Garnalen — Een delicatesse uit een kwekerij?
DOOR ONTWAAKT!-CORRESPONDENT IN ECUADOR
JA, DIT smakelijke zeediertje dat door miljoenen mensen graag gegeten wordt, is vaak uit een kwekerij afkomstig. Toch kan het zijn dat de consument dit helemaal niet merkt, want gekweekte garnalen verschillen weinig of niets van de variëteit die in de zee of in de oceaan is opgegroeid. Veel garnalenkweekvijvers in Ecuador zitten zelfs vol jonge garnalen die rechtstreeks uit de oceaan zijn gehaald.
Deze jonge garnalen, niet groter dan anderhalve centimeter, worden in de met mangroven omzoomde riviermondingen langs de kust of in de branding van de oceaan met netten gevangen door vissers die larveros worden genoemd. Dan worden ze naar de vijvers gebracht om te groeien. Maar deze methode levert niet genoeg garnalen op. Veel garnalenkwekerijen zijn dus afhankelijk van broedhuizen en hun moderne aquacultuurmethoden om aan jonge garnalen voor hun vijvers te komen. Laten wij eens van dichterbij bekijken wat er op een garnalenkwekerij gebeurt.
Een bezoek aan een broedhuis
Het broedhuis dat wij bezochten, was gelegen op een prachtig strand aan de kust van de Grote Oceaan. Een garnalenbroedhuis moet een grote hoeveelheid zout water in de buurt hebben om in de behoeften van zijn ingewikkelde waterdistributiesysteem te voorzien. Er wordt water uit de oceaan naar binnen gepompt, gefilterd, zo nodig verwarmd, en naar de verschillende bassins binnenin gevoerd.
Wij werden ontvangen door een vriendelijke groep informeel geklede zeebiologen, technici en andere medewerkers. Wij namen eerst een kijkje in de rijpingsruimte. Hier heeft men volgroeide niet-gekweekte garnalen in rijpingsbassins van 17.000 liter. „Deze garnalen zijn niet voor de consumptie bestemd”, legde onze gids uit. „Ze werden volwassen gevangen en hierheen gebracht om in broed te voorzien.”
In deze ruimte wordt een strikt verlichtingsschema aangehouden. Tussen drie uur ’s middags en middernacht — de paaiperiode — worden de zwakke lampen uitgeschakeld, en de medewerkers zoeken met zaklantaarns naar vrouwtjes die op het punt staan kuit te schieten. Het vrouwtje van de soort Penaeus vannemei is gemakkelijk te ontdekken, aangezien het mannetje een spermapakketje aan haar onderlijf vasthecht. Wanneer de medewerkers een zwanger vrouwtje bespeuren, wordt ze uit het rijpingsbassin gehaald en in een kleiner bassin van 260 liter gedaan om kuit te schieten.
Daar wordt het zwangere vrouwtje op een platform boven in een kegelvormig bassin gezet — één vrouwtje per bassin — totdat zij haar 180.000 of meer eitjes uitstoot. Terwijl de eitjes worden uitgestoten, worden ze bevrucht zodra ze in contact komen met het gelatineachtige spermapakketje. Daarna worden de eitjes met water en al afgevoerd via de trechtervormige bodem van het bassin. Technici noteren elke keer het aantal uitgestoten eitjes.
Uren nadat de eitjes uitgekomen zijn worden de larven in gecontroleerde hoeveelheden overgebracht in wat cultuurbassins worden genoemd. Deze zien er uit als enorme badkuipen, en ze bevatten ongeveer 11.000 liter water. De daaropvolgende 20 tot 25 dagen zijn deze bassins het tehuis voor de zich ontwikkelende larven, die zich voeden met algen en gedroogde zeediertjes.
Waar de garnalen tot volwassenheid groeien
De garnalen, nu post-larven genoemd, worden naar de kwekerijen overgebracht. Daar krijgen zowel de garnalen uit de broedhuizen als hun verwanten uit de oceaan dezelfde verzorging. Ze worden in kleine vijvers uitgezet om te zien of ze zich aanpassen aan de nieuwe temperatuur en aan het zoutgehalte van het water. Na een paar dagen zijn ze klaar voor de grote vijvers. Deze kunstmatige vijvers liggen aan een kanaal dat als reservoir dient. In dit kanaal wordt regelmatig water uit de oceaan of de riviermonding gepompt. De ermee verbonden vijvers variëren in grootte van ongeveer vijf tot tien hectare. Men laat de garnalen drie tot vijf maanden in deze vijvers groeien.
Tijdens de groeiperiode wordt het zuurstofgehalte van het water dagelijks gecontroleerd. Ook wordt de groeisnelheid van de garnalen wekelijks nagegaan om het voedingsprogramma bij te stellen. Men probeert een gewichtstoename van één tot twee gram per week te bereiken.
Oogsttijd
In de oogsttijd laat men de vijver leeglopen en worden tegelijkertijd de garnalen er met een net of door middel van een pomp uitgehaald wanneer ze in de buurt van de uitgang van de vijver komen. Dan worden de pasgeoogste garnalen afgespoeld en met ijs overdekt om onmiddellijk naar een verpakkingsbedrijf vervoerd te worden. Daar worden, tenzij de koper het anders wil, de koppen van de garnalen verwijderd, maar het achterlijf wordt intact gelaten. De garnalen worden gewassen en naar grootte gesorteerd, waarna ze verpakt en bevroren worden voor transport, gewoonlijk in dozen van twee en een halve kilo.
De eerstvolgende keer dat u garnalen eet, zou u er dus aan kunnen denken dat dit smakelijke zeediertje misschien wel in een vijver in Latijns-Amerika of Azië gekweekt is.
[Illustratie op blz. 24]
Grootte van de garnalen bij de oogst
[Illustratie op blz. 24]
Vissers vangen jonge garnalen
[Illustratie op blz. 25]
Cultuurbassins in het broedhuis
[Illustratie op blz. 25]
De garnalen worden in het verpakkingsbedrijf gewassen
[Illustratie op blz. 25]
De garnalen worden naar grootte verpakt