De waarheid over liegen
„LEUGENAAR!” Is dat grievende woord u ooit naar het hoofd geslingerd? Zo ja, dan beseft u ongetwijfeld wat een emotionele lading het heeft.
Net zoals een vaas waar u aan gehecht bent, aan diggelen kan gaan als iemand ze op de grond laat vallen, zo kan een kostbare relatie kapotgaan door liegen. Uiteraard bestaat de kans dat u de schade na verloop van tijd kunt herstellen, maar de relatie wordt misschien nooit meer wat ze geweest is.
„Mensen die ontdekken dat zij belogen zijn,” zegt het boek Lying — Moral Choice in Public and Private Life, „zijn op hun hoede voor nieuwe toenaderingspogingen. En zij kijken op hun vroegere overtuiging en daden terug in het nieuwe licht van de ontdekte leugens.” Nadat het bedrog aan het licht is gekomen, kan een eens aangename relatie waarin open communicatie en vertrouwen de boventoon voerden, verstikt raken door achterdocht en twijfel.
Gezien alle negatieve gevoelens rond liegen, rijst de vraag: ’Hoe heeft zo’n onbetrouwbare manier van doen haar intrede gedaan?’
De eerste leugen
Toen Jehovah God het eerste mensenpaar, Adam en Eva, schiep, gaf hij hun een prachtige tuin ter bewoning, een plaats zonder enig bedrog. Het was een waar paradijs!
Enige tijd na de schepping van Eva benaderde Satan de Duivel haar echter met een verleidelijk aanbod. Eva werd verteld dat als zij at van de door God verboden „vrucht van de boom”, zij niet zou sterven, zoals God gezegd had. In plaats daarvan zou zij ’als God zijn, kennend goed en kwaad’ (Genesis 2:17; 3:1-5). Eva geloofde Satan. Zij pakte de vrucht, at ervan en gaf er toen iets van aan haar man. Maar in plaats van als God te worden, zoals Satan had beloofd, werden Adam en Eva ongehoorzame zondaars, slaven van het verderf (2 Petrus 2:19). En door die eerste leugen te vertellen, werd Satan „de vader van alle leugens” (Johannes 8:44, Today’s English Version). Mettertijd kwam dit zondige trio erachter dat niemand erbij gebaat is wanneer iemand liegt of vertrouwen stelt in een leugen.
Dodelijke gevolgen
Jehovah wilde dat zijn hele schepping — in de hemel en op aarde — zou weten dat opzettelijke ongehoorzaamheid niet ongestraft zou blijven. Zonder uitstel veroordeelde hij het opstandige geestelijke schepsel ertoe, de rest van zijn leven buiten Gods heilige organisatie door te brengen. Bovendien zal Jehovah God er uiteindelijk voor zorgen dat Satan volkomen vernietigd wordt. Dat zal gebeuren wanneer het „zaad” dat God beloofde te verschaffen, hem een fatale hoofdwond toebrengt. — Genesis 3:14, 15; Galaten 3:16.
Wat Adam en Eva betreft, zij werden uit de hof van Eden verbannen. Gods vonnis over Adam luidde: „In het zweet van uw aangezicht zult gij brood eten, totdat gij tot de aardbodem terugkeert, want daaruit werdt gij genomen. Want stof zijt gij en tot stof zult gij terugkeren.” Na verloop van tijd stierf zowel hij als Eva, juist zoals God had voorzegd. — Genesis 3:19.
Als nakomelingen van Adam zijn alle mensen „verkocht onder de zonde”. De hele mensheid heeft onvolmaaktheid geërfd, die tot de dood leidt (Romeinen 5:12; 6:23; 7:14). Wat verschrikkelijk zijn de gevolgen van die eerste leugen geweest! — Romeinen 8:22.
