De Koninkrijksprediking in delen van Panama

WAT zou u bereid zijn te verduren om God te dienen? Zou u door een oerwoud lopen? Hoe zou u het vinden als u oog in oog kwam te staan met wilde dieren? Zou u de zee trotseren?

Mijn vrouw en ik nodigen u uit ons eens te vergezellen als wij enkele gemeenten van Jehovah’s Getuigen in slechts één kring in Panama bezoeken. Dan kunt u zelf zien wat christenen in dat Middenamerikaanse land doen om hun God, Jehovah, te dienen.

In Cayo Paloma en Tobobe

Onze eerste bezoeken voeren ons naar de provincie Bocas del Toro, langs de Caribische kust. Hier wonen de Guaymí-Indianen, een kort, donker, robuust volk met sluik, zwart haar. In Cayo Paloma en in de nabijgelegen gemeente Tobobe vindt de Koninkrijksprediking grotendeels in het Guaymí dialect plaats, hoewel er soms ook in het Spaans en Engels getuigenis gegeven moet worden. Een van onze Guaymí broeders, Ignacio genaamd, spreekt alle drie de talen. Hij en zijn vrouw, Virgilia, hebben drie kinderen; toch zijn zij speciale pioniers, volle-tijdverkondigers van het goede nieuws.

Om tot de mensen in dit gebied te kunnen prediken, moeten wij langs de prachtige stranden en over rotsachtige heuvels en kliffen lopen. Andere gebieden worden via de zee bereikt. Daar reist Ignacio dus naar toe in zijn gemotoriseerde cayuco (kano). Omdat het hier de gewoonte is blootsvoets te lopen, zijn mijn vrouw en ik vaak de enigen die schoenen dragen. Maar wij leerden al gauw hoe praktisch het is zonder schoenen langs het strand te lopen.

Als wij bij het eerste huis in het gebied komen, bemerken wij dat er geen deur is om op te kloppen. De meeste huizen hebben slechts een deuropening en sommige hebben weinig of helemaal geen muren. Dit is praktisch in het warme tropische klimaat. De huizen zijn gemaakt van bamboe, hebben daken van palmtakken en staan op palen. Een ingekeepte boomstam dient als trap om het huis binnen te komen. Bezoekers lopen meestal gewoon naar binnen en nemen soms plaats op de vloer of op een bank voordat zij de huisbewoner begroeten. Dan luisteren over het algemeen alle aanwezigen beleefd naar het getuigenis dat wordt gegeven. Daar het een landbouwgemeenschap is, zullen mensen die geen geld hebben, vaak wat van hun produkten geven in ruil voor onze bijbelse lectuur.

Een ander pioniersechtpaar hier in Panama zijn Natanael en Oliva. Zij reizen geregeld van Cayo Paloma naar hun gebied in Buena Vista, een kustplaatsje aan de Golf van Chiriquí. Het is voor mijn vrouw en mij een waar avontuur om met hen in het predikingswerk uit te trekken. Wij steken het schiereiland over door zo’n drie uur door dicht, donker oerwoud te lopen, vol geluiden van tropische vogels. Met het oog op de modder en de slangen moeten wij laarzen dragen. Ook is het nodig een machete (kapmes) mee te nemen voor noodsituaties. Soms worden wij lastiggevallen door horzels of andere insekten. En veel stromen moeten overgestoken worden met behulp van „bruggen” in de vorm van omgevallen boomstammen. Natanael en Oliva dragen alles wat zij nodig hebben bij zich in een chacara, een losjes geweven, met de hand gemaakte tas. Terwijl hij die over de schouder draagt, legt zij de band over haar voorhoofd en draagt de tas op haar rug.

Na de lange wandeling komen wij bij een nagenoeg stilstaande, groene rivier. Per cayuco reizen wij een half uur stroomafwaarts, eerst door ondiep water in de schaduw van enorme met mos bedekte bomen. Dan wordt de rivier breder en bereiken wij de zee. In Buena Vista heeft Natanael een tweede woning op een heuvel bij de kust. Dit huis dient als de plaatselijke Koninkrijkszaal, waar veertig tot vijftig personen geregeld bijeenkomen. Zelfs in dit afgelegen oord dragen onze christelijke broeders die een aandeel hebben aan het vergaderingsprogramma, colbert en stropdas. De vergaderingen worden gedeeltelijk in het Spaans en gedeeltelijk in het Guaymí gehouden.

