„Uw dochter heeft diabetes!”

HET schokeffect van die woorden van de dokter zal ik niet gauw vergeten. Mijn dochter, Sonya, was toen tien jaar. Zij was tot dan toe blakend van gezondheid geweest en vol energie — soms zelfs wat te veel. De laatste keer dat zij voor een ziekte was behandeld, was zij vijf jaar.

Maar de dagen voorafgaande aan dit doktersbezoek waren moeilijk. Sonya zag er niet goed uit. Zij wilde veel drinken, en wanneer zij dat deed, moest zij onmiddellijk naar het toilet — soms wel elk kwartier. ’s Nachts ging zij er minstens drie keer uit. Aanvankelijk probeerde ik haar symptomen weg te redeneren — het was gewoon een blaasontsteking, en ze zou beter worden. Maar na een paar dagen kwam ik tot de conclusie dat zij waarschijnlijk een antibioticum nodig had om van de infectie af te komen.

Ik ging dus met haar naar de dokter en legde uit wat haar volgens mij mankeerde. Hij vroeg om een urinemonster, en ik merkte dat de urine in het glas veel vaste deeltjes bevatte, bijna als kleine sneeuwvlokken. De assistente viel het ook op. Hun vermoedens werden met een simpele bloedtest bevestigd. Zij had type 1 diabetes.

Sonya begreep wat dat betekende. Hoewel zij nog maar tien jaar was, had zij op school geleerd wat diabetes is. De angst en verslagenheid die op haar gezicht te lezen stonden, weerspiegelden ook mijn gevoelens. De dokter zei dat zij snel naar het ziekenhuis moest om verder gevaar te vermijden. Hij regelde dat zij op de intensive care in een ziekenhuis in Portland (Oregon, VS) opgenomen zou worden. Sonya was woedend dat dit haar overkwam. Zij wilde geen injecties nodig hebben om zichzelf in leven te houden. Zij huilde en vroeg maar steeds waarom. Ik had het heel moeilijk om mijn eigen verdriet te beheersen. Toen kon ik mij niet langer inhouden. Dus daar zaten wij in de wachtkamer te snikken, steun zoekend bij elkaar en Jehovah smekend ons hierdoorheen te helpen.

De beproeving in het ziekenhuis

De dokter liet mij met Sonya naar huis rijden om een paar dingen op te halen, mijn man, Phil, te bellen en te regelen dat iemand onze zoon, Austin, van school zou ophalen. Binnen een uur brachten mijn man en ik Sonya naar het ziekenhuis. Onmiddellijk begonnen zij een infuus bij haar aan te leggen om de overtollige suiker en ketonen uit haar bloed te spoelen.a Dit bleek een beproeving te zijn. Sonya had zeven pond aan lichaamsgewicht verloren door uitdroging. Haar diepliggende aderen waren moeilijk te vinden. Uiteindelijk lukte het de verpleegster en werd de situatie even wat rustiger. Wij kregen een groot boek en een heleboel andere papieren die wij moesten doorlezen en moesten begrijpen voordat wij Sonya mee naar huis zouden mogen nemen.

Het was een komen en gaan van doktoren, verpleegkundigen en diëtisten. Men liet ons zien hoe wij een injectiespuit moesten hanteren en Sonya de twee insuline-injecties moesten geven die zij voortaan elke dag nodig zou hebben. Wij leerden hoe de bloedtest te verrichten die Sonya vier keer per dag zou moeten doen om haar bloedsuikergehalte te controleren. Wij hadden zoveel informatie in ons op te nemen! Wij moesten ook leren wat zij mocht eten. Zij zou voedsel met een hoog suikergehalte moeten vermijden, en behalve dat elke maaltijd goed uitgebalanceerd moest zijn voor haar lichaam dat nog in de groei was, moest er ook precies de juiste hoeveelheid koolhydraten in zitten.

Drie dagen later was zij uit het ziekenhuis. Ik mocht van haar de injecties toedienen, maar de bloedtests deed zij zelf. Binnen een maand wilde zij zichzelf de insuline-injecties geven, en dat heeft zij sindsdien altijd gedaan. Het was verbazend te zien hoe zij deze ziekte ging accepteren en ermee leerde leven. Eerst wilde zij alleen maar doodgaan en in het Paradijs wakker worden, maar geleidelijk leerde zij op haar lichamelijke symptomen, haar gevoelens en haar beperkingen te letten en was zij in staat aan te geven wanneer zij hulp nodig had.

Een periode van aanpassing

De eerste paar maanden waren heel moeilijk. Elk lid van het gezin had met een reeks gevoelens te kampen. Ik probeerde zoveel te doen dat ik op het laatst alleen maar wilde vluchten. Het strikte schema was nog het moeilijkst te handhaven, vooral wanneer het in botsing kwam met de christelijke vergaderingen en onze prediking — om nog maar niet te spreken van de dagelijkse schoolroutine en de vakanties. Maar met veel bidden leerden mijn man en ik per dag te leven en begonnen wij onze nieuwe verantwoordelijkheden te accepteren.

