Een blik op de wereld
Petitie van katholieken voor de paus
Eind 1995 hebben Duitse katholieken een petitie opgesteld waarin zij om kerkhervormingen verzoeken, aldus de Süddeutsche Zeitung. In de petitie, die door ongeveer 1,6 miljoen personen werd ondertekend, werd de kerk gevraagd priesters toe te staan te huwen, het priesterschap open te stellen voor vrouwen en haar standpunt op het gebied van seksualiteit en geboortenbeperking te wijzigen. „De persoon tot wie wij ons in werkelijkheid richten, is de paus”, verklaarde Christian Weisner, de initiatiefnemer tot de petitie. In de krant stond dat Karl Lehmann, de voorzitter van de Duitse Bisschoppenconferentie, ernstige bedenkingen tegen de petitie had omdat die volgens hem tot een polarisatie zou leiden tussen conservatieve en hervormingsgezinde katholieken. Toch is Lehmann naar het Vaticaan gereisd om de petitie en de handtekeningen aan de paus aan te bieden.
„Schrikkelseconde” ingelast in 1995
Naar het schijnt is de tijdmeting op grond van de rotatie van de aarde niet het betrouwbaarst. Volgens The New York Times hebben wetenschappers een nauwkeuriger methode om de tijd te berekenen — met behulp van het cesiumatoom. De frequentie van dit atoom, die als de hartslag van de atoomklok fungeert, is exact 9.192.631.770 trillingen per seconde. Aldus kan de atoomklok bogen op „een maximale afwijking van ruwweg één seconde in de 370.000 jaar”. Daarbij vergeleken is de rotatie van de aarde ongeveer een miljoen maal onnauwkeuriger, waardoor er geregeld een „schrikkelseconde” moet worden ingelast. Een internationaal lichaam van tijdwaarnemers besloot eind 1995 zo’n „schrikkelseconde” toe te voegen. Daardoor zouden „de rotatie van onze planeet en het voortschrijden der tijd” synchroon blijven lopen. Wetenschappers kunnen echter beslist niet de eer opeisen voor deze ontdekking. Immers, „de bewegingen van de subatomaire deeltjes van de klok zijn een zeer natuurgetrouwe kopie, zij het in miniatuur, van de grootse orde in zonnestelsels”, aldus de Times.
Peuters en technologie
„Steeds meer kinderen leren met computers omgaan voordat ze leren lezen en schrijven”, bericht The Globe and Mail, een Canadese krant. Sommige peuters die nog niet kunnen lopen of praten, gebruiken al computers. Zelfs baby’s die nog niet eens zonder hulp rechtop kunnen zitten, krijgen al technologische vaardigheden onderwezen terwijl zij bij vader of moeder op schoot zitten. De haast van ouders om kleine kinderen bekend te maken met computers, spruit vaak voort uit de vurige wens dat hun kinderen op school zullen uitblinken. Bovendien prijzen veel softwarehuizen hun produkten aan als onderwijshulpmiddelen voor kinderen. Een aantal ouders zet echter vraagtekens bij de nadruk die de interactie met machines in plaats van mensen op zo’n jonge leeftijd krijgt. Eén moeder zei: „Wij ontwikkelen geen relaties met computers; tenminste, dat zouden wij volgens mij niet moeten doen.”
Goedkope oplossing
In Japan is het aantal voor medisch onderzoek aangeboden lijken de afgelopen jaren toegenomen. Volgens The Daily Yomiuri zegt het Ministerie van Onderwijs dat „er voor elke twee medische studenten en voor elke vier tandheelkundige studenten één lijk nodig is, wat het aantal lijken dat in het hele land nodig is, op 4500 per jaar brengt”. Maar waarom is het aanbod van lijken veel groter dan het feitelijk benodigde aantal? Als redenen zijn onder andere geopperd een tekort aan land voor graven en een minder hecht worden van familiebanden.
Ruim 500.000 aidsgevallen in VS
Op 31 oktober 1995 heeft het totale aantal gerapporteerde aidsgevallen in de Verenigde Staten de half miljoen overschreden, aldus The Journal of the American Medical Association. Hiervan zijn er reeds 311.381 — 62 procent — aan de ziekte overleden. Een andere macabere ontwikkeling was de gestage groei in het aantal gevallen waarbij aids via heteroseksuele contacten werd opgelopen. Volgens het blad maakten vrouwen van 1981 tot 1987 slechts 8 procent van het aantal aidsslachtoffers uit, maar was dit percentage van 1993 tot 1995 gestegen tot 18 procent.
„On line”-verslaafden
De gewoonte om via een telefoonaansluiting contact te leggen met computernetwerken heeft geleid tot een nieuwe aandoening, „Internetverslavingsstoornis” genoemd. Volgens de New Scientist „keren degenen die aan het ’on line’-equivalent van alcoholisme lijden, zich in toenemende aantallen tot hulp- en therapiegroepen ter behandeling van hun obsessie”. Dr. Ivan Goldberg, een Newyorkse psychiater, heeft de Steungroep voor Internetverslaafden opgericht om degenen te helpen die „vechten om van [de elektronische snelweg] af te komen”. Tot de symptomen van de stoornis behoren: „De noodzaak steeds meer tijd op Internet door te brengen om er voldoening uit te putten, en fantasieën of dromen over het Net.” Volgens het tijdschrift heeft Goldberg „meer dan 20 reacties [ontvangen] van mensen die zeggen dat het Net hun leven heeft geruïneerd”.
