Een blik op de wereld

Pauselijke aflaten

Ter viering van het millennium heeft paus Johannes Paulus II het jaar 2000 tot een Heilig Jaar uitgeroepen en aflaten aangeboden aan degenen die een bedevaart naar Rome maken, bericht L’Osservatore Romano. Door middel van een aflaat kunnen katholieken kwijtschelding krijgen van straf voor zonde. De Vaticaanse krant zegt: „Alle goede werken die in staat van genade worden verricht, zijn een beloning waard.” Maar dezelfde krant merkt op dat het gebruik ook enkele interessante vragen oproept, zoals „Als Gods vergevende genade voor iedereen openstaat, waarom zou de Kerk dan aflaten moeten verlenen?”, en „Als de Kerk volle [volledige] aflaten kan verlenen, waarom houdt ze zich dan bezig met gedeeltelijke aflaten?”

Stille ziekte

Osteoporose is een stille ziekte die „meer dan 28 miljoen Amerikanen en ongeveer 1,4 miljoen Canadezen bedreigt”, aldus de krant The Toronto Star. De ziekte treft mannen en vrouwen, jong en oud, en „doet zich voor wanneer oudere beencellen het sneller begeven dan dat ze door nieuw bot vervangen kunnen worden”. Personen die de ziekte hebben, worden dat misschien pas gewaar als zij iets breken. Deskundigen denken dat buitensporig lijnen door een groeiend aantal tieners en sportende studenten „het beenweefsel afbreekt dat zij juist zouden moeten opbouwen voor als zij volwassen zijn. Jonge mensen die aan de lijn doen, laten vaak voedingsmiddelen staan die nodig zijn om hun skelet sterker te maken.” Volgens het bericht „wordt ongeveer 90 procent van de maximale botmassa rond de 18 jaar bereikt; volwassenen bereiken hun maximum rond de 30 jaar”. Het bericht raadt iedereen aan om er, voor een maximale botdichtheid, voor te zorgen ’genoeg calcium en vitamine D binnen te krijgen, regelmatig aan lichaamsbeweging te doen en roken en zwaar drinken te vermijden’.

Wangedrag van luchtreizigers

„Agressie in de lucht” — onbeheerst gedrag van vliegtuigpassagiers — „is de afgelopen vijf jaar met 400 procent toegenomen”, zo zegt het tijdschrift Business Traveler International. Waaraan is deze sterke toename te wijten? Stress is een belangrijke factor. Vertraagde of geannuleerde vluchten, opeengepakt zitten en vliegangst kunnen stuk voor stuk iemand van streek maken, wat vervolgens tot woede-uitbarstingen kan leiden. „Luchtvaartmaatschappijen promoten het reizen per vliegtuig als een snelle en soepele zaak, en dat is het niet”, zegt Stuart Howard, van de International Transport Workers’ Federation. Een vertegenwoordiger van een grote luchtvaartmaatschappij denkt dat de opkomst van niet-rokenvluchten nog een factor is die tot agressie bijdraagt. Volgens het bericht waren bij één luchtvaartmaatschappij in 1997 „gefrustreerde rokers verantwoordelijk voor meer dan de helft van [de] gevallen van wangedrag door passagiers”. Een andere factor is alcoholgebruik, waarvan de uitwerking op grote hoogten versterkt kan worden. Wat beveelt het bericht aan te doen als een medepassagier luidruchtig is? „Roep niet het cabinepersoneel bij u. Verlaat in plaats daarvan uw plaats en leg het probleem discreet aan hen voor.” Er wordt ook de suggestie gegeven: „Scherm u van mogelijke ergernissen af door licht leesmateriaal mee te nemen of [met behulp van een walkman] naar kalmerende muziek te luisteren.”

Stijgende begrafeniskosten

Steeds meer mensen willen gecremeerd worden om de uitvaartkosten te drukken. Volgens de Nationale Vereniging van Begrafenisondernemers bedroegen de kosten van een traditionele begrafenis in 1996 in de Verenigde Staten gemiddeld $4600. In tegenstelling daarmee „kost een crematie tussen de $500 en $2000,” aldus de Chicago Sun-Times, „afhankelijk van de kist die voor de crematie zelf wordt gekozen en de urn waarin de as bewaard zal worden”. Ook is er voor een crematie geen plek op een begraafplaats en geen grafsteen nodig, die de kosten van een traditionele begrafenis met nog eens 40 procent kunnen verhogen. De krant zei dat in 1997 in de VS 23,6 procent van alle overledenen werd gecremeerd, en dit cijfer zal in de komende tien jaar naar verwachting de 42 procent bereiken.

Bedreigde fossielen

Vindplaatsen van fossielen die duizenden jaren bewaard zijn gebleven, worden bedreigd door diefstal, vandalisme en overijverige toeristen, bericht New Scientist. „Sommige geologen zouden de kostbaarste fossielen graag naar musea overbrengen, of de vindplaatsen voor bezoekers sluiten”, aldus het tijdschrift. Anderen wijzen echter op het recht van het publiek om deze fossielen in hun natuurlijke omgeving te zien. In een poging het probleem op te lossen, is de Internationale Vereniging voor Paleontologie ermee begonnen een lijst op te stellen van bedreigde vindplaatsen over de hele wereld. Maar tot nu toe zijn slechts zo’n 50 plaatsen op de lijst gezet.