Een ingewortelde gewoonte
Omdat Satan en de engelen die zich in zijn opstand tegen God bij hem aansloten nog niet terechtgesteld zijn, hoeft het ons niet te verbazen dat zij mensen ertoe inspireren ’leugens te spreken’ (1 Timotheüs 4:1-3). Als gevolg daarvan is liegen diep ingeworteld in de menselijke samenleving. „Liegen is zo ingeburgerd,” werd in de Los Angeles Times opgemerkt, „dat de samenleving er nu grotendeels ongevoelig voor is.” Velen associëren politiek en politici thans nauw met liegen, maar wist u dat godsdienstige leiders tot de beruchtste leugenaars behoren?
Godsdienstige tegenstanders van Jezus verspreidden tijdens zijn aardse bediening leugens over hem (Johannes 8:48, 54, 55). Hij stelde hen in het openbaar aan de kaak met de woorden: „Gij zijt uit uw vader de Duivel, en gij wenst de begeerten van uw vader te doen. . . . Wanneer hij de leugen spreekt, spreekt hij overeenkomstig zijn eigen aard, want hij is een leugenaar en de vader van de leugen.” — Johannes 8:44.
Herinnert u zich de leugen die werd rondverteld toen Jezus’ graf na zijn opstanding leeg bleek te zijn? De bijbel zegt dat de overpriesters „de soldaten een voldoend aantal zilverstukken [gaven] en zeiden: ’Zegt: „Zijn discipelen zijn hem in de nacht komen stelen terwijl wij sliepen.”’” Deze leugen werd alom verbreid en velen lieten zich erdoor misleiden. Wat een verdorvenheid van die godsdienstige leiders! — Mattheüs 28:11-15.
Religieuze leugens in deze tijd
Wat is een van de belangrijkste leugens die godsdienstige leiders in deze tijd vertellen? Ze komt overeen met de leugen die Satan Eva vertelde: „Gij zult volstrekt niet sterven” (Genesis 3:4). Maar Eva stierf wel en zij keerde tot de aarde terug, tot het stof waaruit zij gemaakt was.
Leek het echter alleen maar alsof zij stierf en leefde zij in feite in een andere gedaante voort? Is de dood slechts de deur naar een ander leven? Niets in de bijbel duidt erop dat een deel van Eva dat nog bij bewustzijn was, voortleefde. Haar ziel bleef niet in leven. Door God ongehoorzaam te zijn, had zij gezondigd, en de bijbel zegt: „De ziel die zondigt, díe zal sterven” (Ezechiël 18:4). Eva was net als haar man geschapen als een levende ziel en er kwam een eind aan haar leven als levende ziel (Genesis 2:7). Over de toestand van de doden zegt de bijbel: „Wat de doden betreft, zij zijn zich van helemaal niets bewust” (Prediker 9:5). Wat leren de kerken echter over het algemeen?
De kerken leren vaak dat mensen een onsterfelijke ziel hebben, die bij de dood vrijkomt om een ander leven te ervaren — een leven van gelukzaligheid of van pijniging. The Catholic Encyclopedia zegt bijvoorbeeld: „De Kerk leert uitdrukkelijk de eeuwigheid van de pijnen der hel als een geloofswaarheid die niemand kan ontkennen of in twijfel kan trekken zonder onmiskenbare ketterij.” — Deel 7, blz. 209, uitgave van 1913.
Wat verschilt die leer van wat de bijbel duidelijk zegt! De bijbel leert dat wanneer iemand sterft, ’hij terugkeert naar zijn grond; waarlijk, op die dag vergaan zijn gedachten’ (Psalm 146:4). Volgens de bijbel kunnen de doden dus geen pijn lijden, want zij zijn zich van totaal niets bewust. Daarom geeft de bijbel de dringende raad: „Alles wat uw hand te doen vindt, doe dat met uw kràcht, want er is geen werk noch overleg noch kennis noch wijsheid in Sjeool [het gemeenschappelijke graf van de mensheid], de plaats waarheen gij gaat.” — Prediker 9:10.
