De Popocatépetl — Mexico’s majestueuze, dreigende vulkaan

DOOR ONTWAAKT!-CORRESPONDENT IN MEXICO

HOE zou u het vinden om vlak bij een prachtige maar dreigende vulkaan te wonen? Misschien zou u zich wel tweemaal bedenken. Niettemin is dat de feitelijke situatie voor duizenden mensen die in de plaatsen rond de majestueuze vulkaan de Popocatépetl in Mexico wonen.

Geschiedenis van de vulkaan

Zijn naam komt uit het Nahuatl en betekent „Rokende berg” of „Rokende heuvel”. Hij is 5452 meter hoog en ligt in de Sierra Nevada in de deelstaat Puebla, bij de grens met de deelstaten Mexico en Morelos. Hij heeft een prachtige en majestueuze kegelvorm met op de top het hele jaar door sneeuw. In de loop van de jaren heeft deze indrukwekkende vulkaan het leven van de plattelandsbevolking van het gebied ontwricht door tussen 1347 en 1927 zestienmaal tot uitbarsting te komen. Geen van deze erupties was echter van ernstige aard.

De vulkaan ligt tussen twee grote stedelijke gebieden: de stad Puebla, op 44 kilometer ten oosten ervan, en de stad Mexico, op zo’n 70 kilometer naar het noordwesten. Bovendien liggen er in de deelstaat Puebla nog 307 plaatsjes, met een totale bevolking van 400.000, niet ver van de vulkaan. Hoewel het waar is dat niet al deze mensen in gevarenzones wonen, zouden de economische en maatschappelijke gevolgen die een hevige uitbarsting van de Popocatépetl voor hen zou hebben, uiterst ongunstig voor het gebied zijn.

Eind 1994 nam de activiteit van de vulkaan aanzienlijk toe — dermate dat er alarm werd geslagen en men onmiddellijk begon met evacuatie. Op 21 december 1994 ontstonden er minstens drie openingen onder in de krater, waaruit gas en stoom ontsnapte. De hoeveelheid as, die helemaal tot aan de stad Puebla neerregende, bedroeg ongeveer 5000 ton. Daarop begon de regering met het uitvoeren van een plan ter evacuatie van zo’n 50.000 mensen, van wie er 30.000 in opvangcentra werden ondergebracht.

Jehovah’s Getuigen reageerden ook door in huisvesting voor de gedupeerden te voorzien. (Vergelijk Handelingen 4:32-35.) In het verslag van het reliefcomité van de Getuigen staat: „Ondanks het tijdstip en het dringende van de situatie was de reactie van de broeders in en om de stad Puebla opmerkelijk. Er werden regelingen getroffen om ruim 600 mensen te huisvesten. Een televisiestation merkte op: ’Jehovah’s Getuigen kwamen prompt in actie en evacueerden hun broeders onmiddellijk uit de gevarenzone.’”

De vulkaan ontwaakt

Volgens officiële informatie werd op dinsdag 5 maart 1996 om 3.50 uur v.m. een plotselinge stijging waargenomen in de seismische activiteit van de vulkaan, waarschijnlijk verband houdend met het vrijkomen van grote kanalen die door het gas en de stoom van de activiteit op 21 december 1994 ontstopt waren. De ontvangen foto’s en gegevens bevestigden dat deze kanalen verstopt waren geweest door as, waardoor er een stijging in de inwendige druk van de vulkaan was ontstaan. Door deze druk nu werden de kanalen ten slotte weer vrijgemaakt.

In de krant El Universal van dinsdag 9 april 1996 werd opgemerkt: „In de krater van de Popocatépetl is lava uitgestroomd, en dus zijn wetenschappers en de autoriteiten van de Raad voor de Burgerbescherming met het oog op de toegenomen activiteit van de vulkaan op hun hoede.” Het rapport bericht dat er door de veranderingen „een soort ’koepel’ ontstaat, zodat de ’kanalen’ van de Popocatépetl in de loop van enkele maanden vol zullen komen te zitten, met een naar buiten tredende overstroming als mogelijk gevolg”.

Op donderdag 2 mei 1996 werd op een bijeenkomst in de stad Puebla het gedrag van de Popocatépetl in zijn nieuwe fase besproken. Dr. Servando de la Cruz Reyna, lid van het Geofysisch Instituut van de Universidad Nacional Autónoma de México, merkte op: „Uiteraard is dit reden tot grote bezorgdheid . . . De mogelijkheid bestaat altijd dat de vulkaan in een meer explosieve fase zal belanden. Dat kan gebeuren, en dat wordt geen moment ontkend.”

De kritiek is geuit dat ook al praat de regering over opvangprogramma’s en evacuatie en ook al belegt ze vergaderingen om de bevolking voor te lichten, de mensen die in het gebied wonen in werkelijkheid vinden dat zij geen duidelijke richtlijnen hebben ontvangen over de te volgen handelwijze ingeval er inderdaad een vulkaanuitbarsting komt. Op de reeds genoemde bijeenkomst bijvoorbeeld protesteerden verscheidene vertegenwoordigers van plaatsen die dicht bij de vulkaan liggen dat zij niet wisten naar welk opvangcentrum zij in geval van een ramp moesten gaan.

De waarschuwingen die de vulkaan heeft uitgezonden, moeten ernstig opgevat worden. Verstandige mensen zullen ongetwijfeld al het mogelijke doen om hun leven te beschermen, ten koste zelfs van stoffelijke goederen. Jehovah’s Getuigen die in het gebied wonen, hebben zich erop voorbereid de streek te verlaten als de noodzaak zich voordoet. Er is een reliefcomité aangewezen om de Getuigen in het gebied regelmatig te bezoeken en hen voor te lichten over wat zij kunnen doen in geval van een ramp. Sommigen die dichter bij de gevarenzone wonen, zijn aangemoedigd die streek te verlaten nu het nog kan, daar de vulcanologen duidelijk hebben gewaarschuwd dat de vulkaan een dreigend gevaar is. Uiteraard moet elk gezin daar zelf over beslissen.

Op het moment verloopt het leven normaal voor de mensen die in de buurt van de vulkaan wonen. Maar het gezonde verstand schrijft voor dat de bevolking alert blijft op elke waarschuwing van de vulkaan of van de autoriteiten die op een noodsituatie zou kunnen duiden. Het is niet verstandig onverschillig te blijven voor de waarschuwingen van de majestueuze maar dreigende Popocatépetl.

[Kader op blz. 20]

Aanbevelingen in geval van een ramp

Het Nationale Centrum voor de Preventie van Rampen heeft een lijst verschaft van stappen die genomen moeten worden voordat zich een ramp voordoet:

• Ken uw evacuatieroute. (Zoek hoge plaatsen op, geen laagten waar lava, water of modder heen kunnen stromen)

• Heb een koffer klaarstaan met persoonlijke papieren, medicijnen, water, een stel kleren (bij voorkeur iets diks dat het hele lichaam bedekt), een hoed, een zakdoek om neus en mond te bedekken, een batterijlamp, een radio, batterijen en een deken

• Maak afspraken met familieleden die alternatief onderdak kunnen verschaffen en vermijd zo het gebruik van openbare opvangcentra

• Neem slechts het allernoodzakelijkste mee. Neem geen vee of huisdieren mee

• Weet de openbare opvangcentra te vinden

• Sluit elektriciteit, gas en water af

• Blijf kalm