Tinnitus — Geluid waar u mee moet leven?

BEETHOVEN, de Duitse schrijver Goethe en de Italiaanse beeldhouwer Michelangelo leden er waarschijnlijk aan. De oude Egyptenaren waren er wellicht eveneens mee bekend en noemden de kwaal blijkbaar „een behekst oor”. Tegenwoordig wordt het tinnitus of oorsuizen genoemd, en naar schatting vijftien procent van de bevolking van de westerse wereld heeft er veelvuldig of voortdurend last van. Ongeveer vijf op de duizend mensen hebben er ernstig van te lijden.

Wat is deze hinderlijke kwaal nu precies? Het woord „tinnitus” is afkomstig van het Latijnse tinnire, „rinkelen”, en wordt beschreven als een „geluid in de oren dat niet door uitwendige prikkels wordt veroorzaakt”. Volgens The Merck Manual of Diagnosis and Therapy kan het een „zoemend, rinkelend, brommend, fluitend of sissend karakter [hebben] of uit ingewikkelder geluiden bestaan die met het verstrijken van de tijd variëren. Het kan met tussenpozen optreden, voortdurend aanhouden, of pulseren.” De intensiteit van dit geluid kan variëren van nauwelijks hoorbaar tot hinderlijk luid. Het is bovendien een geluid dat de patiënt niet kan afzetten. Het onophoudelijke lawaai kan daarom een onnoemelijke hoeveelheid neveneffecten veroorzaken: emotionele spanningen, slaapproblemen, pijn, concentratiestoornissen, vermoeidheid, communicatieproblemen en depressiviteit.

Waardoor wordt de kwaal veroorzaakt?

Wanneer iemand last krijgt van tinnitus vraagt hij zich wellicht nerveus af wat er mis is. Hij is misschien bang dat hij een hersenbloeding heeft gehad, geestelijk gestoord is of een tumor heeft. Gelukkig wordt tinnitus zelden door een ernstige aandoening veroorzaakt. Sommigen hebben na een hoofdletsel last van tinnitus gekregen. En professor Alf Axelsson uit Göteborg (Zweden), een onderzoeker en deskundige op het gebied van tinnitus, vertelde Ontwaakt!: „Sommige medicijnen, zoals aspirine in hoge doseringen, kunnen als voorbijgaande bijwerking tinnitus veroorzaken.”

Over het algemeen echter is tinnitus het gevolg van een stoornis in het oor. Professor Axelsson legde uit: „Het probleem bevindt zich meestal in het gedeelte van het binnenoor dat de cochlea wordt genoemd, met haar ongeveer 15.000 microscopisch kleine sensorische haarcellen. Als daar enkele van zijn beschadigd, kunnen deze een ongeordende stroom zenuwimpulsen uitzenden en ontvangen. Dit ervaart de patiënt als lawaai.”

De oorzaak van zo’n oorbeschadiging? Volgens professor Axelsson is één oorzaak blootstelling aan harde geluiden. Mensen die bijvoorbeeld een hoofdtelefoon dragen, berokkenen zichzelf vaak schade door hun muziek te hard af te spelen. Tinnitus is een van de mogelijke gevolgen.

Natuurlijk is het goed om de opmerking van Richard Hallam in zijn boek Living With Tinnitus in gedachte te houden: „In het lichaam heerst geen volkomen stilte, en daarom is een zekere mate van ’tinnitus’ normaal. De mechanische beweging van spieren en botten, en ook de verplaatsing van bloed en lucht, brengt geluiden voort. . . . Men veronderstelt dat deze achtergrondgeluiden onder normale omstandigheden worden gemaskeerd door de hardere geluiden van de omgeving — men hoort ze eenvoudig niet.” Na het lezen van dit artikel bent u zich wellicht meer bewust van die achtergrondgeluiden. Voor de meeste mensen vormen ze echter geen probleem.

Hoe wordt het behandeld?

Wat te doen als u ernstig te lijden hebt van deze kwaal? Het eerste wat u moet doen is naar uw dokter gaan. Hij zal u helpen uit te vinden of de symptomen door een behandelbare aandoening worden veroorzaakt. Jammer genoeg is het lawaai in de meeste gevallen niet te verhelpen. Maar er kunnen een aantal dingen worden gedaan om u te helpen ermee te leven.

▪ Operatie: In de brochure Tinnitus, een uitgave van The British Tinnitus Association, wordt gezegd: „Soms wordt tinnitus veroorzaakt door een stoornis in het middenoor, en af en toe door een afwijking in de bloedvaten of de spieren in of bij het oor. In deze zeer zeldzame gevallen bestaat de mogelijkheid om tinnitus door een operatie volledig te laten verdwijnen.”

▪ Medicijnen: Als een patiënt moeite heeft met slapen of last heeft van angst, spanning of depressiviteit, kan een arts sedativa of antidepressiva voorschrijven om deze symptomen te verlichten.

▪ Hoorapparaten en „maskers”: Als er een licht gehoorverlies is, kan een hoorapparaat een grote hulp zijn. Er bestaat ook een toestelletje dat een masker wordt genoemd en er uitziet als een hoorapparaat. Het produceert achtergrondgeluid om de tinnitusgeluiden te maskeren. Soms kan echter een soortgelijk effect worden bereikt door de radio of een ventilator aan te zetten.

▪ Andere behandelingen: Professor Axelsson vertelde Ontwaakt!: „Hyperbare zuurstofbehandeling kan voor sommige patiënten nuttig blijken. Dit houdt in dat de patiënt in een overdrukkamer wordt gezet, waar hij aan zuivere zuurstof wordt blootgesteld. Dit kan de genezing van het binnenoor bevorderen.” En aangezien voor sommige patiënten de symptomen van tinnitus schijnen te verergeren wanneer zij gespannen of angstig zijn, hebben sommige artsen verscheidene ontspanningstherapieën aangeraden.a Het kan echter al een hulp zijn als men leert zich te ontspannen en lichamelijke en geestelijke spanning zoveel mogelijk vermijdt.

Met de kwaal leven

Zoals het er nu voorstaat, is er nog geen werkelijke remedie voor tinnitus te verwachten. Tinnitus is dus geluid waar u wellicht mee moet leren leven. In het boek Living With Tinnitus wordt gezegd: „Ik en mijn collega’s zijn nu sterk van mening dat de normale reactie op tinnitus het geleidelijk ontwikkelen van tolerantie is.”

Ja, u kunt uw hersenen leren het geluid te negeren, het te bezien als iets wat het niet waard is er aandacht aan te schenken. Woont u in een lawaaiige omgeving? Hebt u een ventilator of airconditioning aanstaan? Aanvankelijk hebben die geluiden u wellicht geïrriteerd, maar na een tijdje negeerde u ze gewoon. U hebt misschien zelfs geleerd met die geluiden te slapen! Zo kunt u ook leren niet te veel aandacht aan uw tinnitus te besteden.

Tinnitus is een van de vele aandoeningen die verduurd moeten worden tot de komst van Gods nieuwe wereld, waar „geen inwoner zal zeggen: ’Ik ben ziek’” (Jesaja 33:24). Intussen kan tinnitus een frustrerend probleem zijn, maar het hoeft uw leven niet te ruïneren of te beheersen. Wees ervan verzekerd dat dit een geluid is waar u mee kunt leren leven!

[Voetnoten]

[Illustratie op blz. 26]

Een onderzoek door een bevoegde arts kan de eerste stap zijn om met tinnitus te leren leven