Jonge mensen vragen . . .

Hoe kan ik het hoofd bieden aan onrecht?

„Alleen mensen die geld hebben worden gerespecteerd, maar wij die niet eens iets te eten of een plek om te slapen hebben, worden als dieren behandeld. Als ik al iets van de toekomst verwacht, is het dat ik dood zal gaan zonder dat iemand het merkt.” — Arnulfo, een dakloze jongen van vijftien jaar.

ER IS veel onrecht in de wereld. Een rapport van het Kinderfonds van de Verenigde Naties (UNICEF) zei: „In de laatste tien jaar zijn ruim twee miljoen kinderen gedood tijdens oorlogen, terwijl ruim vier miljoen lichamelijke verminking hebben overleefd en ruim een miljoen kinderen door oorlog wees zijn geworden of van hun familie zijn gescheiden.” Honger en armoede, die ook een groot deel van de wereldbevolking treffen, bestaan vaak naast weelde en overvloed. In ontwikkelingslanden wordt vele jongeren zoals Arnulfo de gelegenheid ontzegd onderwijs te volgen.

Onrecht is vooral pijnlijk wanneer het wordt veroorzaakt door personen die jou juist zouden moeten liefhebben en beschermen. Neem nu eens Susana van zeventien. Haar moeder liet haar en haar twee broertjes in de steek. „Er zijn jaren verstreken”, zegt Susana bitter, „en mijn moeder heeft me nooit gevraagd om bij haar te komen wonen, hoewel ze in dezelfde stad woont als ik. Ze heeft nooit ook maar gezegd ’Ik hou van je’ en daar kan ik nu nog kwaad om worden.” Wanneer je het slachtoffer bent van zo’n mishandeling vind je het misschien moeilijk je boosheid in bedwang te houden. Eén slachtoffer van kindermishandeling zegt: „Ik kreeg zelfs negatieve gevoelens tegenover God.”

Het is heel begrijpelijk dat je je gekwetst en boos voelt wanneer je bent mishandeld. De bijbel zegt: „Louter onderdrukking kan een wijze waanzinnig doen handelen” (Prediker 7:7). Als je elke dag van je leven met onrecht te maken hebt, kan het je ook terneergeslagen maken. (Vergelijk Psalm 43:2.) Daarom snak je er misschien naar dat er een eind aan onrecht komt. Een jong meisje uit Midden-Amerika herinnert zich: „Toen ik dertien was, sloot ik me aan bij de studentenbeweging. Het was mijn droom bij te dragen aan de verandering van dingen, zodat kinderen geen honger zouden hebben. . . . Later deed ik mee aan de gewapende strijd.” In plaats dat zij rechtvaardigheid vond, kreeg zij echter te maken met onbeschrijflijk misbruik door medestrijders.

Zulke situaties attenderen ons erop dat de meeste mensen niet bij machte zijn hun situatie te verbeteren. Hoe kunnen slachtoffers van onrecht er dan het hoofd aan bieden?a Hoe zou je om kunnen gaan met de bitterheid en de woede die je misschien voelt?

Bitterheid en toorn wegdoen

Van tijd tot tijd moet je jezelf er misschien aan herinneren dat wij in „de laatste dagen” van dit samenstel van dingen leven. De bijbel voorzei dat mensen in onze tijd „anderen [zullen] beledigen . . ., geen gevoel tonen en onverzoenlijk zijn, kwaadspreken, zichzelf niet beheersen en wreed en onmenselijk zijn tegenover anderen; verraderlijk” (2 Timotheüs 3:1-4, Groot Nieuws Bijbel). Velen hebben ’elk zedelijkheidsbegrip verloren’ (Efeziërs 4:19). Onrecht is daarom een realiteit waaraan niet te ontkomen valt. Dus „indien gij enige onderdrukking van de onbemiddelde en het gewelddadig wegnemen van recht en van rechtvaardigheid ziet in een rechtsgebied, verbaas u niet over de aangelegenheid”. — Prediker 5:8.

De bijbel geeft terecht de waarschuwing je niet door bitterheid te laten verteren. Daarin staat bijvoorbeeld: „Alle kwaadaardige bitterheid en toorn en gramschap . . . worde uit uw midden weggenomen” (Efeziërs 4:31). Waarom? Omdat het op de lange duur schadelijk en zelfdestructief is wanneer je heel kwaad blijft. (Vergelijk Spreuken 14:30; Efeziërs 4:26, 27.) Dat is vooral het geval wanneer je „woedend op Jehovah” bent (Spreuken 19:3). Kwaad zijn op God is nadelig voor je verhouding tot Degene die jou juist het meest kan helpen. De bijbel zegt dat Jehovah’s „ogen . . . de gehele aarde rond[gaan] om zijn sterkte te tonen ten behoeve van hen wier hart onverdeeld is jegens hem”. — 2 Kronieken 16:9.

De bijbel zegt ook over Jehovah: „Al zijn wegen zijn gerechtigheid. Een God van getrouwheid, bij wie geen onrecht is; rechtvaardig en oprecht is hij” (Deuteronomium 32:4). Onrecht ontstond door de opstand van Adam en Eva (Prediker 7:29). De mens — niet God — heeft „over de andere mens . . . geheerst tot diens nadeel” (Prediker 8:9). Bedenk ook: „De gehele wereld ligt in de macht van de goddeloze”, Satan de Duivel (1 Johannes 5:19). Satan en niet Jehovah is verantwoordelijk voor al het onrecht in de wereld.

