Is ordinatie door de doop geldig?
Sommigen vinden ordinatie voortvloeiende uit de doop vreemd en nieuw. Daar zij aan uitgebreide ceremoniën gewend zijn, zien velen hunner schriftuurlijke en historische feiten over ordinatie en doop over het hoofd. Hier vindt u de feiten vermeld.
WAT bedoelt men met ordinatie door de doop? Bij wie is dit gebruik gangbaar? Is het iets nieuws? Hoe werden de vroege christenen geordineerd? Wat betekent het geordineerd te worden? Kan men ordinatie ten gevolge van een doop als een geldige ceremonie beschouwen? Dit zijn voor elke christen belangrijke vragen. Vreemd genoeg kunnen slechts weinigen van hen die zeggen christenen te zijn, hierop een duidelijk, vastomlijnd antwoord geven. Er is geen enkele reden om vaag te zijn, want zowel de wereldlijke geschiedenis als de bijbel hebben veel over ordinatie en doop te vertellen.
Het is belangwekkend en verlichtend eens te weten wat de woorden „ordineren” en „ordinatie” betekenen. Ordineren is „door aanstelling instellen,”1 „aan- of instellen.”2 Volgens The Encyclopedia Americana is ordinatie „de ceremonie waardoor priesters, diakenen, subdiakenen, kandidaten voor lagere orden en bedienaren van het evangelie van een geestelijke groepering worden toegelaten tot hun speciale ambt in de kerk.”3
Is een speciale ordinatieceremonie onontbeerlijk? Door McClintock en Strongs Cyclopædia te raadplegen, krijgen wij er een vollediger inzicht in, want daarin lezen wij dat het „de ceremonie [is] waardoor iemand wordt afgezonderd voor een orde of ambt in de christelijke evangeliebediening. . . . In uitgebreidere; en eigenlijk de enig belangrijke betekenis, . . . de aanstelling of benoeming van iemand tot een ambt in de bediening van het evangelie, met of zonder begeleidende ceremoniën. Het woord ordinatie is rechtstreeks afgeleid van het Latijnse ordinatio, hetwelk met betrekking tot zaken of aangelegenheden betekent, een ordenen, een instelling, een edikt, en met betrekking tot mensen, een aanstelling tot een ambt. . . . Bij een schriftuurlijk onderzoek van dit onderwerp kan het geen openhartige persoon onopgemerkt blijven van welk een grote betekenis het is dat de Here Jezus Christus noch een van zijn discipelen vastomlijnde geboden heeft gegeven of verklaringen heeft afgelegd in verband met ordinatie.”4
Al ras treden twee punten in verband met ordinatie aan de dag: 1. Een geordineerde bedienaar van het evangelie is in de ruime betekenis van het woord, iemand die daartoe is aangesteld, en 2. zijn ordinatie behoeft niet noodzakelijk met een bepaalde ceremonie gepaard te gaan.
ALLE VROEGE CHRISTENEN GEORDINEERDE PREDIKERS
Geleerden die een studie hebben gemaakt van de vroege geschiedenis van het christendom, zijn van één punt wel bijzonder doordrongen: Alle vroege christenen werden als geordineerde bedienaren van het evangelie beschouwd wanneer ze de rite van de waterdoop hadden ondergaan. De geschiedkundigen tonen aan dat alle gedoopte gelovigen gemachtigd waren Gods Woord te prediken; de doop was de enige inwijdingsrite.
