Zonde — Moeten wij ons er nog om bekommeren?
„ALS natie zijn wij er zo’n twintig jaar geleden officieel mee opgehouden te ’zondigen’.” Dit was het commentaar van Dr. Karl Menninger in zijn boek Whatever Became of Sin? (Wat is er van zonde geworden?) Hij merkte op dat de laatste keer dat een Amerikaanse president over zonde sprak als iets wat de hele natie aanging, in 1953 was, in een proclamatie die werd uitgevaardigd.
In oosterse landen is het begrip zonde gewoonlijk minder belangrijk dan, laten we zeggen, het begrip eer, of piëteit van de kinderen jegens de ouders. Maar in westerse landen werd het vroeger als uiterst belangrijk beschouwd. Indien iemand van zonde werd beschuldigd, was dit een zeer ernstige zaak. Tegenwoordig schijnt het allemaal veranderd te zijn. Als mensen zeggen dat zij hebben gezondigd, zeggen zij dat gewoonlijk een beetje glimlachend. Zonde is niet langer iets vreselijks. Is dit de wijze waarop zonde beschouwd dient te worden?
Wat is zonde eigenlijk? De waarheid is dat velen daar niet eens meer zeker van zijn. Vroeger spraken de mensen over de „zeven doodzonden”: trots, hebzucht, wellust, toorn, gulzigheid, afgunst en luiheid. Thans schijnen deze eigenschappen normaal te zijn. Trots wordt aangemoedigd door nationale of raciale trots als een deugd voor te stellen. Het is moeilijk te begrijpen hoe de consumptiemaatschappij in vele rijke landen zou kunnen blijven bestaan zonder een mate van hebzucht, afgunst en gulzigheid onder de bevolking. Overspel, homoseksualiteit en hoererij — verschillende vormen van wellust — worden, zelfs door sommige religieuze leiders, getolereerd of aangemoedigd. En luiheid wordt rechtstreeks in de hand gewerkt door moderne uitvindingen zoals televisie.
Wiens mening?
Soms zeggen mensen: ’Ach, zolang je je geweten maar je gids laat zijn, zul je geen zonde begaan.’ Het is waar dat ons geweten een door God gegeven hulp is om te herkennen wat goed en wat kwaad is. Indien het geweten er niet was geweest, zou de mensenmaatschappij waarschijnlijk reeds lang geleden tot een complete chaos en tot barbarisme vervallen zijn. — Rom. 2:14, 15.
Het geweten kan echter ook bedrieglijk zijn. Om een voorbeeld te noemen: de meeste mensen zouden moord als een zonde beschouwen. Toch was moord voor de aanbidders van de Hindoe-godin Kali, evenals voor de rooms-katholieke inquisiteurs in de middeleeuwen, in naam van religie gewettigd. Ja, in deze tijd worden er jaarlijks wel vijftig miljoen ongeboren baby’s door middel van abortus vermoord, dikwijls met goedkeuring van de wet van het land.
Bovendien hebben sommigen een opmerkelijke gave om hun daden door hun geweten te laten goedpraten. In plaats van een gids wordt het geweten een medeplichtige. Zo is het waar dat de meesten stelen als een zonde zouden bezien, vooral wanneer hun geld werd gestolen. Maar een van de grootste misdaadproblemen in de Verenigde Staten speelt zich in de zakenwereld af en heeft te maken met dingen als kruimeldiefstallen, verzekeringsfraude, steekpenningen en omkoperij. Miljoenen gewone mensen doen hieraan mee. Worden zij door hun geweten gekweld? Blijkbaar niet. Waarom niet? Misschien omdat zij niet worden betrapt, of misschien omdat „iedereen het doet”.
Hoewel het geweten dus een rol speelt bij het herkennen wat zonde is, schijnt het leiding nodig te hebben. Maar waar komt die leiding vandaan? Vaak spreken degenen die beweren autoriteiten op dit gebied te zijn, zichzelf of elkaar tegen.
In de Rooms-Katholieke Kerk werd het vroeger bijvoorbeeld als een zonde beschouwd wanneer men op vrijdag vlees at. Thans is dit op de meeste vrijdagen van het jaar niet langer het geval. Velen vragen zich af: ’Welk verschil is er tussen toen en nu?’
Deze zelfde religieuze organisatie beschouwt het als een ernstige zonde voorbehoedmiddelen te gebruiken om de grootte van een gezin te beperken. Toch kijken vele mensen, zelfs katholieken, met ongerustheid naar de bevolkingsexplosie op aarde, en nu denken zij er anders over. Zij zijn het ongetwijfeld eens met de opmerkingen van Dr. Karl Menninger: „Meedogenloosheid, onverschilligheid, geen beteugeling van de voortplanting, of onwetendheid en onverschilligheid ten aanzien van de consequenties die dit voor de wereld heeft, vormen volgens mij een zeer afschuwelijke zonde.” Wat is nu de zonde — het beperken of het bevorderen van de bevolkingsgroei? Zulke dingen scheppen verwarring.
Sommige intellectuelen betwijfelen zelfs of zonde nog wel bestaat. Zij spreken liever over „ziekte” dan over „zonde”. In het tijdschrift Time werd een theoloog aangehaald die het volgende zei over Jim Jones, de aanstichter van de recente massale zelfmoord van zijn volgelingen in Guyana: „Ik denk dat wat er in werkelijkheid met mensen als Hitler en Jones aan de hand is, eenvoudig een psychische ziekte is. Het schijnt mij toe dat de enige reactie medelijden met alle betrokkenen is, en geen moreel afgrijzen.”
Moeten wij ons er werkelijk nog om bekommeren?
Met het oog op zo’n grote verscheidenheid van meningen kunnen wij ons afvragen: Moeten wij ons er nog wel om bekommeren of wij zondigen? Welnu, indien wij werkelijk om ons gezin en onze naasten geven, indien wij een hoop voor de toekomst willen bezitten en thans een voldoeningschenkend leven wensen te leiden, dan moet het antwoord „Ja” zijn.
„Zonde” wordt soms wel gedefinieerd als „het overtreden van een religieuze wet of een moreel beginsel”. Dat er over een „religieuze wet” wordt gesproken, herinnert ons eraan dat de Enige die ons werkelijk met autoriteit kan zeggen wat zonde is en hoe wij zonde moeten vermijden, de Auteur van de ware religie is, namelijk Jehovah God. Hij heeft de mens geschapen om in overeenstemming met bepaalde morele wetten te leven. Indien wij natuurwetten overtreden — zoals de wet van de zwaartekracht — kunnen de gevolgen noodlottig zijn. Maar ook indien wij Gods morele wetten overtreden — dat wil zeggen, indien wij zondigen — kunnen de gevolgen even noodlottig zijn.
De rampspoedige uitwerking die zonde op iemand heeft, wordt in de volgende woorden in Ezechiël 18:4 onthuld: „De ziel die zondigt, díe zal sterven.” De slechte uitwerking die zonde op hele natiën heeft, wordt in Spreuken 14:34 aangetoond, waar staat: „Rechtvaardigheid verheft een natie, maar zonde is iets schandelijks voor nationale groepen.”
Ja, wij moeten ons inderdaad om zonde bekommeren. Voor ons eigen bestwil moeten wij herkennen wat zonde is en moeten wij leren zonde te vermijden. Hoe is dit mogelijk? Dit wordt in de volgende artikelen besproken.