Een blik op de wereld
Het nieuwste plaatje van het heelal
Recente ontdekkingen zorgen ervoor dat kosmologen heel wat theorieën opnieuw moeten bekijken, schrijft The New York Times. Zo zijn astronomen die met de Hubble-ruimtetelescoop diep in het heelal kunnen turen, tot de conclusie gekomen dat er naar schatting 40 tot 50 miljard sterrenstelsels in ons universum zijn. Dit valt heel anders uit dan de vroegere schattingen van 100 miljard. De dag na deze bekendmaking rapporteerden geleerden van het Amerikaans Astronomisch Genootschap ook nog de identificatie van minstens de helft van de „ontbrekende massa” in het universum, de tot dusver niet aan te wijzen massa die de gravitatiekracht levert om sterrenstelsels bij elkaar te houden. De geleerden zeggen dat een groot deel hiervan wellicht bestaat uit enorme aantallen uitgebrande sterren die witte dwergen worden genoemd. Bovendien worden theorieën betreffende de planeet Jupiter op losse schroeven gezet door gegevens die zijn doorgeseind door het ruimtevaartuig Galileo. „Er heerst altijd een gevoel van nederigheid wanneer zulke gegevens binnenkomen”, zei dr. Torrence Johnson, de geleerde die de leiding heeft over het project. „De uitkomsten kloppen gewoonlijk niet al te best met onze modellen.”
Meer ontvoeringen
Volgens een bericht in de Jornal da Tarde haalden in een recent jaar misdadigers in Rio de Janeiro (Brazilië) alleen al uit de groeiende kidnapping-business $1,2 miljard binnen, waarmee kidnappen de belangrijkste inkomstenbron voor de georganiseerde misdaad in die stad geworden is. Het handwerk heeft ook zeker een ontwikkeling doorgemaakt. Er zijn „bliksem”-ontvoeringen van korte duur, er zijn ontvoeringen van gegoede burgers, „die vaak het losgeld in termijnen moeten voldoen”, en er zijn complexe, goedgeorganiseerde ontvoeringen van nog rijkere personen. Ook in andere landen ziet men een toename. Het tijdschrift Asiaweek zegt dat Filippijnse deskundigen onder meer de volgende aanbevelingen doen: Reis niet alleen, zeker niet na het donker worden. Licht altijd een vertrouwd persoon in over uw bestemming. Parkeer uw auto op goedverlichte en veilige terreinen. Laat kinderen nooit zonder toezicht.
Waarschuwing voor vitamine A
Volgens een studie onder 22.000 zwangere vrouwen, waarover is gepubliceerd in The New England Journal of Medicine, moeten aanstaande moeders voorzichtig zijn met vitamine A. Hoewel een zekere hoeveelheid vitamine A essentieel is voor de gezondheid en groei van het menselijk embryo, werd ontdekt dat een overmaat schade kan aanrichten. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vitamine A voor zwangere vrouwen is 4000 internationale eenheden, bericht de Tufts University Diet & Nutrition Letter, maar vrouwen die meer dan 10.000 eenheden per dag nemen „lopen een twee en een half maal zo groot risico een baby met een aangeboren afwijking ter wereld te brengen als vrouwen die geen overdosis gebruiken”. Omdat het lichaam vitamine A opslaat, zou zelfs een hoog gebruik van deze vitamine vóór de zwangerschap gevaar voor de baby kunnen opleveren. Bèta-caroteen, een plantaardig produkt dat in het lichaam gedeeltelijk in vitamine A wordt omgezet, bleek niet gevaarlijk.
Duurzaam hout
Een houten pagode in Nara (Japan) staat er al 1200 jaar zonder schade te hebben geleden van knaagdieren, termieten of micro-organismen, zo bericht het tijdschrift New Scientist. Vertegenwoordigers van de Nationale Universiteit van Seoel (Korea) en twee Japanse geleerden gingen aan de slag om te ontdekken wat ongedierte zo’n afkeer voor de pagode inboezemt. Toen zij de soort cipres onderzochten die voor de constructie van het oude gebouw gebruikt was, ontdekten zij dat deze boom bepaalde chemische verbindingen bevat die zo weerzinwekkend zijn voor knaagdieren dat die niet hun tanden zullen zetten in ook maar iets dat ermee ingesmeerd is. De Japanse houtindustrie produceert jaarlijks zo’n 4000 ton zaagsel van deze cipres, en men hoopt dat hier stoffen aan onttrokken kunnen worden die een vervanging zullen vormen voor vergiften die nu voor bestrijding van ongedierte gebruikt worden.
Een verzoek om duisternis
Astronomen in Frankrijk strijden voor meer duisternis. De enorme hoeveelheden strooilicht in stedelijke gebieden maken het bijna onmogelijk een helder beeld van de sterrenhemel te krijgen. Volgens het tijdschrift Le Point dringen astronomen er bij stadsbesturen op aan straatverlichting te voorzien van reflectoren die het licht omlaag richten, en te verordenen dat lichtreclames, verlichting van kantoorgebouwen en bijzondere effecten met laserlicht om elf uur ’s avonds gedoofd worden. Michel Bonavitacola, president van het Centrum ter Bescherming van de Nachthemel, betoogde: „Tegenwoordig kan nog niet één op de honderd kinderen zeggen dat hij de Melkweg heeft gezien. Toch helpt dit schouwspel, dat zowel groots als gratis is, ons onze ware plaats in het universum te beseffen.”
