Hoe kunt u een goede gezondheid genieten?
THERAPIEËN zijn een populair gespreksonderwerp. Het lijkt wel of bijna elke vriend of buurman zijn favoriete aanpak voor iedere medische situatie heeft. Het is begrijpelijk dat de drang tot zelfmedicatie heel sterk kan zijn. Er zijn echter mensen die „alleen naar een dokter gaan als de toestand kritiek is”, zegt een Braziliaanse arts. „Zij hebben misschien wondjes op de huid die ondanks maandenlange zelfmedicatie niet genezen. Wanneer zij ten slotte een bezoek aan de dokter brengen, blijken zij een soort kanker te hebben die in het beginstadium behandeld had moeten worden.”
Aangezien een vroege diagnose vaak levens redt, kan uitstel iemand duur komen te staan. „Bij een dertigjarige vrouw bleef de menstruatie uit en zij had matige pijn in de onderbuik. Zij ging zelf zwaar dokteren met pijnstillers en ontstekingsremmers, en de pijn nam af”, vertelt een chirurg. „Maar drie dagen later had zij een hemorragische shock en werd ijlings naar het ziekenhuis gebracht. Ik opereerde haar onmiddellijk en stelde zwangerschap in de eileider vast. Zij werd nog net op tijd gered!”
Een jonge vrouw in São Paulo dacht dat zij bloedarmoede had, maar haar kwaal was chronische nierinsufficiëntie. Omdat zij de behandeling uitstelde, werd een transplantatie de enig mogelijke oplossing. Haar arts concludeert: „Vaak aarzelt de patiënt medische hulp te zoeken, gaat zelf dokteren of zoekt naar andere, door leken aan de hand gedane middelen en eindigt met ernstige gezondheidsproblemen.”
Wij willen de signalen die ons lichaam overbrengt, beslist niet bagatelliseren. Maar hoe kunnen wij het vermijden geobsedeerd te raken door therapieën of zelfmedicatie? Gezondheid wordt wel gedefinieerd als „de toestand van lichamelijk en geestelijk welzijn” of als „niet gekweld worden door ziekte of pijn”. Het is interessant dat er wordt erkend dat de meeste ziekten thans in meerdere of mindere mate te voorkomen zijn. Volgens dr. Lewis Thomas „zijn [we] helemaal niet zo maar in elkaar geflanst, doch juist verbazingwekkend taaie, duurzame organismen, door en door gezond”. Daarom dienen wij, in plaats van ’gezonde hypochonders te worden en onszelf halfdood te tobben’, met het lichaam en zijn buitengewone zelfgenezende vermogen samen te werken. Een competente arts of beoefenaar van de geneeskunde kan ons ook van dienst zijn.
Wanneer medische hulp te zoeken
Een Braziliaanse arts raadt aan professionele hulp te zoeken „indien symptomen als koorts, hoofdpijn, braken of pijn in de onderbuik, de borstkas of het nierbekken niet afnemen met gewone medicamenten en zonder duidelijke reden veelvuldig terugkomen of indien er sprake is van acute of heel hevige pijn”. Een andere arts beveelt medische hulp aan wanneer wij niet goed weten waar onze symptomen op duiden of voelen dat er iets anders is dan normaal. Hij voegt eraan toe: „Als een kind ziek wordt, geven de ouders er gewoonlijk de voorkeur aan professionele hulp te zoeken in plaats van zelf te gaan dokteren.”
Maar zijn geneesmiddelen altijd noodzakelijk? Zal het gebruik van geneesmiddelen averechts werken? Zijn er bijwerkingen zoals irritatie van de maag of schade aan de lever of de nieren? Hoe staat het met wisselwerkingen met andere geneesmiddelen? „Slechts weinig patiënten bezien hun eigen kwalen kalm of zelfs scherpzinnig”, zegt The New Encyclopædia Britannica. Toch kan een gewetensvolle arts ons helpen in te zien dat alle geneesmiddelen potentieel schadelijk zijn en dat er tegenwoordig maar weinig geneesmiddelen in gebruik zijn die geen bijwerkingen hebben. Lees maar eens de waarschuwing voor mogelijke bijwerkingen op de bijsluiter van het volgende voorgeschreven geneesmiddel dat u koopt! Zelfs zonder recept verkrijgbare medicijnen kunnen schadelijk of dodelijk zijn als ze onjuist of overmatig worden gebruikt.
