Te oud om te leren? — „Nooit!”
KAN men te oud zijn om te leren? Welnu, kijk alleen maar eens naar enkele van de dingen die oudere personen hebben gepresteerd. Op de leeftijd van 92 jaar schreef de componist Irving Berlin nog steeds muziek, en de pianist Arthur Rubinstein gaf nog steeds uitvoeringen toen hij 94 was. Rechter Oliver Wendell Holmes ging op 92-jarige leeftijd Grieks studeren. Toen Mozes tachtig jaar was, begon hij aan een nieuwe loopbaan als leider van een natie en openbaar spreker (Ex. 7:7). En de apostel Johannes moet in de negentig zijn geweest toen hij werd gebruikt om zijn bekende evangelie en het boek Openbaring te schrijven.
Neen, leeftijd hoeft geen beperking te vormen voor de activiteit van de geest. Er zijn enkele kwalen die de denkprocessen van bejaarden kunnen vertragen. Een daarvan is de ziekte van Alzheimer, een vorm van preseniele dementie, die degeneratie van de hersenen veroorzaakt. Enkele andere kwalen geven soortgelijke symptomen te zien. Maar de overgrote meerderheid van de bejaarden lijdt niet aan die kwalen. Voor hen geldt wat een onderzoeker zei: „Creativiteit is leeftijdloos.”
Bij proeven aan de Universiteit van Cambridge in Engeland waren de prestaties van sommige oude mensen even goed als die van de jonge studenten. Dr. Weinberg, psychiater en een erkend autoriteit op het gebied van het ouder worden, bericht dat, tenzij er een of andere ziekte optreedt, de geest van een mens zijn kracht en leervermogen tot op zeer hoge leeftijd behoudt — vooral wanneer oudere mensen fysiek actief blijven en omgaan met mensen die genegenheid voor hen hebben. „De bejaarden hebben een zonnige toekomst”, zegt de zeventigjarige Dr. Weinberg, „zolang zij hun nieuwsgierigheid en hun verlangen om te leren en te groeien, behouden.”
Voor sommigen is dit zeer beslist het geval geweest. Ja, de bewering van Dr. Weinberg is ongetwijfeld op een nog veel opmerkelijker manier waar gebleken dan zelfs hij had voorzien.
Tijd om het roer om te gooien
Neem nu bijvoorbeeld Alice Okon in Nigeria. Haar zoon was een actief christen, en hij moedigde zijn moeder aan om de bijbel te lezen en de hoop die dit boek biedt, te leren kennen. Uiteindelijk stemde zij erin toe de bijbel te onderzoeken, werd opgebouwd in het geloof en werd, op tachtigjarige leeftijd, in water gedoopt om haar vaste besluit de rest van haar leven in dienst van God door te brengen, kenbaar te maken.
Zij stelt krachtig geloof in de uitspraak: „Want God heeft de wereld zozeer liefgehad dat hij zijn eniggeboren Zoon heeft gegeven, opdat een ieder die geloof oefent in hem, niet vernietigd zou worden, maar eeuwig leven zou hebben” (Joh. 3:16). En omdat zij dat geloof nu oefent, kijkt zij vol vertrouwen uit naar het eeuwige leven dat God heeft beloofd. Op tachtigjarige leeftijd was zij beslist niet te oud om te leren.
Om beslissingen te nemen
Oude mensen kunnen ingrijpende beslissingen nemen en met de gevolgen daarvan leven. De 79-jarige Paul Iryang Atua, die ook in Nigeria woont, moest een moeilijke beslissing nemen. Zijn leven lang had hij gezocht naar een religie die de waarheid van de bijbel onderwees. Eindelijk kreeg hij bezoek van christelijke getuigen van Jehovah, en hij wist dat hij had gevonden waar hij naar zocht. Anderen waren echter niet ingenomen met zijn besluit.
Een geestelijke van een religie waarmee Paul voordien verbonden was geweest, bracht hem een bezoek. Toen hij in Pauls huis een bijbel op tafel zag liggen, greep hij die, noemde het een vals-religieus boek en scheurde het aan stukken. Nu moest Paul deze razende man zien te kalmeren, waarbij hij probeerde enkele van de bijbelse waarheden die hij had geleerd, te verdedigen.
De geestelijke liet het er niet bij zitten. Boos vertrok hij en probeerde vervolging tegen Paul te ontketenen. Bovendien wilden Pauls dorpsgenoten hem tot dorpshoofd benoemen om hem van zijn pasgevonden geloof af te leiden. Paul wees hun aanbod van de hand, omdat hij hun opzet doorzag.
Toen moest Paul een zelfs nog moeilijker stap doen. De bijbel vertelt ons dat een christen, om God te behagen, „de man van één vrouw” moet zijn (1 Tim. 3:2). Dus moest Paul, in overeenstemming met de christelijke beginselen, regelingen treffen om monogaam te worden. Dat deed hij. Hij liet zijn huwelijk wettig bevestigen en uiteindelijk kon hij worden gedoopt.
Bedenk wel, dat Paul 79 jaar was toen hij deze ingrijpende veranderingen in zijn leven aanbracht. Hij zegt: „Ook al hebben al deze veranderingen zich in mijn ouderdom voltrokken, ik ben Jehovah dankbaar dat hij mij de gelegenheid heeft geboden mijn laatste dagen in zijn dienst te gebruiken.” Ook Paul heeft nu een veel zonniger kijk op de toekomst dan vroeger. Te oud om te leren? De 79-jarige Paul Iryang Atua niet!
