Neem nu zelf het heft in handen!
HET wetenschappelijk onderzoek naar het gedrag en de drijfveren van mensen is ons in veel opzichten tot nut geweest. Misschien hebben wij veel meer inzicht in een ziekte gekregen en kunnen wij er daardoor nu beter mee omgaan. Tegelijkertijd is het verstandig voorzichtig te zijn wanneer het gaat om sensationele theorieën, vooral theorieën die in tegenspraak schijnen te zijn met gevestigde principes.
Ten aanzien van genetica en gedrag rijzen de vragen: Kunnen wij onze verantwoordelijkheid van ons afschuiven en geen aansprakelijkheid voor onze daden aanvaarden? Kunnen wij ons verontschuldigen of zelfs de schuld op iemand of iets anders schuiven voor een eventuele misstap of wandaad, en ons zo bij de groeiende aantallen van deze „ik niet”-generatie voegen? Beslist niet. De meeste mensen strijken graag de eer op voor de successen in hun leven, dus waarom zouden zij niet evenzeer bereid zijn de verantwoordelijkheid voor hun fouten te aanvaarden?
Wij kunnen ons dus afvragen: Door wie of wat wordt ons leven thans beheerst volgens Gods Woord, de bijbel?
Wat is de zienswijze van de bijbel?
Het eerste dat wij moeten erkennen, is dat wij allemaal geboren zijn in zonde, die wij geërfd hebben van onze oorspronkelijke ouders, Adam en Eva (Psalm 51:5). Daar komt bij dat wij in een bijzondere periode leven, „de laatste dagen” genoemd, waarin mensen met ’moeilijk door te komen, kritieke tijden’ te maken hebben (2 Timotheüs 3:1). Dat houdt in dat wij, globaal genomen, meer problemen ontmoeten bij het in juiste banen leiden van ons leven dan onze voorouders.
Desondanks hebben alle mensen een vrije wil en kunnen zij persoonlijk keuzes doen. In die zin hebben zij zelf het heft in handen. Dit is sinds oude tijden zo geweest en blijkt uit de woorden van Jozua tot de natie Israël: ’Kiest heden zelf wie gij zult dienen.’ — Jozua 24:15.
De bijbel erkent dat Satan de Duivel uit de hemel is geworpen en nu meer dan ooit een krachtige invloed ten kwade op de hele mensheid uitoefent. De bijbel vertelt ons ook dat zelfs in de dagen van de apostel Johannes de hele wereld in de macht van de goddeloze lag (1 Johannes 5:19; Openbaring 12:9, 12). Maar net zomin als de Almachtige God al onze daden bepaalt of ons voorbestemt voor een lot dat alleen hij kent, mogen wij Satan rechtstreeks de schuld geven van elk van onze fouten of tekortkomingen. De evenwichtige schriftuurlijke waarheid is dat „een ieder wordt beproefd doordat hij door zijn eigen begeerte meegetrokken en verlokt wordt. Vervolgens baart de begeerte, als ze vruchtbaar is geworden, zonde” (Jakobus 1:14, 15). De apostel Paulus schreef deze geïnspireerde woorden: „Wordt niet misleid: God laat niet met zich spotten. Want wat een mens zaait, dat zal hij ook oogsten.” — Galaten 6:7.
Jehovah God stelt ons dus individueel aansprakelijk voor onze daden. Wij moeten oppassen dat wij niet proberen ons te verontschuldigen wegens onze genetische opbouw en overgeërfde onvolmaaktheden. God stelde de gewelddadige, homoseksuele samenleving in het oude Sodom en Gomorra aansprakelijk voor hun verdorven daden. Hij bezag de inwoners klaarblijkelijk niet als zielige, ongelukkige schepselen die het door een veronderstelde genetische afwijking niet konden helpen dat zij goddeloos waren. In dezelfde zin werden de mensen die in de dagen van Noach leefden bestookt door talrijke goddeloze invloeden; niettemin moesten zij een keuze doen, een persoonlijke beslissing nemen, als zij de Vloed, die op korte termijn zou plaatsvinden, wilden overleven. Enkelen deden de juiste keuze. De meesten niet.
De Hebreeuwse profeet Ezechiël bevestigt dat wij zelf het heft in handen moeten hebben als wij Gods gunst willen verdienen: „Wat u betreft, ingeval gij een goddeloze hebt gewaarschuwd en hij zich niet werkelijk afkeert van zijn goddeloosheid en van zijn goddeloze weg, zal hijzelf wegens zijn dwaling sterven; maar wat u aangaat, gij zult uw eigen ziel bevrijd hebben.” — Ezechiël 3:19.