De noodzaak van voorzichtigheid wordt beklemtoond door een rapport van Richard A. Knox in The Boston Globe: „Miljoenen artritispatiënten die dagelijks pijnstillers nemen, lopen kans op een plotselinge en potentieel dodelijke bloeding, berichten onderzoekers aan de Stanford University.” Hij voegt eraan toe: „Bovendien, zo waarschuwen de onderzoekers, vormt het innemen van pijnstillers samen met antaciden of populaire zuurremmers geen bescherming tegen ernstige maagcomplicaties en kan dat het gevaar zelfs doen toenemen.”
Hoe staat het met gewone zelfmedicatie? Een arts in Ribeirão Prêto (Brazilië) zegt: „Ik denk dat het heel nuttig zou zijn als iedereen een kleine huisapotheek zou hebben . . . Deze medicamenten dienen echter met goed oordeel en gezond verstand te worden gebruikt.” (Zie het kader op blz. 7.) Verder draagt ook een fundamentele gezondheidsvoorlichting tot een betere levenskwaliteit bij. Aangezien ieders omstandigheden verschillen, beveelt Ontwaakt! geen specifieke geneesmiddelen, therapieën of natuurgeneeswijzen aan.
Een goede gezondheid — Wat kunt u doen?
„De beste artsen ter wereld zijn Dokter Voeding, Dokter Rust en Dokter Vrolijk”, schreef Jonathan Swift, een achttiende-eeuwse schrijver. Inderdaad zijn een evenwichtige voeding, voldoende rust en tevredenheid belangrijke ingrediënten voor een goede gezondheid. In tegenstelling daarmee kunnen wij, ondanks de beweringen van slimme reclamemakers, een goede gezondheid niet kopen enkel door geneesmiddelen te gebruiken. „Onnodig en zelfs gevaarlijk gebruik van farmaceutische produkten” kan het immuunstelsel verzwakken. — Dicionário Terapêutico Guanabara.
Door echter de verantwoordelijkheid voor onze levensstijl te aanvaarden en drugsgebruik, roken, overmatig drinken en te veel stress te vermijden, kunnen wij er heel wat aan doen om ons welzijn te verbeteren. Marian, die in de zestig is en een lange staat van dienst als zendelinge in Brazilië heeft, zegt: „Ik verheug me in een redelijk goede gezondheid door sober te leven en gevarieerd, gezond voedsel te eten.” Zij zegt ook: „Ik sta over het algemeen graag vroeg op, dus is vroeg naar bed gaan geboden.” Gezond verstand en goede gewoonten dienen niet gebagatelliseerd te worden, maar hetzelfde geldt voor de belangrijkheid van regelmatige medische controle en goede communicatie met een bevoegd huisarts.
Hoewel Marian gezond wil blijven, past zij op dat zij enerzijds haar gezondheid niet verwaarloost maar zich er anderzijds ook niet al te bezorgd over maakt. Zij zegt: „Ik bid ook om Jehovah’s leiding als ik een beslissing in een gezondheidskwestie moet nemen, opdat ik kan doen wat op de lange duur het beste is en niet overmatig veel tijd en middelen spendeer aan pogingen om mijn gezondheid te verbeteren.” Zij voegt eraan toe: „Aangezien actief blijven uiterst belangrijk is, bid ik of God mij wil helpen redelijk te zijn met betrekking tot de wijze waarop ik mijn tijd en mijn krachten gebruik, zodat ik mezelf niet onnodig in de watten leg maar terzelfder tijd ook niet mijn grenzen overschrijd.”
Om werkelijk gelukkig te zijn, kunnen wij de toekomst niet negeren. Zelfs als wij nu begunstigd zijn met een betrekkelijk goede gezondheid, blijven ziekte, pijn, lijden en uiteindelijk de dood bestaan. Is er enige hoop dat wij ooit een volmaakte gezondheid zullen genieten?