Ondanks ziekte
Bejaarde mensen hebben soms gezondheidsproblemen, maar dit hoeft hen er niet van te weerhouden nieuwsgierig te zijn en te willen leren. Mitjiyo Foedjimi, een volle-tijdevangeliste, heeft dat ondervonden. Mitjiyo was mensen aan het bezoeken in het noordelijk deel van het eiland Honsjoe in Japan, toen zij de bejaarde heer Kato ontmoette.
De heer Kato trok de aandacht van Mitjiyo toen hij zei: „De God van het christendom wil graag dat de mensen leven, niet dat zij dood zijn. Is dat niet zo?” Het was een intrigerende opmerking. Maar het was erg moeilijk tot een gesprek te komen, omdat de oude man vrijwel volslagen doof was. Hij had echter belangstelling voor lezen en Mitjiyo liet bijbelse tijdschriften bij hem achter. Zij probeerde hem te helpen de bijbel te bestuderen, maar hij scheen niet te begrijpen wat de bedoeling van die regeling was. Dus bracht zij hem drie jaar lang geregeld bijbelse tijdschriften, zodat hij die kon lezen. Zij leerde alles wat hij te vragen had met behulp van potlood en papier te beantwoorden.
Enkele maanden geleden gaf de heer Kato — nu negentig jaar oud — te kennen dat er dingen waren die hij wilde bespreken. Door alles wat hij had gelezen, had hij een diepgaande kennis van de bijbel gekregen. Een artikel in een tijdschrift had hem geadviseerd contact te zoeken met Jehovah’s Getuigen, aangezien die hem konden helpen te leren Gods wil te doen. Hij vroeg: „Hoe kom ik in contact met Jehovah’s Getuigen?”
Mitjiyo bracht haar wijsvinger naar haar neus — een Japans gebaar dat betekent: „Dat ben ik.” Ja, zij was een van Jehovah’s Getuigen. De oude man was in de wolken en wilde weten waar de Koninkrijkszaal was. Ook dat had hij uit de lectuur opgestoken. Nu bestudeert deze bejaarde man ondanks zijn doofheid de bijbel, waarbij hij zich van papier en potlood als communicatiemiddel bedient. Hij begint een duidelijk begrip van bijbelse waarheden te krijgen en gaat met medechristenen om. Is de heer Kato met zijn negentig jaar te oud om te leren? Beslist niet!
En mevrouw Takahasji al evenmin. Vergeleken met de heer Kato lijkt zij misschien nog jong — zij is „pas” 73 jaar! Maar zij heeft een probleem. Drieënveertig jaar geleden is zij blind geworden en zij heeft nooit de gelegenheid gehad om braille te leren. Toch gaf zij, toen zij in contact kwam met Jehovah’s Getuigen, te kennen dat zij meer van de bijbel wilde weten, en daarom bestudeerden twee evangelistes deze met haar. Omdat zij blind was, moest zij wat zij leerde in haar hoofd prenten; en zo begon mevrouw Takahasji op haar 73ste jaar gedeelten van de bijbel uit haar hoofd te leren.
Nu bezoekt zij, ondanks haar aandoening en haar leeftijd, geregeld religieuze vergaderingen. En hoewel zij last heeft van wagenziekte, heeft zij 600 kilometer gereisd om een religieus congres bij te wonen. Vorig jaar werd zij gedoopt. Te oud om te leren? Mevrouw Takahasji vond van niet!
Waarom zij „Nee!” zeggen
Ja, zoals Dr. Weinberg zei: „Bejaarden hebben een zonnige toekomst, zolang zij hun nieuwsgierigheid en hun verlangen om te leren en te groeien, behouden.” Voor hen die op hun oude dag nieuwsgierig worden naar God en zijn voornemens, en het verlangen ontwikkelen over hem te leren en te groeien in geloof, ziet de toekomst er zeer stralend uit.
Zij zien in dat hun leven tot nu toe — of het nu zeventig jaar is, tachtig, negentig of meer — een geschenk van God is. Ook zien zij in dat, hoewel zij oud en ervaren zijn, er nog steeds dingen zijn die zij kunnen leren. Van Gods standpunt uit bezien zijn zij trouwens niet werkelijk zo oud. De bijbel zegt: „Bij Jehovah [is] één dag als duizend jaren . . . en duizend jaren als één dag” (2 Petr. 3:8). Zo gerekend heeft een man van tachtig jaar pas ongeveer twee uur geleefd! Daarom kan zelfs een oude van dagen nog leren van de wijsheid van God, die leeft „van onbepaalde tijd tot onbepaalde tijd”. — Ps. 90:2.
Bovendien biedt God iedereen, jong en oud, het vooruitzicht net zo lang in de toekomst te leven als hijzelf. Jezus Christus zei: „Dit betekent eeuwig leven, dat zij voortdurend kennis in zich opnemen van u, de enige ware God, en van hem die gij hebt uitgezonden, Jezus Christus” (Joh. 17:3). Is het mogelijk dat men te oud is om op dit aanbod van God te reageren? Overal ter wereld antwoorden bejaarde mannen en vrouwen: „Nooit!”
[Illustratie op blz. 5]
Bij proeven aan de Universiteit van Cambridge in Engeland waren de prestaties van sommige oude mensen even goed als die van de jonge studenten
[Illustratie op blz. 6]
Op negentigjarige leeftijd was Iwadji Kato, hoewel zo goed als doof, niet te oud om de ware religie te leren kennen
[Illustratie op blz. 7]
Tei Takahasji, 73 jaar oud en blind, vertelt aan anderen wat zij heeft geleerd