Pijnloze tandarts?

Menige patiënt bij de tandarts zou de traditionele tandartsboor graag zien verdwijnen. Volgens de FDA Consumer zou dat, tot op zekere hoogte, heel gauw kunnen gebeuren. De Amerikaanse Dienst voor Voedings- en Geneesmiddelen heeft onlangs het gebruik goedgekeurd van de erbium:YAG-laser voor tandheelkundige ingrepen. In plaats van rotte plekken met een kleine boor uit de tanden te verwijderen, kunnen tandartsen nu een laser gebruiken om ze te verwijderen, waarbij aangetast tandweefsel in wezen wordt verdampt, zo zegt het tijdschrift. De laser heeft een aantal voordelen boven conventionele boren. Ten eerste is een laserbehandeling meestal pijnloos. Daardoor zullen veel patiënten geen verdoving of verdovende injecties meer hoeven krijgen. Ten tweede hoeft de tandarts niet te wachten tot uw mond verdoofd is en kan de behandeling dus meteen beginnen. Bovendien verdwijnen de hinderlijke trillingen van de razendsnel draaiende boor. Maar een aanzienlijk nadeel is dat de laser niet gebruikt kan worden bij tanden waar al een vulling in zit.

Kernafval

Sinds de jaren ’60 heeft de atoomindustrie zich van meer dan 200.000 ton verbruikte nucleaire brandstof ontdaan, bericht het tijdschrift New Scientist. En jaarlijks wordt er nog eens 10.000 ton aan de berg toegevoegd. Waar blijft dit dodelijke afval? „Het meeste wordt gewoon op het terrein van de kerncentrale opgeslagen”, zegt het tijdschrift. Maar in het ontwerp van deze terreinen is alleen plek ingeruimd voor het radioactieve afval van een paar decennia. Op een gegeven moment zal het kernafval dus verplaatst moeten worden naar opslagplaatsen voor lange termijn. Het probleem is echter dat geen enkel land erin is geslaagd een veilige ondergrondse opslagplaats aan te leggen voor zijn radioactieve afval. Dientengevolge „is de atoomindustrie in een val gelopen die ze zelf heeft gezet”, aldus New Scientist.

Gebaren om het juiste woord te vinden

„Uit nieuwe onderzoeken blijkt dat gebaren sprekers vaak helpen woorden uit hun geheugen te halen”, bericht Newsweek. Terwijl beschrijvende gebaren vaak worden gebruikt om de afmetingen of vorm van een voorwerp over te brengen, hebben andere gebaren, zoals „op het ritme van de zin in de lucht tikken”, een ander doel. Robert Krauss, hoogleraar psychologie aan de Columbia University, zegt dat dit soort gebaren „mensen helpen moeilijk te onthouden woorden uit hun geheugen naar boven te halen” door ontsluiting van wat hij het „lexicale geheugen” noemt. Onderzoekers vergelijken dat geheugen met het coderen dat plaatsvindt als een bepaalde geur, een bepaalde smaak of een bepaald geluid met een gebeurtenis in verband wordt gebracht. Zoals bijvoorbeeld slechts een vleugje van een bepaald parfum herinneringen aan uw grootmoeder kan oproepen, kan volgens neuroloog Brian Butterworth gebaren maken een soortgelijke „deur” naar een woord openen.

Dodelijke ongelukken op het werk

Over de hele wereld sterven dagelijks 3000 mensen als gevolg van arbeidsongevallen, bericht het Franse dagblad Le Monde. Volgens het Internationale Bureau voor de Arbeid raken jaarlijks zo’n 250 miljoen werknemers gewond, met meer dan een miljoen sterfgevallen als gevolg. „Het aantal fatale arbeidsongevallen is hoger dan het gemiddelde aantal sterfgevallen per jaar als gevolg van verkeersongelukken (990.000), gewapende conflicten (502.000), andere vormen van geweld (563.000) en aids (312.000)”, aldus de krant.

Epidemie van mondkanker

In Delhi (India) komt mondkanker viermaal zo vaak voor als in Los Angeles (Californië), bericht The Indian Express. Momenteel is 18,1 procent van alle nieuwe kankergevallen onder de mannelijke bevolking van Delhi een vorm van mondkanker — vergeleken met 10 procent in 1995. De belangrijkste oorzaken van mondkanker zijn pruimtabak, bidi’s (Indiase sigaretten) en pan masala (een mengsel van tabak, fijngestampte betelnoten en andere ingrediënten), dat in een blad gerold en gekauwd wordt. De krant noemde de toename in het gebruik van pan masala door argeloze schoolkinderen alarmerend. Een deskundige waarschuwde dat heel India op „een epidemie van mondkanker” aankoerst.