In Chiriquí

Om vanuit Buena Vista in de provincie Chiriquí te komen, moet men eerst ongeveer vijf uur per cayuco over door haaien onveilig gemaakt water reizen. Dan volgt er een treinreis van een uur en vervolgens een vlucht van een half uur met een klein vliegtuig over de bergketen naar de Grote-Oceaanzijde van het land.

Hoog in een koele bergpas ligt de schilderachtige stad Boquete. Tot deze kleine gemeente behoort een christelijke zuster die beslist een voortreffelijk voorbeeld van volharding geeft. Hoewel haar man geen getuige van Jehovah is, woont zij geregeld de vergaderingen op zondag bij. Gewoonlijk wordt zij dan vergezeld door de meesten, zo niet allen, van haar vijf kinderen. Zij woont hoog in de bergen en moet naar de vergaderingen lopen, neen, niet een paar minuten of een half uur, maar bijna drie uur! Vaak komen zij en haar kinderen pas thuis als het al donker is en zij zijn dan het hele eind naar boven gelopen in een streek waar slangen en soms poema’s voorkomen. Maar zij doet het steeds weer vol vreugde, om zich geestelijk te goed te doen aan de vergaderingen. — Hebr. 10:24, 25.

In een ander deel van Chiriquí dat Bijagual heet, wordt de prediking van huis tot huis soms te paard verricht. Gaat iemand echter te voet, dan moet hij in de regentijd door de modder ploeteren en over plassen springen, terwijl hij in de droge tijd door fijn poederachtig stof stapt. Ondanks deze omstandigheden werpt het getuigeniswerk ook hier zegeningen af.

Dit is een streek waar tabak wordt verbouwd en dus hebben velen die de waarheden uit Gods Woord vernamen, de tabaksteelt, tot dan toe hun enige middel van bestaan, opgegeven (2 Kor. 7:1). Dit is het geval geweest met een zekere Baltazar. Na een lange periode van besluiteloosheid stopte hij met het verbouwen van tabak, wettigde zijn huwelijk en werd samen met zijn vrouw gedoopt. Na het eerste seizoen dat hij andere gewassen had verbouwd, zei hij dat hij er economisch zelfs beter voor stond dan voorheen.

Op zee

Mijn vrouw en ik zouden u graag voorstellen aan Luís, Gumercinda en hun drie kinderen, die verbonden zijn met een gemeente aan de Grote-Oceaankust. In januari 1974 huurde een speciale pionier die Antonino heette, Luís’ huis in Horconcitos. Daar Luís een kleine boerderij op het eiland had, kwam hij pas vier of vijf maanden later weer in de stad. Toen begon Antonino hem getuigenis te geven. Na zijn terugkeer naar het eiland begon Luís de bijbelse lectuur die hij had ontvangen, te lezen en anderen te vertellen over wat hij leerde. Ten slotte gingen hij en Gumercinda samen studeren en elke keer dat zij naar de stad terugkeerden, stelden zij Antonino vragen. Ondanks veel tegenstand en spot van familie en vrienden, gaven zij te kennen dat zij gedoopt wilden worden.

Hun doop zou plaatsvinden op een kringvergadering in februari 1975. Toen het tijdstip voor de vergadering aanbrak, stapte het hele gezin in een kleine boot en verliet het eiland; dat was donderdags om twee uur in de ochtend. Maar in februari wordt de zee erg ruw. Dus moesten zij terugkeren en wachten. Tegen elf uur ’s ochtends waren de wind en de zee gekalmeerd en opnieuw vertrokken zij. Om twee uur ’s middags bevonden zij zich bijna midden op de baai toen de zee weer ruw werd; de kleine boot danste wild op en neer en de golven sloegen naar binnen. Omdat de kust nog ver was, roeiden zij de boot naar een beschutte plek achter een paar enorme rotsen. Om elf uur die avond was de wind wat gaan liggen en zij slaagden erin vrijdagmorgen om 5 uur Horconcitos te bereiken. Door de zon verbrand en moe namen zij de volgende dag een bus naar de plaats van de vergadering en boden zich op zondag gelukkig gestemd voor de waterdoop aan.

