Een blik op de wereld
Vroege ontdekking van borstkanker
Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker onder Braziliaanse vrouwen, een aandoening die naar schatting 1 op de 12 vrouwen treft, zo bericht het Braziliaanse blad Medicina Conselho Federal. Het blad bepleit regelmatig zelfonderzoek van de borsten door alle vrouwen boven de 25. Medicina beveelt ook aan dat bij vrouwen in de leeftijd van 35 tot 40 jaar een eerste mammografie plaatsvindt, vervolgens tussen de 40 en 50 iedere twee jaar en daarna jaarlijks. Hoewel vrouwen met een dieet dat rijk is aan verzadigde vetten en met gevallen van borstkanker in de familie meer risico lopen, behoort 70 procent van de patiëntes niet tot enige risicogroep. Dit feit, merkt Medicina op, „laat duidelijk het belang zien van een beleid dat gericht is op vroege ontdekking”. — Zie de Ontwaakt! van 8 april 1994.
Drugs bij de drogist
De verslaving aan vrij verkrijgbare geneesmiddelen is in Noord-Ierland aan het toenemen, bericht The Irish Times. Net als in andere landen zijn in Noord-Ierland pijnstillers en hoestmiddelen met codeïne of andere mogelijk verslavende stoffen zonder recept te verkrijgen. Sommigen die ongewild verslaafd raken, blijven — met veel moeite — aan hun verslaving toegeven, omdat de onthoudingsverschijnselen afschuwelijk kunnen zijn en misselijkheid en depressiviteit omvatten. Om zijn verslaving van 70 medicijnflesjes per week te blijven bekostigen, liet één verslaafde er zijn erfenis aan opgaan, verkocht hij zijn huis en liet hij zijn schulden tot £18.000 oplopen. Frank McGoldrick, verbonden aan een werkgroep in Belfast die onderzoek doet naar afhankelijkheid van chemische stoffen, zegt dat de meeste verslaafde gebruikers van vrij verkrijgbare medicijnen niet graag hun afhankelijkheid toegeven en het idee dat zij zichzelf schaden, wegwuiven. „Zij overtreden geen wetten”, merkt McGoldrick op. „De meesten zien zichzelf niet eens als verslaafden.”
De invloed van schoolmeisjes
Meisjes op de middelbare school zijn in Japan de trendsettertjes, aldus een rapport waarover The Daily Yomiuri berichtte. Rages verbreiden zich snel door hun ’van mond tot mond’-netwerk, dat meer dan 1000 vriendinnen en vriendinnen van vriendinnen kan omvatten. Hun invloed strekt zich via ouders en zusjes ook uit tot andere leeftijdsgroepen. De „meisjes zijn gezegend met de kenmerken van de ideale consument: geld, een nieuwsgierigheid naar wat nieuw is en de tijd om zich ermee bezig te houden”. Ongeveer 68 procent van de Japanse tieners krijgt zakgeld, gemiddeld zo’n $220 per maand, en velen komen aan verdere financiële middelen door grootouders die hen verafgoden en door bijbaantjes. Sociologen maken zich zorgen om de instelling van genzai shiko, voor-het-moment-leven, die de meisjes eropna houden, en om hun algemene gebrek aan zinvoller persoonlijke doeleinden. Uit een recent onderzoek kwam naar voren dat hedendaagse middelbare-schoolmeisjes „lijden aan de verveling van kunnen kopen wat zij maar willen zonder ervoor te hoeven zweten”.
Oudste persoon ter wereld sterft
Jeanne Louise Calment, de oudste persoon ter wereld volgens het Guinness Book of World Records, is op 4 augustus 1997 overleden, op 122-jarige leeftijd, zo bericht de Franse krant Le Figaro. Jeanne werd geboren op 21 februari 1875, in Arles, in het zuidoosten van Frankrijk — vóór de uitvinding van de gloeilamp, de fonograaf en de automobiel. Zij trouwde in 1896 en kreeg één dochter, die zij 63 jaar heeft overleefd, en één kleinzoon, die in 1963 overleed. Zij wist zich een ontmoeting te herinneren uit 1888, toen zij een tiener was, met de schilder Vincent van Gogh, en zij was bevriend met de dichter Frédéric Mistral, die in 1904 de Nobelprijs won. Jeanne maakte heel wat grapjes over het geheim van haar lange levensduur, en noemde factoren als lachen, activiteit en „een maag als van een struisvogel”.
Tweetalige kinderen
Terwijl een baby zijn moedertaal leert, wordt veel van zijn vermogen tot spraakvorming vastgelegd in een gebied van de hersenen dat als het centrum van Broca bekendstaat. Onlangs hebben onderzoekers van het Memorial Sloan-Kettering Cancer Center in New York met behulp van ’functionele MRI’ vastgesteld welk gedeelte van de hersenen actief is wanneer tweetalige personen de ene of de andere taal gebruiken. Zij ontdekten dat wanneer iemand als kind twee talen tegelijk leert, beide in hetzelfde deel van het centrum van Broca worden opgeslagen. Wanneer echter tijdens de adolescentie of nog later een tweede taal wordt geleerd, schijnt die naast de eerste gelokaliseerd te worden in plaats van ermee vermengd. De Londense Times merkt op: „Het is alsof het leren van de eerste taal de circuits in het centrum van Broca heeft vastgelegd en de tweede taal daarom elders ondergebracht moet worden.” De onderzoekers zijn van mening dat dit kan helpen verklaren waarom het later in het leven moeilijker is een tweede taal te leren.
