. Bepaalde voedingsdeskundigen zijn dan ook van mening dat men, wanneer men door middel van juiste eetgewoonten een goede fysieke gezondheid opbouwt, beter toegerust is om de zucht naar alcohol te overwinnen.
Bij een zeker experiment zette men ratten zuiver water voor en water waarin zich alcohol bevond. Sommige ratten dronken gulzig van het water waarin zich alcohol bevond, terwijl andere er slechts betrekkelijk weinig van dronken en één rat er helemaal niets van nam. Toen de ratten voedsel kregen dat extra rijk was aan vitaminen en mineralen, begonnen zij over het algemeen veel minder gebruik te maken van het water dat alcohol bevatte. Maar toen aan de ratten voedsel werd gegeven dat zeer weinig essentiële voedingselementen bevatte, begonnen ze allemaal hevig van het water te drinken waarin alcohol zat. Degenen die dit experiment uitvoerden, onder wie zich enkele wetenschapsmensen van naam bevonden, kwamen tot de conclusie dat er een duidelijk verband bestaat tussen de waarschijnlijkheid van alcoholverslaving en onjuiste voeding; ook dat genetische verschillen verantwoordelijk waren voor de uiteenlopende hoeveelheden alcohol bevattend water die door de afzonderlijke ratten werden gedronken.
Sommige artsen hebben bij de behandeling van alcoholisten een goed gebruik gemaakt van deze bevindingen. De artsen beklemtonen evenwel dat de voedingsaanpak alleen doeltreffend is wanneer een persoon het oprechte verlangen heeft alcoholverslaving te overwinnen, aangezien men zich zou vergissen wanneer men het morele aspect van alcoholisme over het hoofd zou zien. Zij zijn het niet eens met degenen die ons willen laten geloven dat alcoholisme louter een medisch probleem is. Ook zien zij niet over het hoofd dat er in het geval van degenen die verslaafd raakten aan alcohol, naar alle waarschijnlijkheid hetzij sprake was van schuld of van onachtzaamheid, ook al hebben de genetische factor en onjuiste voeding ongetwijfeld een beslissende rol gespeeld.
Degenen die een godvruchtig leven willen leiden, bekommeren zich in het bijzonder om Gods kijk op alcoholmisbruik. Zijn heilig Woord laat er geen twijfel over bestaan dat degenen die Gods gunst willen verwerven, het moeten vermijden zich te buiten te gaan aan alcoholische dranken (Spr. 23:29-35; 1 Kor. 6:9, 10). Dit verschaft de allerbeste motivatie om een dergelijke zwakheid te overwinnen.
De tabaksgewoonte opgeven
Een zekere arts was verslaafd aan tabak en probeerde herhaaldelijk met het gebruik ervan te stoppen. Hij slaagde hier echter niet in totdat hij besloot een christen te worden. Het was niet gemakkelijk met roken op te houden, maar ook niet te moeilijk (2 Kor. 7:1). Een andere arts, de broer van deze dokter, had echter met hetzelfde probleem te kampen. In zijn geval was er een enorm grote krachtsinspanning voor nodig om de gewoonte te overwinnen, aangezien hij een kettingroker was. Hoewel hij er uiteindelijk in slaagde, zei hij dat het breken met de gewoonte hem er bijna toe had gebracht zelfmoord te plegen.
Sommige voedingsdeskundigen zijn van mening dat een juiste voeding iemand zal helpen met de tabaksgewoonte te breken. Zij geloven dat het bij personen die aan tabak verslaafd zijn, vaak zo is dat zij zwakke zenuwen en een slechte bloedcirculatie hebben of zwaarlijvig zijn en dat wanneer deze problemen zijn verholpen, er meer kans is dat de verslaving overwonnen kan worden.
Nog een somatische aanpak (bekend als de „één stap per keer”-methode) bestaat in het roken van sigaretten met bepaalde filters. Eerst gebruikt de roker een filter waardoor 25 procent van de nicotine wordt verwijderd. Vervolgens gebruikt hij twee weken lang een filter waardoor 50 procent wordt uitgefilterd, daarna een filter die 75 procent verwijdert en ten slotte een filter waardoor 90 procent wordt uitgefilterd. Naar verluidt zou iemand er hierna geen probleem mee hebben helemaal met roken op te houden.
Masturbatie bestrijden
Nog een probleem waar velen, vooral jonge personen, mee te kampen hebben, is masturbatie, zelfbevrediging of autostimulatie. Het is waar dat de bijbel masturbatie niet met name noemt. Aangezien masturbatie echter gewoonlijk gepaard gaat met seksuele fantasieën, wordt ze beslist veroordeeld door alle schriftplaatsen die zich tegen een dergelijke denk- en handelwijze uitspreken. Beschouw bijvoorbeeld Romeinen 13:14; Galáten 5:19, 24; Efeziërs 5:3-5; 1 Thessalonicenzen 4:3-5; 1 Petrus 2:11.
Het is hier niet onze bedoeling in te gaan op het zeer controversiële onderwerp hoe schadelijk masturbatie voor het lichaam kan zijn. Toch is het beslist van belang kennis te nemen van wat wijlen Alexis Carrel, een bekend bioloog en Nobelprijswinnaar, in zijn boek Man, the Unknown verklaarde: „Het is welbekend dat seksuele excessen de intellectuele activiteit belemmeren” en dat zelfbeheersing essentieel is voor het volledige gebruik van iemands mentale vermogens. Welke somatische aanpak zou bij wijze van hulp geprobeerd kunnen worden?
Vaak zijn personen die zich veelvuldig aan masturbatie overgeven, hypernerveus, terwijl zij veel last hebben van slapeloosheid. In de mate dat zij hun fysieke gezondheid kunnen verbeteren, hun zenuwen kunnen versterken en beter kunnen slapen, zullen zij ook worden geholpen zich in dit opzicht te beheersen.
Matigheid aan tafel vormt nog een grote hulp. In de Encyclopaedia Britannica (uitgave van 1959) wordt onder het opschrift „Anafrodisiaca” gezegd: „Het is belangrijk een dieet te vermijden dat rijk is aan vlees en kruiden en zich vooral van bedwelmende dranken te onthouden.” Het is heel goed mogelijk dat sommigen het niet met deze verklaring eens zijn. Maar ondanks de eventuele argumenten die in dit verband aangevoerd zouden kunnen worden, zou men er baat bij kunnen hebben wanneer men deze somatische aanpak zou uitproberen.
Houd vast aan bijbelse maatstaven
Thans kost het de mensheid meer dan ooit moeite te trachten overeenkomstig de rechtvaardige maatstaven van de bijbel te leven. Tot de factoren die hiertoe bijdragen, behoren ongetwijfeld erfelijkheid en ook iemands opvoeding en milieu. Ook mag niet over het hoofd worden gezien dat Satan de Duivel en zijn demonen eropuit zijn het mensdom te verderven (Openb. 12:12). Maar met Gods hulp en door vast te houden aan bijbelse maatstaven kan iemand de Tegenstander met succes weerstaan. — Jak. 4:7.
De somatische aanpak heeft soms succes gehad bij de behandeling van alcoholisme, tabaksverslaving en masturbatie. Toch liggen de belangrijkste geneesmiddelen op het geestelijke vlak: ze omvatten de bestudering van Gods Woord en christelijke publikaties, volharding in het gebed, zich openstellen voor de invloed van Jehovah’s heilige geest en het ontvangen van hulp van rijpe christenen. Met een dergelijke hulp kunnen kwellende zwakheden beslist worden overwonnen.