Een einde aan onrecht

Gelukkig zal onrecht niet eindeloos voortduren. Wanneer je dat in gedachte houdt, kan het je helpen er het hoofd aan te bieden. Beschouw eens de ervaring van Asaf, een man die in bijbelse tijden leefde. Overal om hem heen vond er onrecht plaats, hoewel hij leefde te midden van mensen die beweerden Jehovah te dienen. In plaats dat zij werden gestraft voor het mishandelen van anderen, schenen wrede mensen een zorgeloos en voorspoedig leven te leiden! Asaf erkent: „Ik werd afgunstig . . . toen ik maar steeds de vréde der goddelozen zag.” Asaf was tijdelijk uit zijn evenwicht gebracht doordat hij toeliet dat hij door die dingen in beslag werd genomen. — Psalm 73:1-12.

Na verloop van tijd kwam Asaf tot een treffende constatering. Hij zei over de goddelozen: „Waarlijk, op een glibberige bodem plaatst gij [God] hen. Gij hebt hen tot puinhopen doen vervallen” (Psalm 73:16-19). Ja, Asaf ging beseffen dat de mensen op de lange duur de straf voor hun goddeloosheid echt niet zullen ontlopen. Vaak worden zij door hun verkeerde daden ’achterhaald’, komen in de gevangenis, raken financieel aan de grond, verliezen hun baan of worden verwijderd uit een machtspositie. Uiteindelijk zullen de goddelozen ’tot puinhopen vervallen’ wanneer God het oordeel voltrekt aan dit goddeloze samenstel van dingen. — Psalm 10:15, 17, 18; 37:9-11.

Het besef dat God in de nabije toekomst zaken recht zal zetten, kan je helpen je boosheid en frustratie in bedwang te houden. „Vergeldt niemand kwaad met kwaad”, vermaant de bijbel. „Verschaft voortreffelijke dingen voor het oog van alle mensen. Zijt indien mogelijk, voor zover het van u afhangt, vredelievend jegens alle mensen. Wreekt uzelf niet, geliefden, maar geeft plaats aan de gramschap; want er staat geschreven: ’Aan mij is de wraak; ik wil vergelden, zegt Jehovah.’” — Romeinen 12:17-19; vergelijk 1 Petrus 2:23.

Hulp en steun zoeken

Maar het kan zijn dat je diepe emotionele littekens draagt, zoals pijnlijke herinneringen. Volgens een rapport van UNICEF „ondergaan kinderen die voortdurend aan geweld blootgesteld zijn geweest vrijwel altijd een aanzienlijke verandering wat hun opvattingen en houding betreft, met inbegrip van een algeheel verlies van vertrouwen in anderen. Dat geldt vooral voor kinderen die zijn aangevallen of misbruikt door mensen die voordien als buren of vrienden werden beschouwd.”

Er bestaat geen kant-en-klare oplossing voor zulke problemen. Maar als negatieve gevoelens of pijnlijke herinneringen je gedachten overheersen, heb je waarschijnlijk hulp nodig. (Vergelijk Psalm 119:133.) Om te beginnen zou je materiaal kunnen lezen dat speciaal gaat over de moeilijkheden die je hebt meegemaakt. Ontwaakt! heeft bijvoorbeeld een aantal artikelen gepubliceerd die praktische raad geven aan slachtoffers van verkrachting, beroving en kindermisbruik. Wanneer je een rijpe, begripvolle luisteraar vertelt over je angsten en gevoelens kan dat ook een grote hulp zijn (Spreuken 12:25). Misschien kun je je ouders in vertrouwen nemen.

Maar als je nu geen steun van je ouders krijgt? Zoek dan steun in de christelijke gemeente. Onder Jehovah’s Getuigen dienen gemeenteouderlingen als een toevlucht voor personen die het moeilijk hebben (Jesaja 32:1, 2). Zij zullen niet alleen naar je luisteren maar misschien ook wat praktische raad geven. Vergeet ook niet dat andere rijpe christenen als „broers en zusters en moeders” voor je kunnen zijn (Markus 10:29, 30). Herinner je je Susana nog, die door haar moeder in de steek was gelaten? Zij en haar broertjes kregen steun van de christelijke gemeente. Er was een christelijke bedienaar die zoveel belangstelling voor Susana en haar familie toonde dat zij hem haar pleegvader is gaan noemen. Zulke steun, zegt Susana, „heeft ons geholpen volwassen te worden en standvastig in de waarheid te zijn”.

Deskundigen zeggen dat het aanhouden van een dagelijkse routine van zinvolle activiteiten ook een hulp kan zijn. Gewoon naar school gaan en je huishoudelijke karweitjes doen, kan er veel toe bijdragen je niet al te veel aan negatieve dingen over te geven. Maar je zult er vooral baat bij hebben een routine van geestelijke activiteiten aan te houden — christelijke vergaderingen bijwonen en het goede nieuws prediken. — Vergelijk Filippenzen 3:16.

Onrecht zal niet van de aarde verdwijnen voordat Gods koninkrijk komt en Gods wil over de hele aarde ten uitvoer zal brengen (Daniël 2:44; Mattheüs 6:9, 10). Doe ondertussen wat je kunt om er het hoofd aan te bieden. Houd je staande door de belofte dat de Heerser van Gods koninkrijk, Jezus Christus, „de arme die om hulp schreeuwt, [zal] bevrijden, ook de ellendige en al wie geen helper heeft. Hij zal deernis hebben met de geringe en de arme, en de zielen van de armen zal hij redden.” — Psalm 72:12, 13.

[Voetnoten]

[Inzet op blz. 11]

„Ik kreeg zelfs negatieve gevoelens tegenover God”

[Illustratie op blz. 12]

De hulp van medechristenen kan je helpen het hoofd te bieden aan onrecht