[Kader op blz. 6]
De voordelen van evenwichtige zelfzorg
Uw gezondheid hangt in grote mate af van wat u eet en drinkt. Als u een auto probeert te laten lopen op met water aangelengde benzine of suiker aan de benzine toevoegt, zult u de motor gauw ruïneren. Zo zult u ook als u probeert op ongezond eten en ongezond drinken in leven te blijven, uiteindelijk de rekening betalen in de vorm van een slechte gezondheid. In de computerwereld wordt dat GIGO genoemd, wat staat voor „garbage in, garbage out”, ofte wel ’ondeugdelijke input, dan ook slechte output’.
Dr. Melanie Mintzer, hoogleraar huisartsengeneeskunde, verklaart: „Er zijn drie verschillende soorten patiënten: degenen die een arts raadplegen voor kwaaltjes die zij net zo gemakkelijk zelf thuis zouden kunnen behandelen, degenen die een juist gebruik van de gezondheidszorg maken en degenen die zelfs geen arts raadplegen wanneer zij dit zouden moeten doen. Personen in de eerste groep verspillen vaak de tijd van de arts en hun eigen tijd en geld. Personen in de derde groep riskeren wellicht hun leven door juiste professionele zorg uit te stellen. Artsen zouden willen dat meer mensen in de middengroep zaten.”
„De zeven sleutels voor een optimale gezondheid zijn: eet en drink gezond, doe geregeld aan lichaamsbeweging, rook niet, zorg voor voldoende rust, houd uw stress binnen de perken, onderhoud nauwe sociale banden en neem verstandige voorzorgsmaatregelen om uw kans op ziekte en ongevallen te verminderen.” — Before You Call the Doctor — Safe, Effective Self-Care for Over 300 Medical Problems, door dr. Anne Simons, Bobbie Hasselbring en Michael Castleman.
[Kader op blz. 7]
Een huisapotheek
„Men schat dat zo’n 90 procent van de door overigens gezonde volwassenen gevoelde symptomen — pijntjes, kwaaltjes, kwetsuren en andere tekenen van onbehagen of ziekte — eenvoudig worden afgedaan en nooit aan iemand worden gemeld. . . . Dikwijls wordt er een snelwerkend medicament gebruikt, zoals twee aspirientjes tegen de hoofdpijn.”
„Wat dit alles vaak mogelijk maakt, is de huisapotheek. Ze bespaart nodeloze en kostbare bezoeken aan de dokter of de kliniek.” — Complete Home Medical Guide, The Columbia University College of Physicians and Surgeons.
Deze zelfde bron beveelt een huisapotheek of medicijnkastje aan met daarin wond- en hechtpleisters, steriele gaasjes, watten, verbandmiddelen, diverse zalven en crèmes, antiseptische medicinale alcohol, een schaar, een koortsthermometer en andere praktische artikelen.
Als medicamenten worden aanbevolen: pijnstillende en koortsverlagende middelen, een middel tegen maagzuur, hoestsiroop, iets tegen allergische aandoeningen, een mild laxeermiddel en een stopmiddel.
[Kader op blz. 8]
Een waarschuwend woord
„Ook al zijn bepaalde middelen zonder doktersvoorschrift verkrijgbaar, deze OTC-middelen [’over the counter’, over de toonbank] zijn echte geneesmiddelen. Net als voorgeschreven geneesmiddelen dienen sommige niet samen met andere of met bepaalde voedingsmiddelen of alcohol ingenomen te worden. Net als andere geneesmiddelen kunnen sommige ernstiger kwalen maskeren of afhankelijkheid veroorzaken. En soms dienen OTC-geneesmiddelen eenvoudig niet een bezoek aan de dokter te vervangen.
Niettemin zijn de meeste veilig en effectief . . . Ze doen hun werk en doen het goed.” — Using Medicines Wisely.
[Illustraties op blz. 7]
Bedenk dat geen enkel kruid of geneesmiddel volkomen onschadelijk is
1. Medicijnkistje van venter
2. Straatverkoper van medicamenten
3. Zakken met geneeskrachtige kruiden