Het verlies van een arm of been — Hoe u het risico kunt verkleinen

HET verlies van een arm of been is in de meeste gevallen te voorkomen! En dat geldt zelfs voor mensen met perifeer arterieel vaatlijden. Zoals in het vorige artikel werd vermeld, is die aandoening dikwijls het gevolg van diabetes.a Gelukkig is diabetes vaak onder controle te houden.

„Een dieet is de hoeksteen van de diabetesbehandeling, ongeacht of er insuline wordt voorgeschreven”, zegt The Encyclopædia Britannica. Dr. Marcel Bayol van het Kings County Hospital in New York vertelde Ontwaakt!: „Als diabetici hun ziekte ernstig opnemen, op hun dieet letten en zich onder medisch toezicht plaatsen, zullen zij hun kans een been te moeten missen, verkleinen.” Mensen met type II diabetes die zich aan deze raad houden, kunnen mettertijd hun symptomen zelfs zien verbeteren.b

Lichaamsbeweging is onontbeerlijk

Lichaamsbeweging is ook belangrijk. Het lichaam wordt erdoor geholpen de glucose- of suikerspiegel binnen de normale waarden te houden. Wordt perifeer arterieel vaatlijden vastgesteld, dan draagt lichaamsbeweging ertoe bij dat de vitaliteit en soepelheid en de bloedtoevoer naar beschadigde gebieden behouden blijven. Lichaamsbeweging draagt ook bij tot het verminderen van claudicatio intermittens — de pijn die personen met perifeer vaatlijden in de kuitspieren kunnen voelen tijdens het lopen of bij lichaamsbeweging. Lichaamsbeweging waarbij hun benen aan druk of schokken onderhevig zijn, moeten zij echter vermijden. Geschiktere beweging is onder meer lopen, fietsen, aan roeisport doen, zwemmen en aquarobics. Voordat iemand een dieet gaat volgen of met een speciaal programma van lichaamsbeweging begint, moet altijd een arts geraadpleegd worden.

Roken moet uiteraard taboe zijn voor iedereen die prijs stelt op een goede gezondheid. Perifeer arterieel vaatlijden is slechts een van de lange reeks medische problemen die door roken worden veroorzaakt of verergerd. „Roken is een belangrijke factor bij amputaties, vooral als de roker diabetes en perifeer arterieel vaatlijden heeft”, zegt dr. Bayol. Hoe belangrijk is die factor? Een revalidatiegids voor geamputeerden zegt dat „amputatie bij rokers tienmaal zoveel voorkomt als bij niet-rokers”.

De verzorging van zieke ledematen

Door perifeer arterieel vaatlijden kan de doorbloeding van de onderste ledematen verminderen, wat een aandoening kan veroorzaken die neuropathie heet — gevoelloosheid van de zenuwen. Ledematen worden dan kwetsbaar, zelfs wanneer iemand gewoon in bed ligt. Omdat de patiënt helemaal geen pijn voelt, zou hij bijvoorbeeld ernstige brandwonden kunnen oplopen als zijn elektrische deken of onderdeken te heet zou worden! Dat is de reden waarom fabrikanten diabetici waarschuwen voorzichtig te zijn wanneer zij deze producten gebruiken.

Zieke ledematen zijn ook gevoeliger voor infectie. Een klein schrammetje kan al tot zweren leiden, tot gangreen zelfs. Een goede voetverzorging is dus onontbeerlijk, en daartoe behoort het dragen van gemakkelijke, goed passende schoenen en het schoon en droog houden van de benen en voeten. Veel ziekenhuizen hebben voetklinieken waar patiënten worden voorgelicht over voetverzorging.

Wanneer het perifeer arterieel vaatlijden het punt heeft bereikt dat een operatieve ingreep nodig is, zullen chirurgen meestal amputatie proberen te vermijden. Eén alternatieve procedure is transluminale angioplastiek, veelal dotteren genoemd. Daarbij brengt een vaatchirurg een catheter met aan het eind een ballonnetje in een slagader. Het ballonnetje wordt opgeblazen, zodat het vernauwde bloedvat opgerekt wordt. Een andere optie is een bypassoperatie — de vervanging van ernstig aangetaste bloedvaten door aders uit een ander deel van het lichaam.

Barbara, die 54 jaar is, heeft al sinds haar vijfde jaar type I diabetes. Nadat zij haar eerste kind ter wereld had gebracht, kreeg zij last van perifeer vaatlijden in haar voeten. Enkele artsen gaven haar de raad ze te laten amputeren. Maar Barbara vond een gerenommeerd vaatchirurg die van angioplastiek gebruikmaakte om de bloedtoevoer naar haar voeten te verbeteren. De angioplastiek werkte een tijdlang, maar ten slotte had Barbara een bypassoperatie nodig, die slaagde. Barbara verzorgt haar voeten nu zeer zorgvuldig.

Vermijd trauma

Trauma is de op een na voornaamste oorzaak van het verlies van een arm of been. Omdat trauma minder kieskeurig is in zijn keuze van lichaamsdelen, kan het resulteren in de verwoesting van elk willekeurig lichaamsdeel. Maar een godvruchtige kijk op het leven kan aanzienlijk bijdragen tot vermindering van iemands kans op trauma. Christenen moeten, of zij nu aan het werk zijn, autorijden of zich ontspannen, hun lichaam als een geschenk van God behandelen. Zij zullen er dan ook naar streven alle veiligheidsvoorschriften te respecteren en het vermijden dwaze risico’s te nemen. — Romeinen 12:1; 2 Korinthiërs 7:1.

Wat wordt er gedaan om de kans op trauma in met mijnen bezaaide landen te verkleinen? In veel landen subsidieert de regering programma’s die de mensen alert maken op mijnen. Volgens een verslag van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties leren deze programma’s „de risico lopende bevolking . . . hoe hun kansen te verkleinen om het slachtoffer te worden doordat zij wonen en werken in gebieden waar mijnen liggen”.

Helaas „raken mensen gewend aan de aanwezigheid van mijnen en worden ze onvoorzichtig”, staat in een rapport van de Verenigde Naties. „Soms moedigen religieuze factoren [mensen] aan tot een fatalistische houding tegenover zulke gevaren.” Een fatalistische houding vindt echter geen ondersteuning in Gods Woord. Integendeel, de bijbel moedigt aan tot voorzichtigheid en veiligheid. — Deuteronomium 22:8; Prediker 10:9.

Door voorzichtig te zijn en redelijke stappen te nemen om uw gezondheid te beschermen, kunt u uw kans op het verliezen van een van uw ledematen dus aanzienlijk verkleinen. Maar hoe staat het met degenen die al ledematen verloren hebben? Kunnen zij nog een goede kwaliteit van leven genieten?

[Voetnoten]

[Illustratie op blz. 4]

Roken vergroot de kans op het verlies van een been aanzienlijk, vooral bij personen met een vaataandoening

[Illustratie op blz. 5]

Geschikte lichaamsbeweging en een goed eetpatroon zijn bevorderlijk voor een gezond vaatstelsel