Gods naam siert Tsjechische architectuur

Door Ontwaakt!-correspondent in Tsjechië

IN VEEL delen van de wereld wordt de naam Jehovah uitsluitend geassocieerd met Jehovah’s Getuigen. U bent misschien verbaasd te vernemen dat in Tsjechië een aantal historische bouwwerken ornamenten hebben waarin het Tetragrammaton is opgenomen, de vier Hebreeuwse letters (יהוה) die samen de goddelijke naam Jehovah vormen.

Misschien wel het meest bekende voorbeeld van het Tetragrammaton is te vinden op de Karelsbrug, gebouwd in 1357 over de prachtige rivier de Moldau (Vltava), vlak bij de Oude Stad van Praag. Aan beide zijden van deze brug staat een rij beelden, waarvan er één door vrijwel elke voorbijganger wordt opgemerkt. Het is een beeld van Jezus Christus aan een kruis, met een cirkel van glimmende gouden Hebreeuwse letters — inclusief het Tetragrammaton — die luiden „Heilig, heilig, heilig is Jehovah der legerscharen”.

Hoe is deze uitspraak, in de bijbel te vinden in Jesaja 6:3, op dit beeld terechtgekomen? Een inscriptie op zijn voetstuk vertelt over een jood die er op een dag in 1696 langskwam en naar verluidt iets oneerbiedigs over het kruis zei. Om deze reden werd hij voor het Koninklijke Hof van Appèl gebracht en veroordeeld tot het betalen van een boete. Als betaling leverde hij een vergulde nimbus voor het kruis met bovengenoemd citaat.

Vlakbij bevinden zich de Staronová-synagoge en de oudste joodse begraafplaats van Europa. In deze synagoge is de lessenaar van de voorzanger voorzien van het Tetragrammaton in een zilveren lijst. Maar het Tetragrammaton is niet alleen in joodse gebouwen te vinden. Ten zuidoosten van Praag staat op een rotsachtige uitloper met uitzicht over de rivier de Sázava het middeleeuwse kasteel Český Šternberk. Hier zijn boven het altaar van de kapel vier gouden letters te zien — het Tetragrammaton. De letters lijken in de lucht te zweven omdat ze aan draden zijn opgehangen. Erachter is een lichtschijnsel — maar niet van een lamp! Een dakraam dat van binnenuit niet zichtbaar is, werpt een roze gloed op het witte altaar waarboven het Tetragrammaton hangt.

Het Tetragrammaton komt ook voor op fresco’s in andere Tsjechische gebouwen. Ze leveren een verder bewijs dat hier in het verleden velen vertrouwd waren met de naam van God. Tegenwoordig verheugen Jehovah’s Getuigen, in Tsjechië en in meer dan 200 andere landen, zich erover de goddelijke naam te kennen en anderen erover te kunnen onderwijzen (Jesaja 43:10-12). Het bijbelboek Jesaja vertelt ons bovendien over de tijd dat Gods naam — alsmede zijn eigenschappen, voornemen en activiteiten — ’op de gehele aarde zal worden bekendgemaakt’. — Jesaja 12:4, 5.