Overleving in een hebzuchtige wereld
„HOE blijf ik in leven?” Dat was de vraag waarvoor James Scott zich gesteld zag toen hij hopeloos verdwaald was in de Himalaja. Hij verkeerde in het reële gevaar dood te vriezen of van honger om te komen. Hij herinnerde zich gezien te hebben hoe mensen bij karatewedstrijden „murw gebeukt werden, hoe elke klap hun iets van hun geestkracht ontnam, totdat . . . zij volkomen weerloos werden”. Hij zei: „Zo voelde ik me toen ik mijn slaapzak dichtritste en zwakjes wat sneeuw at. Mijn geest was gebroken en alle wil tot leven was van me geweken. Nooit had ik me zo verslagen gevoeld.” — Lost in the Himalayas.
Velen zijn thans in zekere zin net als hij — gevangen in een wereld die door hebzucht wordt beheerst. Misschien hebt u het gevoel langzaam verpletterd en verslagen te worden. Weinig mensen kunnen geheel en al aan de onmiddellijke gevolgen van hebzucht ontkomen. Afhankelijk van waar u woont in de wereld, zullen de problemen waarvoor u staat onmetelijk verschillen — hebzucht raakt mensen in ontwikkelingslanden heel anders dan de inwoners van welvarende landen. Niettemin kunt u misschien, ongeacht de aard van de moeilijkheden, leren hoe u het er lichamelijk, emotioneel en geestelijk betrekkelijk ongeschonden af kunt brengen totdat er redding komt. Hoe? Door de basisadviezen op te volgen die overlevingsdeskundigen geven.
In hun adviezen vallen twee punten op. Het eerste is het te vermijden een toch al moeilijke situatie nog te verergeren. „Uw strategie moet zijn,” zegt The Urban Survival Handbook, „onnodige risico’s te vermijden . . . en de schade als gevolg van die welke u niet kunt vermijden, tot een minimum te beperken.” Het tweede — en misschien het belangrijkste — heeft te maken met uw instelling. „Bij overleving”, zegt The SAS Survival Handbook, „komt het evenzeer aan op uw geesteshouding als op uw fysieke uithoudingsvermogen en kennis.”
Doe wat u in de gegeven omstandigheden kunt
„In de Verenigde Staten wordt elke 22 minuten iemand vermoord, elke 47 seconden iemand beroofd en elke 28 seconden iemand ernstig mishandeld”, bericht Staying Alive — Your Crime Prevention Guide. Wat kunt u in dergelijke omstandigheden doen? Op zijn allerminst kunt u proberen het te vermijden uzelf tot een voor de hand liggend doelwit of een gemakkelijke prooi te maken. Wees alert en voorzichtig. Doe wat u kunt om het gevaar tot een minimum te beperken.a
Maak uw situatie bijvoorbeeld niet erger door lichtgelovig te zijn. The New York Times bericht dat achttien procent van de Amerikanen bekent wel eens opgelicht te zijn — voor duizenden dollars beetgenomen door gewetenloze mensen die het op kwetsbare slachtoffers gemunt hebben. Vaak zijn de slachtoffers oudere mensen, zoals een 68-jarige weduwe die van $40.000 werd beroofd. Haar ervaring was aanleiding tot de krantekop: „Als het haar grijs is, wordt het oplichters [dollarbiljetten-]groen voor de ogen”.
Maar u hoeft niet een van de vele onschuldige, hulpeloze slachtoffers te zijn die erop wachten bedrogen te worden. Staying Alive waarschuwt ons: „Wees op uw hoede voor de wolf in schaapskleren.” Een zeventigjarige oma nam die raad ter harte. Haar werd tegen een premie van slechts $10 per maand een verzekering aangeboden waarbij medische kosten totaal gedekt waren. „Het enige wat Oma moest doen,” aldus het bericht, „was de agent een voorschot van $2500 geven.” Dat deed zij niet. Zij belde de verzekeringsmaatschappij op en kwam erachter dat de man een oplichter was. „Terwijl zij de verzekeringsagent zijn tweede kopje thee inschonk, kwam de politie en nam hem mee.”