De niet-gedoopten onder de vroege christenen werden als leerlingen behandeld; zij verkeerden dus in een andere positie dan de gedoopte gelovigen. Zo staat er in het boek Ecclesiastical History: „Er heerste onder de leden van de christelijke kerk, hoe zeer ze ook van elkaar verschilden wat wereldse stand en titel betreft, niet alleen een beminnelijke harmonie, maar ook een volmaakte gelijkheid. . . . Wie Christus als de Redder der mensheid erkende en op plechtige wijze dit vertrouwen in hem beleed, werd onmiddellijk gedoopt en in de kerk opgenomen. Na verloop van tijd werd het echter verstandig en noodzakelijk geacht de christenen in twee groepen te verdelen, welke werden onderscheiden door de namen gelovigen en catechumenen. De eersten waren plechtig door de doop tot de kerk toegelaten en daarom in alle mysteriën der religie onderwezen.”5
Wij bemerken dus dat de gelovigen onder de vroege christenen na een periode van opleiding en onderwijs in Gods Woord in de organisatie werden opgenomen. Gedurende deze tijd waren de catechumenen leerlingen of mensen van goede wil, en na hun doop werd elk beschouwd als een geordineerde bedienaar van Gods Woord.
WIE ORDINEERT?
Wij spreken nu wel over ordinatie door de doop, maar wie ordineert? Vele hedendaagse religieuze groeperingen, zoals de „Society of Friends,” „Disciples of Christ,” „Plymouth Brethren” en Jehovah’s getuigen, erkennen niet dat mensen het recht hebben te ordineren. Zij erkennen dat ordinatie alleen van de Almachtige God Jehovah afkomstig kan zijn.
Christus Jezus werd niet door de geestelijken en het religieuze stelsel van zijn tijd geordineerd. Hij werd door geen mens geordineerd. Johannes de Doper doopte hem weliswaar, maar dit houdt nog niet in dat hij hem ordineerde. Christus droeg zich aan God op, want hij zei: „Zie! hier ben ik (in de rol des boeks staat over mij geschreven) om uw wil te doen, o God.”6 Waarom stond Jezus er dan zo op dat Johannes hem doopte? Omdat Jezus door een openbare belijdenis af te leggen, wilde symboliseren dat hij zich aan God had opgedragen. De bijbel verhaalt ons dat Jezus bij zijn doop, „onmiddellijk nadat hij uit het water oprees,” ’de hemelen zag splijten,’ „en de geest daalde gelijk een duif op hem, en er kwam een stem uit de hemelen: ’Gij zijt mijn Zoon, de geliefde; ik heb u goedgekeurd.’”7 Doordat Jehovah God zijn geest op zijn Zoon uitstortte, ordineerde hij en niet Johannes de Doper Christus Jezus.
Na zijn ordinatie, welke terstond op zijn doop in de rivier de Jordaan volgde, maakte Jezus in het openbaar de autoriteit van zijn ordinatie bekend, door Jesaja 61:1, 2 voor te lezen: „Hij opende de rol en vond de plaats waar geschreven stond: ’Jehovah’s geest is op mij, omdat hij mij heeft gezalfd om de armen goed nieuws bekend te maken, hij heeft mij uitgezonden om de gevangenen bevrijding te prediken en de blinden herstel van gezicht, om de onderdrukten bevrijd heen te zenden, om Jehovah’s aangename jaar te prediken.’”8
Alleen Jehovah God heeft derhalve het recht iemand te ordineren. Hij stelt iemand aan, ordineert hem. De woorden van de apostel geven verder te kennen dat geen mens of aardse organisatie Gods dienstknechten kan ordineren: „Paulus, een apostel, niet vanwege mensen noch door een mens, maar door Jezus Christus en God, de Vader, die hem uit de doden heeft opgewekt. Want ik heb het niet van een mens aangenomen, noch werd het mij geleerd, behalve dan door middel van openbaring door Jezus Christus.”9 Jehovah ordineert zijn bedienaren van het evangelie via zijn Zoon, Christus Jezus.
DOOR MENSEN ERKEND EN GECERTIFIEERD
Alhoewel ordinatie zelf alleen van God uitgaat, mag ze wel door mensen worden erkend en gecertifieerd. Door mensen ingestelde organisaties, die als een besturend lichaam optreden, mogen verklaren dat iemand passend geordineerd is.
Gewoonlijk achten deze organisaties dat zulk een verklaren met de een of andere ceremonie gepaard moet gaan, welke echter bij elke religieuze organisatie weer anders is. In vele grote orthodoxe groeperingen is deze ceremonie groots opgezet, maar bij andere religieuze richtingen vaak heel simpel. Jezus onderging vlak voor zijn ordinatie een zeer eenvoudige ceremonie, waardoor werd te kennen gegeven dat hij met de bediening van het evangelie was begonnen.