Chinese opvoedingszorgen
Een grootschalig onderzoek naar ouder-kindrelaties is onlangs uitgevoerd onder auspiciën van de Chinese Academie van Sociale Wetenschappen, zo bericht China Today. Het onderzoek onthulde dat bij veel ouders bezorgdheid bestaat over het opvoeden van kinderen in deze tijd. Volgens China Today „weten sommigen totaal niet wat zij hun kinderen moeten bijbrengen — traditionele Chinese waarden als eerlijkheid, bescheidenheid, inschikkelijkheid en zorgzaamheid, of de moderne geest van wedijver?” Bijna 60 procent van de ouders maakt zich zorgen over de negatieve effecten van tv op kinderen. Nieuwsonderzoeker Bu Wei adviseerde ouders om de programma’s waarnaar een kind kijkt te reguleren naar zijn of haar leeftijd en persoonlijkheid, de programma’s samen met het kind te bekijken en ook te bespreken en niet te tolereren dat tv te veel van de tijd van het kind opslokt.
De ergste vijand van de haai?
Haaien roepen gewoonlijk angst op bij mensen. Maar het lijkt erop dat de haai meer reden heeft om mensen te vrezen. Jaarlijks sterven er „enkele tientallen” mensen na door een haai te zijn aangevallen, terwijl per jaar naar schatting 100.000.000 haaien worden gedood door vissers, bericht de Franse krant Le Monde. Dit feit baart veel mariene biologen zorgen omdat zij vrezen dat het natuurlijke evenwicht in de oceanen verstoord kan raken als de vernietiging doorgaat. Haaien spelen een uitermate belangrijke rol in de beheersing van populaties zeedieren. Doordat haaien er lang over doen voordat ze seksueel rijp zijn en slechts een gering aantal jongen hebben na een lange dracht, worden sommige haaiensoorten door overbevissing met uitsterven bedreigd. Een praktijk die mariene deskundigen vooral betreuren is „vinnen” — de vinnen afsnijden als voedsel en de haai dan in zee teruggooien en daar laten doodgaan.
Bijeendrijven vanuit de lucht
Langzame vliegtuigjes, ’ultralights’, worden tegenwoordig door sommige Australische veeboeren ingezet als zij op hun enorme landerijen hun runderen en schapen bijeendrijven, zo bericht de in Brisbane (Australië) verschijnende krant The Sunday Mail. Een boer in Queensland zegt dat zijn ultralight hem iedere keer dat hij zijn schapen bij elkaar dreef twee weken loon voor ettelijke mensen bespaarde. „Het paard heeft plaats gemaakt voor de motorfiets en nu maakt de motorfiets plaats voor de ultralight”, zei hij. De vliegtuigjes zijn uitgerust met krachtige geluidsapparatuur en opnamen van blaffende honden. Bij dat geluid „beginnen geschrokken koeien en schapen naar het dichtstbijzijnde omheinde terrein te hollen”, verklaart het artikel.
Drukke Canadezen
Canadezen werken langer en dat bekomt velen niet goed, zegt de krant The Globe and Mail. Financiële zorgen hebben mannen en vrouwen, ook ouders van kleine kinderen, onder druk gezet om harder en langer te werken. Bijna 2.000.000 Canadezen werken gemiddeld meer dan negen uur per week over, en 700.000 verdienen er nog bij met minstens één extra baantje. Sommige onderzoekers zeggen dat de ongerustheid enorm is toegenomen, vooral onder witte-boordenwerkers. Deskundigen maken zich zorgen over de effecten van deze ontwikkeling op de kinderen, die hun ouders nog maar weinig zien. Dr. Kerry Daly van de afdeling voor gezinsstudies van de University of Guelph (Ontario) merkt op: „Mensen hebben het gevoel dat hun leven één onbeheerste carrousel is geworden. Zij weten niet hoe zij eraf moeten springen.”
De stress van werkloosheid
De emotionele en sociale stress van werkloosheid kan iemands gezondheid aantasten, zo blijkt uit onderzoeken waarover de Süddeutsche Zeitung bericht. Het immuunstelsel van het lichaam kan naar verluidt door dit soort stress verzwakt worden. Werklozen lopen ook meer kans op een verhoogde bloeddruk en hartaanvallen dan degenen die wel werk hebben. „De stress waarmee langdurig werklozen te kampen hebben is erger en beladen met meer consequenties dan die van mensen met een baan”, verklaart professor Thomas Kieselbach van de Universiteit van Hannover (Duitsland). „Bijna alle werklozen lijden aan de een of andere depressieve stoornis.” Het aantal werklozen in de Europese Unie is naar zeggen gelijk aan de gezamenlijke bevolking van Denemarken, Finland en Zweden.