De beste hulp die beschikbaar is
Natuurlijk hebben wij allemaal hulp nodig om ons dagelijks leven in juiste banen te leiden, en voor velen van ons is dat een hele uitdaging. Maar wij hoeven niet te wanhopen. Hoewel onze overgeërfde zondige neigingen onaanvaardbaar zijn voor God, zal hij, als wij ons gedrag willen bijstellen, in de beste hulp voorzien die beschikbaar is — zijn heilige geest en zijn geïnspireerde waarheid. Ondanks de genetische aanleg die wij misschien hebben en alle externe invloeden die ons wellicht omringen, kunnen wij ’de oude persoonlijkheid met haar praktijken afleggen en ons bekleden met de nieuwe persoonlijkheid, die door middel van nauwkeurige kennis wordt vernieuwd naar het beeld van Degene die ze schiep’. — Kolossenzen 3:9, 10.
Veel christenen in de gemeente in Korinthe brachten radicale veranderingen in hun gedrag aan. Het geïnspireerde verslag vertelt ons: „Noch hoereerders, noch afgodendienaars, noch overspelers, noch mannen die er voor tegennatuurlijke doeleinden op na worden gehouden, noch mannen die bij mannen liggen, noch dieven, noch hebzuchtige personen, noch dronkaards, noch beschimpers, noch afpersers zullen Gods koninkrijk beërven. Toch zijn sommigen van u dat geweest. Maar gij zijt rein gewassen, maar gij zijt geheiligd, maar gij zijt rechtvaardig verklaard in de naam van onze Heer Jezus Christus en met de geest van onze God.” — 1 Korinthiërs 6:9-11.
Laten wij dus, indien wij met onze onvolmaaktheden worstelen, er niet aan toegeven. Veel hedendaagse christenen hebben bewezen dat zij met Jehovah’s hulp in staat waren ’veranderd te worden door hun geest te hervormen en zich ervan te vergewissen wat de goede en welgevallige en volmaakte wil van God is’. Zij voeden hun geest met al wat waar, rechtvaardig, eerbaar, lieflijk, deugdzaam en lofwaardig is; en zij ’blijven deze dingen bedenken’. Zij nemen vast geestelijk voedsel tot zich en oefenen door gebruik hun waarnemingsvermogen om zowel goed als kwaad te onderscheiden. — Romeinen 12:2; Filippenzen 4:8; Hebreeën 5:14.
Het is hartverwarmend te horen van hun strijd, hun tijdelijk falen en hun uiteindelijke succes dank zij de hulp van Gods heilige geest. God verzekert ons dat bij het veranderen van ons gedrag vaak het hart met zijn begeerte betrokken is: „Wanneer wijsheid haar intrede doet in uw hart en de kennis zelf aangenaam wordt voor uw zíel, zal het denkvermogen zelf de wacht over u houden, het onderscheidingsvermogen zelf zal u beveiligen, om u te bevrijden van de slechte weg.” — Spreuken 2:10-12.
Wilt u dus het eeuwige leven najagen — een leven zonder de narigheid van de goddeloze wereld en vrij van afmattende onvolmaaktheden — ’span u dan in’ om nu greep op uw leven te krijgen en laat u leiden door hemelse wijsheid (Lukas 13:24). Maak gebruik van de hulp van Jehovah’s heilige geest om de vrucht zelfbeheersing te kunnen voortbrengen. Maak het tot uw hartewens uw leven in harmonie te brengen met Gods wetten en volg de raad op: „Beveilig uw hart, ja, meer dan al het andere dat te behoeden is, want daaruit zijn de oorsprongen van het leven” (Spreuken 4:23). Het bemachtigen van „het werkelijke leven” in Gods nieuwe wereld — waarin Jehovah God alle genetische gebreken zal verhelpen op basis van geloof in het loskoopoffer van Jezus Christus — is alle inspanningen waard die u doet om uw leven in deze wereld in juiste banen te leiden! — 1 Timotheüs 6:19; Johannes 3:16.
[Illustratie op blz. 9]
Het bestuderen van de bijbel kan ons de kracht geven om diepgewortelde zwakheden te overwinnen
[Illustratie op blz. 9]
Bijbelstudie kan ons helpen ons aan Gods morele maatstaven te houden