De Nieuwe-Wereldmaatschappij van Jehovah’s getuigen bedient zich thans van deze zelfde eenvoudige ceremonie, om tegenover getuigen in het openbaar te symboliseren dat een gelovige zich aan God heeft opgedragen, hetwelk tot gevolg heeft dat God hem als een bedienaar van het evangelie ordineert. De eenvoud van een ceremonie doet haar niet ongeldig of van weinig belang zijn. Wij moeten bedenken dat ordinatie in de „enig belangrijke betekenis,” „de aanstelling of benoeming van iemand tot een ambt in de bediening van het evangelie, met of zonder begeleidende ceremoniën” is.4
Aan Christus Jezus’ ordinatie ging een eenvoudige ceremonie vooraf. Aangezien Christus Jezus ons, zoals Petrus zei, „een model heeft nagelaten, opdat gij nauwkeurig in zijn voetstappen zoudt treden,”10 volgen Jehovah’s getuigen het voorbeeld van Jezus en de vroege christenen in de aangelegenheid van de doop, die in zulk een nauw verband tot ordinatie staat. Wanneer men zich onderwerpt aan de ceremonie van de in het openbaar verrichte onderdompeling in water, wordt men tot een van Jehovah’s christelijke getuigen bestempeld. Men geeft er door te kennen dat men als een bedienaar van het evangelie zijn gehele leven aan de dienst van Jehovah God heeft opgedragen. Een getuige van Jehovah ondergaat dus de waterdoop als een ceremonie waardoor in het openbaar wordt gesymboliseerd dat hij zich aan Jehovah heeft opgedragen, om een door hem geordineerde bedienaar van het evangelie te worden.
Evenmin als Jezus door Johannes werd geordineerd, worden Jehovah’s getuigen dit door degene die de handen op hen legt en hen in water onderdompelt. Daar de waterdoop echter in nauw verband staat met zijn van God afkomstige ordinatie, geeft hij terecht zijn doopdatum op als de bij benadering vastgestelde ordinatiedatum. Dit wordt gedaan om aan de wetten van het land te voldoen wanneer er om een ordinatiedatum wordt gevraagd.
Omdat de waterdoop schriftuurlijk is, wordt deze door de Nieuwe-Wereldmaatschappij van Jehovah’s getuigen en hun wettelijke dienstknecht, het Wachttorengenootschap, erkend als een teken dat men zich aan God heeft opgedragen, opdat men door hem als een bedienaar van het evangelie wordt geordineerd. Voor registratiedoeleinden, wanneer dit door de wetten van aardse natiën wordt gevraagd, is voor Jehovah’s getuigen de doop een geldige ordinatieceremonie.
Aangezien ordinatie in werkelijkheid van God afkomstig is en via Christus tot ons komt, is een ordinatiecertificaat overbodig. Jezus had er geen, en de apostelen ook niet. Het beste bewijs van iemands ordinatie zijn de vruchten der Koninkrijksprediking. De apostel drukte het als volgt uit: „Hebben wij misschien gelijk sommige mensen voor u of van u aanbevelingsbrieven nodig? Gij zelf zijt onze brief.”11
Ordinatie door de waterdoop is inderdaad een geldig en door de tijd gewettigd gebruik van het ware christendom.
VERWIJZINGEN
1 Websters New International Dictionary.
2 Funk en Wagnalls Practical Standard Dictionary.
3 The Encyclopedia Americana, uitg. van 1942, deel 20, blz. 770.
4 Cyclopædia of Biblical, Theological, and Ecclesiastical Literature, deel VII, blz. 411, McClintock en Strong, 1877, Harper & Brothers, New York, V.S.
5 Mosheims Ecclesiastical History, deel 1, blz. 100.
9 Galaten 1:1, 12.
10 1 Petrus 2:21.