Gedesoriënteerde ouders
Wanneer het op de opvoeding van hun kinderen aankomt, zegt de overgrote meerderheid van de ouders dat „succes” en „zelfstandigheid” de hoogste prioriteit hebben, en zij vinden dat het aan hun kinderen is om hun eigen morele waarden te kiezen, zo blijkt uit een onderzoek waarover werd bericht in het Franse tijdschrift L’Express. De vraag of opvoeding ten doel heeft kinderen juiste morele waarden bij te brengen, werd door 70 procent van de ouders van kinderen tussen de 6 en 12 jaar met nee beantwoord. Zestig procent van de geënquêteerde ouders en onderwijzers is van oordeel dat kinderen slecht zijn toegerust voor de toekomst maar gelooft paradoxaal genoeg dat de kinderen een waardevolle aanwinst voor de maatschappij zullen blijken te zijn, merkte het tijdschrift op. Het onderzoek bevestigt de vrees van sommigen, zo schrijft L’Express, dat „ouders tegenwoordig niet meer weten wat hun rol en hun verantwoordelijkheden zijn”.
Waarschuwing voor voedsel met laag vetgehalte
Tests met consumentenpanels onthullen dat de vetvervangers in veel produkten met een laag vetgehalte niet dezelfde romige gewaarwording geven als echt vet, zo bericht in Canada The Globe and Mail, en dit brengt mensen ertoe er meer van te eten of zelf ter compensatie sausjes en extra ingrediënten toe te voegen. De ingrediënten die ter vervanging van vet worden toegevoegd, zoals suiker, zout en kunstmatige smaakstoffen, hebben vaak geen voedingswaarde, betoogt dr. David Jenkins, hoogleraar voedingsleer en fysiologie aan de University of Toronto. Dr. Jenkins adviseert: „Als mensen besluiten dat een van de manieren waarop zij hun vetgebruik kunnen reduceren het eten van produkten met een laag vetgehalte is, is dat prima, maar dan moeten de voedingsmiddelen wel gezond zijn.” Hij suggereert als goede alternatieven groenten, fruit en granen, alsook noten met weinig vet en sojaprodukten.
Liefde en chocolade
In veel landen schenkt een man een vrouw chocolaatjes als een uiting van zijn liefde. Het is interessant dat de verrukkingen teweeggebracht door het eten van chocolade en het gevoel van verliefd worden iets gemeen zouden kunnen hebben — een hogere produktie van het hormoon fenylethylamine in de hersenen. Volgens The Medical Post in Toronto (Canada) heeft Peter Godfrey, een Australisch onderzoeker, de structuur vastgesteld van het „liefdesmolecuul” zoals het wel genoemd is. Met deze nieuwe kennis toegerust hopen geleerden meer te weten te komen over de manier waarop in de hersenen emoties teweeggebracht worden. Bovendien, aldus een opmerking van de Post, „zou het kunnen verklaren waarom sommige chocoladeliefhebbers er zo op gesteld zijn”.
Een brug naar Skye
De grootste cantileverbrug in zijn soort, 2,4 kilometer lang, is onlangs in Schotland geopend, bericht de Londense Times. De brug verbindt het Schotse eiland Skye en zijn 9000 bewoners met de westkust van Schotland. Met een doedelzakband en een optocht van oldtimers voorop werd de opening gevierd door een hele stoet forensen — die die dag allemaal zonder tol de brug over mochten. De brug vervangt de veerboot die de afgelopen 23 jaar auto’s en passagiers van en naar het eiland heeft vervoerd. Volgens The Times wees de minister voor Schotse aangelegenheden erop dat het voor automobilisten nu mogelijk is van Rome naar Uig in het noordwesten van Skye te reizen zonder hun auto uit te hoeven.
„Gecomputeriseerde” heesheid
Computeroperators die hun handen en armen willen ontzien door spraakherkenningssystemen te gebruiken, krijgen te maken met wat sommigen een ernstiger probleem vinden — chronische heesheid en zelfs compleet stemverlies, zo bericht de Canadese krant The Globe and Mail. Omdat elk woord duidelijk en op exact dezelfde toon en met dezelfde modulatie uitgesproken moet worden om door de computer begrepen te worden, ademen de gebruikers niet normaal en gaan hun stembanden vaak hun spanning verliezen. Dr. Simon McGrail van de University of Toronto vertelde de Globe dat er poliepen of zweren kunnen ontstaan op de stembanden als ze frequent tegen elkaar slaan, of dat de banden moe kunnen worden. Om stembanden gezond te houden bevelen deskundigen aan dat gebruikers de tijd die zij met zulke computers werken beperken, dat zij regelmatig even pauzeren, veel water drinken en alcohol, cafeïne, en medicijnen die de stembanden kunnen uitdrogen, vermijden.