Doen wat u kunt om uzelf te beschermen, ligt opgesloten in de raad die de bijbel geeft. „Iedereen die onervaren is, hecht geloof aan elk woord, maar de schrandere geeft acht op zijn schreden” (Spreuken 14:15; 27:12). Menigeen doet de bijbel af als ouderwets en onpraktisch. Maar de deugdelijke raad die erin staat, kan u helpen in leven te blijven. De wijze koning Salomo schreef: „Wijsheid [zoals die in de bijbel] is tot bescherming evenals geld tot bescherming is; maar het voordeel van kennis is, dat de wíjsheid haar bezitters in het leven houdt.” — Prediker 7:12.
Veel lezers van Ontwaakt! hebben ondervonden dat dit waar is. Zo heeft het voor sommigen beschermend gewerkt dat zij luid schreeuwden toen zij met verkrachting of ander geweld werden bedreigd, in overeenstemming met wat in Deuteronomium 22:23, 24 vermeld staat. Anderen hebben de bijbelse raad opgevolgd alles uit de weg te gaan wat „lichamelijk of geestelijk verontreinigt” (2 Korinthiërs 7:1, Het Nieuwe Testament in de taal van onze tijd). Op die manier hebben zij zich beschermd tegen verkopers van tabak en drugs, die zich verrijken ten koste van andermans gezondheid. Veel lezers hebben ook de strikken vermeden van geldgierige tv-predikanten en op macht beluste politici. (Zie het kader op blz. 7.) Lees de bijbel. U zult misschien versteld staan van de hoeveelheid praktische hulp die erin staat.
Vermijd het met hebzucht besmet te worden
Natuurlijk kleeft er nog een gevaar aan hebzucht — u kunt zelf hebzuchtig worden. Dat zal u van de hogere morele kwaliteiten beroven waardoor u zich van beesten onderscheidt. In een beschrijving van een situatie met gouden kansen voor zakenmensen om te pakken wat zij maar konden bemachtigen, werd een waarnemer geciteerd die zei: „De varkens verdrongen elkaar bij de trog. De hebzucht . . . kende geen grenzen.” Dat is waarschijnlijk eerder een belediging voor de varkens dan voor de commerciële opportunisten! Zij leken beslist de goede raad in de wind te slaan die Jezus Christus gaf: „Let op en hoedt u voor elke soort van hebzucht.” — Lukas 12:15.
Jezus Christus gaf die raad omdat hij wist wat een schade u zich kunt berokkenen wanneer de hebzucht u in haar greep krijgt. De begeerte naar materiële zaken — en uiteraard ook de begeerte naar macht of seks — kan de allesverterende hartstocht in uw leven worden en u van alle tijd of geneigdheid beroven die u misschien had om u om mensen of geestelijke waarden te bekommeren. „Geld”, zo zegt Anthony Sampson in zijn boek The Midas Touch, is „in menig opzicht op een godsdienst gaan lijken”. Hoe dat zo? Geld wordt een god. Al het andere wordt geofferd op het altaar van hebzucht en gewin. Waar het om gaat is winst. Hoe meer hoe beter. Maar in werkelijkheid zal de zucht naar materiële dingen, hoeveel tijd u er ook aan besteedt, nooit ten volle bevredigd worden. Prediker 5:10 luidt: „Iemand die enkel het zilver liefheeft, zal van zilver niet verzadigd worden, noch wie maar ook die rijkdom liefheeft, van inkomsten.” Zo ook zal iemand die enkel macht, bezittingen of seks liefheeft nooit verzadigd worden, hoeveel hij ook krijgt.
Geef de hoop op redding nooit op
Eén belangrijke sleutel tot overleving is het behouden van een hoopvolle en positieve instelling. Soms kunt u weinig doen om aan het effect van hebzucht te ontkomen. Mensen die de hongerdood nabij zijn bijvoorbeeld kunnen vaak heel weinig doen om verandering te brengen in hun onmiddellijke levensomstandigheden. Geef het echter niet op; gooi de handdoek niet in de ring. „Het is gemakkelijk het op te geven, te bezwijken en verteerd te worden door zelfmedelijden” wanneer u blootstaat aan een vijandige of gevaarlijke omgeving, zegt The SAS Survival Handbook. Bezwijk niet voor negatieve gedachten en emoties. U zult er misschien versteld van staan hoeveel u kunt verduren. „Mannen en vrouwen hebben getoond in de ongunstigste situaties in leven te kunnen blijven”, zegt hetzelfde handboek. Hoe hebben zij dat gedaan? Zij bleven in leven, staat erin, „omdat zij daartoe vastbesloten waren”. Wees vastbesloten u niet door dit hebzuchtige samenstel te laten verslaan.