Heeft Jehovah hen wegens al die moeite gezegend? Beslist. Luís is nu bijvoorbeeld dienaar in de bediening in de gemeente en hij heeft een van zijn broers tot de opdracht en doop kunnen helpen.

In Camarón

In Camarón, dat in de provincie Chiriquí ligt, is een gemeente die bijna geheel uit Guaymí-Indianen bestaat. Om hen te bezoeken, gaan wij eerst zo ver mogelijk per auto, ongeveer een half uur van de autoweg af. Daar komen de broeders ons tegemoet met paarden. Na een rivier overgestoken te zijn, rijden wij de bergen in. Bijna twee uur later komen wij bij het huis van medegelovigen aan, die ons voor de duur van ons verblijf een klein huisje voor onszelf geven. Na een heerlijk maal en een bad in de kreek gaan wij rusten voor de vergadering de volgende ochtend. Van hier af is het een wandeling van een uur en een kwartier naar boven naar de Koninkrijkszaal in Camarón. Andere broeders moeten ook lange afstanden lopend afleggen om er te komen. U ziet wel dat de Koninkrijkszaal met haar blikken dak geen muren heeft. Maar ze heeft wel een naambord, de jaartekst uit de bijbel, en een platenspeler die op batterijen loopt voor de Koninkrijksliederen.

Na de vergadering gaan wij naar het dichtstbijgelegen gebied om getuigenis te geven. Het ligt slechts vijfentwintig minuten lopen van ons vandaan. Al gauw hebben wij de paar huizen daar bewerkt. Waar ligt het volgende gebied? Weer ongeveer een uur verderop!

In Tolé

Vindt u uw predikingsgebied soms moeilijk te bewerken? Dan nodigen mijn vrouw en ik u uit eens met ons mee te gaan als wij het goede nieuws in Tolé gaan prediken. In een heuvelachtige streek verlaten wij de Pan American Highway. Al gauw rijden wij de stad Tolé binnen, waar de Koninkrijkszaal aan de hoofdstraat ligt. Vaak zijn katholieke nonnen hier de Getuigen gevolgd om bijbelse lectuur die bij huisbewoners was achtergelaten, weg te halen. Desondanks hebben verscheidene oprechte personen de bijbelse waarheid aanvaard.

Zo is er bijvoorbeeld een bejaarde Getuige die wij graag aan u willen voorstellen. Hij raakte jaren geleden geïnteresseerd doordat een winkelier die Getuige was, hem geen tabak wilde verkopen. Daar hij de christelijke vergaderingen waardeerde, placht hij te paard zes uur heen en zes uur terug af te leggen om ze bij te wonen. Hij besloot echter dat het beter was als hij dichter bij de Koninkrijkszaal ging wonen. Nu woont hij nog maar vier uur ervanaf! Op weg naar de vergaderingen steekt hij te paard driemaal een rivier over. Doet hij dit altijd? Ja, hij doet dit nu al meer dan tien jaar!

Het was mijn vrouw en mij een waar genoegen u er enig idee van te geven hoe het is om in delen van Panama gemeenten te bezoeken en deel te nemen aan het predikingswerk. — Ingezonden.

[Kaart op blz. 25]

(Zie publicatie voor volledig gezette tekst)

Panama

Cayo Paloma

Buena Vista

Tobobe

Golf van Chiriquí

Bocas del Toro

Boquete

Bijagual

Chiriquí

Horconcitos

Camarón

Tolé

Boca Brava

Panama

Grote Oceaan

Caribische Zee

[Illustratie op blz. 24]

Op weg naar het gebied waar wij gaan prediken

[Illustratie op blz. 26]

De Koninkrijkszaal in Camarón