Nodig op uw hoede te zijn
Net zoals velen werden misleid door de leugens van de priesters in Jezus’ tijd, bestaat het gevaar door de valse leerstellingen van de hedendaagse godsdienstige leiders misleid te worden. Deze mensen hebben ’de waarheid van God verruild voor de leugen’ en propageren valse leerstellingen als de onsterfelijkheid van de menselijke ziel en het denkbeeld dat de zielen van mensen in een hellevuur gepijnigd zullen worden. — Romeinen 1:25.
Bovendien stellen de huidige godsdiensten menselijke overlevering en filosofie veelal gelijk met de bijbelse waarheid (Kolossenzen 2:8). Zo worden Gods morele wetten — met inbegrip van wetten over eerlijkheid en seksueel gedrag — als relatief, niet absoluut, beschouwd. Het gevolg is zoals het blad Time het verwoordt: „Leugens gedijen in sociale onzekerheid, wanneer mensen de regels die hun gedrag tegenover elkaar moeten bepalen, niet meer begrijpen of het er niet meer over eens zijn.” — Vergelijk Jesaja 59:14, 15; Jeremia 9:5.
Leven in een omgeving waar de waarheid niet hoog aangeslagen wordt, maakt het moeilijk acht te slaan op Gods vermaning geen leugens te vertellen. Wat kan ons helpen altijd de waarheid te spreken?
Pal staan voor de waarheid
De wens onze Schepper te verheerlijken, verschaft ons de allerbeste drijfveer om eraan te werken altijd de waarheid te spreken. Het is veelzeggend dat de bijbel hem „de God der waarheid” noemt (Psalm 31:5). Indien het onze wens is onze Schepper te behagen, die „een leugentong” haat, zullen wij er dus toe bewogen worden hem na te volgen (Spreuken 6:17). Hoe kunnen wij dat doen?
Een serieuze studie van Gods Woord kan ons de morele kracht geven om ’waarheid te spreken, ieder met zijn naaste’ (Efeziërs 4:25). Maar eenvoudig weten wat God van ons verlangt, is niet voldoende. Indien wij, zoals velen in de huidige wereld, niet altijd geneigd zijn geweest de waarheid te spreken, zal dat ons echt moeite kosten. Misschien moeten wij het voorbeeld van de apostel Paulus volgen en onszelf hard aanpakken. „Ik beuk mijn lichaam en leid het als een slaaf”, schreef Paulus. — 1 Korinthiërs 9:27.
Een extra hulp in de strijd om altijd de waarheid te spreken, is het gebed. Door Jehovah om steun te smeken, kunnen wij een „kracht die datgene wat normaal is te boven gaat” hebben (2 Korinthiërs 4:7). Ja, het behouden van een „lip van waarheid” en het wegdoen van „de leugentong” kan een hele strijd zijn (Spreuken 12:19). Maar met Jehovah’s hulp is het mogelijk. — Filippenzen 4:13.
Bedenk altijd dat het Satan de Duivel is die de schijn wekt dat liegen normaal is. Hij heeft de eerste vrouw, Eva, misleid door boosaardig tegen haar te liegen. Wij zijn echter heel goed op de hoogte van de rampzalige gevolgen van Satans gelieg. Er is onmetelijk leed over de mensheid gekomen door één zelfzuchtige leugen en drie zelfzuchtige individuen — Adam, Eva en Satan.
Ja, de waarheid over liegen is, dat het te vergelijken is met een dodelijk gif. Maar gelukkig kunnen wij er iets aan doen. Wij kunnen ophouden met de gewoonte te liegen en ons eeuwig in de gunst verheugen van Jehovah, een God die „overvloedig in liefderijke goedheid en waarheid” is. — Exodus 34:6.
[Inzet op blz. 19]
Liegen is te vergelijken met een dodelijk gif
[Illustratie op blz. 17]
De gevolgen van liegen zijn als het stukvallen van een vaas