De reeds genoemde James Scott werd uiteindelijk gered uit wat zijn graf in de Himalaja had kunnen worden. Hij zei dat zijn gevecht om in leven te blijven, hem ten minste één belangrijke les had geleerd. Welke was dat? „Er is geen uitdaging in het leven die te zwaar is om onder ogen gezien te worden”, zei hij. Tim Macartney-Snape, een ervaren bergbeklimmer die verbaasd was dat James Scott lang genoeg in leven had kunnen blijven om levend aangetroffen te worden, leerde er ook een les uit. Hij zei: „Zolang er een sprankje hoop is, moet je het nooit opgeven.” Dus hoe duister een situatie er ook uit mag zien, u maakt de zaak alleen maar erger als u de hoop verliest. Geef de hoop op redding nooit op.
Maar is er enig „sprankje hoop”, enige reële kans op redding uit een van hebzucht doortrokken wereld? Zullen wij ooit bevrijd zijn van de hebzuchtige mensen die deze planeet ruïneren en het leven van miljarden mensen te gronde richten? Dat er redding in het verschiet ligt, staat zelfs vast. In het volgende artikel leest u het antwoord dat de bijbel geeft.
[Voetnoten]
[Kader op blz. 7]
De actuele waarschuwingen van de bijbel
Spreuken 20:23 „Tweeërlei gewichten zijn iets verfoeilijks voor Jehovah, en een bedrieglijke weegschaal is niet goed.”
Jeremia 5:26, 28 „Onder mijn volk zijn goddelozen gevonden. Zij blijven loeren, zoals wanneer vogelvangers ineenduiken. Zij hebben een verderfelijke val gezet. Mensen vangen zij. Zij zijn vet geworden; zij zijn glanzend geworden. Zij hebben ook in slechte dingen de maat overschreden. Geen enkel rechtsgeding hebben zij bepleit, zelfs niet het rechtsgeding van de vaderloze jongen, zodat zij succes konden behalen; en voor het recht van de armen hebben zij het niet opgenomen.”
Efeziërs 4:17-19 „Dit zeg ik daarom en leg daarvan getuigenis af in de Heer, dat gij niet langer moet blijven wandelen zoals ook de natiën wandelen in de vruchteloosheid van hun denken, verduisterd als zij zijn in hun verstand en vervreemd van het leven dat God toebehoort, wegens de onwetendheid die in hen is, wegens de ongevoeligheid van hun hart. Daar zij elk zedelijkheidsbegrip hebben verloren, hebben zij zich overgegeven aan een losbandig gedrag om hebzuchtig allerlei onreinheid te bedrijven.”
Kolossenzen 3:5 „Doodt daarom uw lichaamsleden die op de aarde zijn ten aanzien van hoererij, onreinheid, seksuele begeerte, schadelijke verlangens en begerigheid, welke afgoderij is.”
2 Timotheüs 3:1-5 „Maar weet dit, dat er in de laatste dagen kritieke tijden zullen aanbreken, die moeilijk zijn door te komen. Want de mensen zullen zichzelf liefhebben, het geld liefhebben, zullen aanmatigend zijn, hoogmoedig, lasteraars, ongehoorzaam aan ouders, ondankbaar, deloyaal, zonder natuurlijke genegenheid, niet ontvankelijk voor enige overeenkomst, kwaadsprekers, zonder zelfbeheersing, heftig, zonder liefde voor het goede, verraders, onbezonnen, opgeblazen van trots, met meer liefde voor genoegens dan liefde voor God, die een vorm van godvruchtige toewijding hebben, maar de kracht ervan niet blijken te bezitten; en keer u af van dezen.”
2 Petrus 2:3 „Uit hebzucht zullen zij u met vervalste woorden uitbuiten. Maar wat hen betreft, het oordeel van oudsher beweegt zich niet traag en hun vernietiging sluimert niet.”