Een blik op de wereld
Elektrische auto’s en het milieu
De Deutsche Automobilgesellschaft mbH heeft een onderzoek uitgevoerd om erachter te komen of door accu’s aangedreven auto’s beter zijn voor het milieu dan voertuigen met een verbrandingsmotor. Volgens de Süddeutsche Zeitung waren hierbij 100 automobilisten betrokken die tussen 1992 en 1996 1,3 miljoen kilometer reden. Elektrische wagens bleken verscheidene voordelen te hebben, ondanks hun kortere radius. Ze reden geluidloos en veroorzaakten geen directe emissies waar ze gebruikt werden. Deze voordelen kunnen echter door één belangrijk probleem tenietgedaan worden. Het weer opladen van de accu’s kost meer primaire energie dan er wordt gebruikt door auto’s die op fossiele brandstoffen rijden — 1,5 tot 4 keer zoveel naar gelang het gebruik — en die energie moet ergens worden opgewekt. Afhankelijk van hoe de energie wordt opgewekt, is mogelijkerwijs „de schade voor het milieu groter dan bij conventionele auto’s”, merkt de krant op.
Pas op: Overstekende franjeapen
Diani Forest, dicht bij de kust in het zuiden van Kenia, is een van de weinige plekken in Oost-Afrika waar de franjeaap nog in grote aantallen voorkomt. Het probleem waarmee de apen geconfronteerd worden is het oversteken van de drukke kustweg. Volgens één schatting worden er maandelijks minstens 12 apen doodgereden, bericht het tijdschrift Swara van de East African Wild Life Society. Een groep bezorgde bewoners van het gebied besloot tot handelen over te gaan om de slachting te beperken. Behalve dat zij er bij automobilisten op aandringen voorzichtiger te zijn, hebben zij onlangs hoog boven de weg een touwbrug gebouwd. Aangemoedigd door waarnemingen dat de apen van de brug gebruik maken, willen de bewoners meer bruggen gaan bouwen.
Waarschuwing: Telefoneren kan gevaarlijk zijn
Onder het rijden, wel te verstaan. Een onderzoek, waarover is gepubliceerd in de New England Journal of Medicine, geeft te kennen dat automobilisten die van hun autotelefoon gebruik maken, viermaal zoveel risico lopen bij een ongeluk betrokken te raken als chauffeurs die zich alleen op de weg concentreren. Dit zou rijden en tegelijk bellen ongeveer even gevaarlijk maken als rijden met een bloedalcoholgehalte van 0,1 procent. En automobilisten die ’handenvrij’ bellen, brengen het er niet beter af dan degenen die de telefoon vasthouden. De onderzoekers zeggen er wel meteen bij dat de telefoons op zich niet verantwoordelijk zijn voor de ongelukken maar dat ze er alleen mee samenhangen, zoals wanneer er een discussie ontstaat en de persoon daardoor afgeleid wordt. Trouwens, 39 procent van de automobilisten die bij een ongeluk betrokken raakten, gebruikte daarna de autotelefoon om hulp ter plekke te krijgen. Men pleit ervoor dat mensen met een autotelefoon tijdens het rijden alle onnodige gesprekken vermijden en het bij het bellen kort houden. Sommige landen, zoals Brazilië, Israël en Zwitserland, hebben al wetten die automobilisten beperken in hun gebruik van autotelefoons.
De strategie van de tabaksindustrie
„Vraagt u zich wel eens af waarom de tabaksindustrie haar niet geringe politieke invloed niet heeft gebruikt om het Congres ertoe te brengen de verplichte waarschuwingen in de sigarettenreclame en op de pakjes af te zwakken of op te heffen?”, schrijft The Christian Century. „Het antwoord is heel simpel: die waarschuwing voor de gevaren van roken beschermt de tabaksindustrie tegen juridische stappen. Als u op 12-jarige leeftijd begint met roken en dan op uw 45ste aan longkanker gaat sterven, en besluit de firma die u verslaafd maakte aansprakelijk te stellen, heeft de industrie een gemakkelijk verweer: ’Wij hebben u gewaarschuwd dat er aan roken gevaren voor de gezondheid kleven.’” Een van de laatste marketingtrucs is het roken van sigaren te promoten met de glamour van filmsterren en modellen. Sigaren zijn echter nog vervuilender dan sigaretten en brengen grote risico’s voor de gezondheid met zich. „Een vrouw wint er niets bij als zij sigaren rookt; zij loopt alleen meer kans op een levensbedreigende ziekte en het berooft haar van de kracht en het uithoudingsvermogen die zij nodig heeft om te slagen in het leven”, zegt dr. Neil Schachter van het Newyorkse Mount Sinai Medical Center.