Wij hebben een geweldige dokter gevonden die gespecialiseerd is in endocrinologie en die altijd klaarstaat om ons met onze problemen te helpen; hij onderhoudt zelfs via e-mail contact met ons. Wij maken bezoeken aan zijn praktijk tot een geregeld onderdeel van ons schema. Doordat wij elke drie maanden naar hem toe gaan voor onderzoek, kunnen wij niet alleen controleren hoe Sonya’s situatie zich ontwikkelt, maar hebben wij ook de geruststelling dat wij alles voor haar doen wat wij kunnen.

Zoals te verwachten was, had onze zoon het moeilijk met alle aandacht die zijn zusje kreeg. Anderen in de gemeente, en ook zijn lerares op school, herkenden dit en hielpen hem bezig te blijven en in te zien dat er aanpassingen nodig waren. Nu is hij een geweldige hulp geworden die een oogje op Sonya houdt. Als haar ouders hadden wij soms de neiging al te beschermend en overdreven bevreesd voor haar welzijn te zijn. Wij hebben ontdekt dat de beste manier om deze vrees te vermijden is veel over de ziekte op te zoeken en te weten te komen wat die eigenlijk met het lichaam kan doen.

Hoe gaat het nu met ons?

Wij praten dikwijls over Jehovah’s beloften en over de nabije tijd dat ziekte alleen maar een vage herinnering zal zijn (Jesaja 33:24). Tot het zover is, hebben wij het ons als gezin ten doel gesteld actief te blijven in het dienen van Jehovah en er een zo volledig mogelijk aandeel aan te hebben met anderen over de zegeningen van Gods koninkrijk te spreken. Wij doen ook ons best om geregeld op de gemeentevergaderingen te zijn.

Een paar jaar geleden kreeg mijn man tijdelijk werk aangeboden in Israël. Met het oog op Sonya’s medische situatie hebben wij de stap zorgvuldig overwogen en in gebed voorgelegd. Wij besloten dat een dergelijke stap met de juiste voorbereiding, waartoe ook het zoeken naar het juiste dieet voor Sonya behoorde, zelfs geestelijke zegeningen zou kunnen opleveren. Anderhalf jaar hadden wij het voorrecht deel uit te maken van de Engelse gemeente in Tel Aviv. Wij genoten van een totaal andere vorm van prediken, en het was een geweldig leerzame ervaring voor ons gezin.

De paar eenvoudige woorden „Uw dochter heeft diabetes!” hebben ons leven op zijn kop gezet. Maar in plaats van aan wanhoop toe te geven, hebben wij het fysieke welzijn van onze dochter tot een gezinsproject gemaakt, en dit heeft ons nog dichter tot elkaar gebracht. Jehovah, „de God van alle vertroosting”, heeft ons geholpen met de situatie te leren omgaan (2 Korinthiërs 1:3). — Verteld door Cindy Herd.

[Voetnoten]

[Kader op blz. 21]

Wat is diabetes?

Ons lichaam zet het voedsel dat wij eten om in energie die wij kunnen gebruiken. Deze functie is even onontbeerlijk als ademhalen. In de maag en de darmen wordt voedsel afgebroken tot eenvoudiger elementen, met inbegrip van een soort suiker, glucose genaamd. De alvleesklier reageert op suiker door insuline te produceren, dat de opname van suiker in de lichaamscellen bevordert. Vervolgens kan de suiker verbrand worden om energie te leveren.

Wanneer iemand diabetes heeft, produceert zijn alvleesklier niet genoeg insuline of benut zijn lichaam de insuline niet goed. Het gevolg is dat de suiker in de bloedbaan niet in de lichaamscellen kan worden opgenomen om benut te worden. Het boek Understanding Insulin Dependent Diabetes legt uit: „Het bloedsuikergehalte stijgt dan tot een hoge waarde en de suiker komt via de nier in de urine terecht.” Onbehandelde diabetici kunnen last hebben van veelvuldig urineren en andere symptomen.

[Kader op blz. 21]

Type 1 diabetes

Dit type diabetes stond voorheen bekend als juveniele diabetes, aangezien dit type het meest voorkomt bij kinderen en jonge volwassenen. Maar mensen van elke leeftijd kunnen erdoor getroffen worden. Hoewel de oorzaak van diabetes niet bekend is, zijn er verschillende factoren die met type 1 diabetes in verband zouden kunnen staan:

1. Overerving (genetisch)

2. Auto-immuniteit (het lichaam wordt allergisch voor een van zijn eigen weefsels of celtypen — in dit geval in de alvleesklier)

3. Invloeden van buitenaf (viraal of chemisch)

Het is mogelijk dat virusinfecties en andere factoren schade veroorzaken aan de eilandjes van Langerhans (de groepjes cellen in de alvleesklier waar de insuline wordt aangemaakt). Naarmate er meer en meer van die eilandjes worden vernietigd, wordt de kans groter dat de persoon diabetes krijgt.