Millenniumgekte
„De twintigste eeuw, die begon als de Eeuw van de Totale Oorlog en overging in het Atoomtijdperk, schijnt te zullen eindigen als het Tijdperk van het Amusement”, schrijft het tijdschrift Newsweek. „Hotels over de hele wereld zijn nu al volgeboekt” voor de viering van oudejaarsavond 1999. Alleen heeft er een controverse gewoed over de vraag waar nu precies het millennium gaat beginnen. „De problemen begonnen met de natie Kiribati”, merkt U.S.News & World Report op. „De internationale datumgrens liep vroeger dwars door de eilandketen: Wanneer het zondag was in oostelijk Kiribati, was het maandag in westelijk Kiribati.” Het land loste het probleem op door te verklaren dat vanaf 1 januari 1995 de datumgrens buiten het meest oostelijke eiland Caroline om zou lopen. Dat zou betekenen dat Kiribati het eerste landgebied zou zijn dat het begin van een nieuwe dag zou zien. Maar andere naties, Tonga en Nieuw-Zeeland bijvoorbeeld, wilden deze status van „eerste”. Volgens het Royal Greenwich Observatory is het een puur theoretische kwestie. „Aangezien op de zuidpool de zon schijnt van de equinox van september tot die van maart, breekt het millennium onder op de aarde het eerst aan”, verklaart het rapport. Maar, voegt het Observatory eraan toe, dat is dan pas op 1 januari 2001 — niet in het jaar 2000.
Aardbevingen onvoorspelbaar
Onlangs kwam een internationale groep aardbevingsexperts in Londen bijeen om de wetenschappelijke voorspelbaarheid van aardbevingen te bespreken. Hun slotsom? „Meer dan 100 jaar hebben veel geologen gedacht dat [grote aardbevingen] vanzelfsprekend voorafgegaan moesten worden door waarneembare en identificeerbare voorboden die gebruikt zouden kunnen worden als basis om een alarm te doen uitgaan”, schrijft dr. Robert Geller van de Universiteit van Tokio in het blad Eos. In plaats daarvan is een fundamentele omslag in denken geboden aangezien ’het waarschijnlijk lijkt dat het plaatsvinden van afzonderlijke aardbevingen inherent onvoorspelbaar is’. Hoewel precieze voorspellingen misschien niet mogelijk zijn, kunnen geleerden de waarschijnlijkheid en potentiële magnitude van aardbevingen schatten voor gebieden waarvoor uitvoerige seismische gegevens bestaan. Zo geeft een nieuwe kaart, vervaardigd door de Amerikaanse Geologische Dienst, te kennen waar in de komende 50 jaar in de Verenigde Staten een krachtige beving kan plaatsvinden. Gebaseerd op die gegevens stellen overheidsinstanties dat ruim 70 procent van de bevolking van Californië in gebieden woont die gevaar kunnen lopen.
Planten verorberen explosieven
Suikerbiet en een soort waterplant bezitten het vermogen om op oude munitiedumpplaatsen explosieven aan de bodem en het water te onttrekken en veilig af te breken, bericht het tijdschrift New Scientist. Wetenschappers van de Rice University in Houston (Texas, VS) gaven TNT aan de roze maagdenpalm en aan vederkruid, een gewone waterplant van de Fonteinkruidfamilie. Binnen een week was er geen spoor van het explosief meer in de planteweefsels aanwezig en het verbranden van de planten gaf geen explosie. Tegelijkertijd ontdekten onderzoekers van de University of Maryland dat de gewone suikerbietcellen en -extracten nitroglycerine kunnen absorberen en afbreken. Beide groepen geleerden steriliseerden de planten om te bewijzen dat ze geen hulp kregen van micro-organismen. „Op het moment is het gewoonlijk te gevaarlijk en te duur om oude munitiedumpplaatsen te saneren om erop te kunnen bouwen, maar dat kan veranderen als goedkoop gekweekte planten gebruikt kunnen worden om de explosieven aan bodem en water te onttrekken en veilig af te breken”, staat in het artikel. De kwestie dringt omdat „de bestaande praktijk om munitieafval in zee te dumpen afgebouwd moet worden”.
Gevaarvol dansen
Een deel van het ballroomdansen is veranderd van een stijlvolle kunst „in een door felle wedijver gekenmerkte sport waarin kapitalen worden verdiend”, bericht de Londense Times. Met hoge snelheid tegen elkaar botsen en het hoog opgooien van de benen, waardoor andere dansers in de competitie verwondingen kunnen oplopen, worden een gevaar op de dansvloer. Nog erger is dat een deel van het gevaarlijke dansen in „koelbloedig overleg” opzettelijk wordt bedreven, aldus Harry Smith-Hampshire, een belangrijk beoordelaar van dansprestaties. Deelnemers aan danswedstrijden introduceren „de manieren van het voetbalstadion en de boksring”, schrijft The Times. Met het vooruitzicht dat ballroomdansen spoedig olympische erkenning krijgt, hebben professionele coaches en jury’s een officiële „gedragscode” opgesteld om de sport te reguleren.