Diabetici vertonen een aantal symptomen:

1. Veelvuldig urineren

2. Hevige dorst

3. Veelvuldige honger; het lichaam snakt naar de energie die het niet krijgt

4. Gewichtsverlies. Wanneer het lichaam geen suiker in zijn cellen kan opnemen, gaat het zijn eigen vetten en eiwitten verbranden om energie te krijgen, en dat leidt tot gewichtsverlies

5. Prikkelbaarheid. Als de diabeet er ’s nachts vaak uit moet om naar het toilet te gaan, slaapt hij niet goed. Dit kan gedragsveranderingen tot gevolg hebben

Bij type 1 diabetes produceert de alvleesklier weinig of geen insuline. In zulke gevallen moet men dagelijks insuline gebruiken, gewoonlijk door inspuiting (insuline wordt in de maag afgebroken als ze oraal wordt ingenomen).

[Kader op blz. 21]

Type 2 diabetes

Dient niet verward te worden met type 1 diabetes en is een aandoening waarbij het lichaam niet genoeg insuline produceert of het niet efficiënt gebruikt. Het is het type dat het meest voorkomt bij volwassenen boven de veertig, en het ontstaat meestal geleidelijker. Erfelijkheid speelt een rol bij deze ziekte, en ze wordt vaak verergerd door onjuiste eetgewoonten of overgewicht. In veel gevallen kunnen er tabletten worden geslikt, althans aanvankelijk, om de alvleesklier te stimuleren tot het aanmaken van meer insuline. De tabletten bevatten geen insuline.

[Kader op blz. 22]

Gevaren van diabetes

Het lichaam heeft brandstof nodig om te blijven functioneren. Als het geen gebruik kan maken van glucose, wendt het zich tot lichaamsvetten en -eiwitten. Maar wanneer het lichaam vet verbrandt, worden er afvalproducten gevormd, ketonen genaamd. Ketonen hopen zich op in het bloed en worden in de urine uitgescheiden. Omdat deze ketonen zuurder zijn dan gezonde lichaamsweefsels, kan een hoge concentratie ketonen in het bloed tot een ernstige situatie leiden die ketoacidose wordt genoemd.

Het is ook gevaarlijk voor een diabeet wanneer zijn bloedsuikergehalte beneden de normale waarden daalt (hypoglykemie). Hij wordt op deze toestand attent gemaakt door onaangename symptomen. Hij kan zich beverig voelen, zweterig, vermoeid, hongerig, prikkelbaar of verward, of hij kan een snelle hartslag hebben, gezichtsstoornissen, hoofdpijn, gevoelloosheid, of tintelingen rond mond en lippen. Hij kan zelfs toevallen hebben of het bewustzijn verliezen. Door een juist dieet en door op geregelde tijden te eten kunnen deze problemen vaak voorkomen worden.

Als bovenstaande symptomen zich niettemin voordoen, kan het tot zich nemen van enkelvoudige suikers, misschien wat vruchtensap of glucosetabletten, het bloedsuikergehalte op een veiliger peil brengen totdat men iets anders kan eten. In ernstige gevallen moet er een injectie met glucagon worden toegediend. Dit is een hormoon dat de afgifte van in de lever opgeslagen suiker bevordert, waardoor het bloedsuikergehalte stijgt. Iemand die een kind met diabetes heeft, zal de school of het dagverblijf van het kind willen informeren over de situatie van het kind.

[Kader op blz. 22]

Complicaties op lange termijn

Iemand met diabetes kan op lange termijn met complicaties te maken krijgen, zoals een hartaanval, een beroerte, oogproblemen, nierziekte, problemen met de voeten of benen en veelvuldige infecties. Deze complicaties worden veroorzaakt door schade aan de bloedvaten, schade aan de zenuwen en een onvermogen om infecties te bestrijden. Niet alle diabetici krijgen echter met deze problemen op lange termijn te maken.

Als men het bloedsuikergehalte dicht bij de normale waarden houdt, kan dat de schadelijke gevolgen van deze complicaties uitstellen of reduceren. Het gewicht en de bloeddruk binnen de normale grenzen houden en niet roken kunnen heel effectieve manieren zijn om de risico’s te verkleinen. De diabeticus moet veel lichaamsbeweging hebben, een juist voedingspatroon handhaven en zich aan zijn voorgeschreven medicatie houden.

[Illustratie op blz. 23]

De familie Herd