Zonlicht verbetert het moreel
Het leidt tot een „hogere produktiviteit” en „minder absentiedagen” wanneer ervoor wordt gezorgd dat er meer daglicht een gebouw binnenkomt, bericht The Wall Street Journal. De oorspronkelijk uit energiebesparingsoverwegingen toegepaste architectuur waarbij de werkplek door zonlicht wordt verlicht, werpt veel vrucht af op het gebied van een beter moreel onder de werknemers. Toen bijvoorbeeld de lucht- en ruimtevaartgigant Lockheed Aircraft Corporation een nieuw kantoor opende in Sunnyvale (Californië, VS), werden door het energiezuinige ontwerp „de totale energiekosten gehalveerd”. Maar wat Lockheed niet had verwacht, was dat de werknemers het zo naar hun zin hadden in hun nieuwe omgeving dat het „arbeidsverzuim sterk daalde”, en wel met 15 procent. Ook aan veel winkeliers zijn de voordelen van meer zonlicht in een gebouw niet ontgaan. Eén handelaar ontdekte dat de verkopen in winkels die gebruik maken van daglicht in plaats van kunstlicht, „beduidend hoger” waren.
Een wereld die over haar water waakt
„In de komende eeuw zal water de inzet van oorlogen zijn”, waarschuwt Ismail Serageldin, vice-president milieuzaken van de Wereldbank. Volgens Serageldin kampen 80 landen reeds met watertekorten waardoor de volksgezondheid en economie bedreigd worden. Het probleem is echter niet dat er niet voldoende water op aarde beschikbaar is. „De totale hoeveelheid zoet water op aarde overtreft alle denkbare behoeften van de menselijke bevolking”, zegt de hydroloog Robert Ambroggi. De meeste crisissen zijn te wijten aan slecht waterbeheer. De helft van het water dat voor irrigatie wordt gebruikt, zakt in de bodem weg of verdampt. Door lekkages verliezen watertoevoersystemen van steden 30 tot 50 procent van hun water, en soms zelfs meer. „De tijd komt”, aldus The Economist, „dat water als een waardevolle grondstof behandeld moet worden, net als olie, en niet als iets wat gratis is, zoals lucht.”
Slapen zonder pijn
Bepaalde pijnstillers die zonder recept verkrijgbaar zijn, kunnen tot slapeloosheid bijdragen, bericht Tufts University Diet & Nutrition Letter. „Dat komt doordat sommige van de topmerken pijnstillers evenveel, of meer, cafeïne bevatten dan een kop koffie.” Cafeïne — een licht stimulerend middel — wordt vaak aan aspirine en andere analgetica toegevoegd om hun doeltreffendheid te vergroten. In feite bevatten bepaalde populaire merken wel 130 milligram cafeïne per dosis van twee tabletten. Dat is „ruim boven de 85 milligram die in de gemiddelde kop [koffie] zit”. In de nieuwsbrief wordt daarom aangeraden op het etiket van de pijnstiller onder „actieve bestanddelen” te kijken of er cafeïne in zit.
„TBC-tijdbom”
Nieuwe, tegen een groot aantal geneesmiddelen resistente tbc-stammen doden in India elke week 10.000 mensen, bericht de krant Indian Express. India, zo zegt Kraig Klaudt van de Wereldgezondheidsorganisatie, „zit op een tbc-tijdbom”. Over de hele wereld genomen zijn 1,75 miljard mensen met de tuberkelbacterie besmet. Op een door het Britse medische blad The Lancet georganiseerde bijeenkomst zei een uit veertig landen afkomstige groep deskundigen dat farmaceutische bedrijven niet bereid zijn de investeringen te doen die nodig zijn om nieuwe medicijnen op de markt te brengen, omdat het overgrote deel van de gevallen zich in de armere ontwikkelingslanden voordoet.
Ongestrafte dieven
In Italië hebben volgens statistische gegevens over 1994 „degenen die een diefstal plegen 94 procent kans niet gepakt te worden” en „hebben degenen die een roofoverval plegen een kans van 80 procent om hun straf te ontlopen”, bericht de Italiaanse krant La Repubblica. De cijfers werden ontleend aan rapporten die gerechtelijke autoriteiten van wetshandhavende instanties ontvingen. Als de vele diefstallen waarvan geen aangifte wordt gedaan, in aanmerking genomen zouden zijn, zou het percentage ongestrafte delicten nog hoger zijn.
Het Italiaanse gezin verandert
Volgens een onderzoek naar het Italiaanse gezin zijn er meer ongehuwden die samenwonen en meer gehuwden die uiteengaan of scheiden, aldus La Repubblica. Elk jaar worden er ongeveer 18.000 huwelijken gesloten tussen personen van wie er minstens één eerder getrouwd is geweest. Als gevolg van deze nieuwe echtverenigingen ontstaan vaak grotere gezinseenheden waartoe ook kinderen uit een vorig huwelijk behoren. Door deze tendens, alsook het toenemende aantal eenoudergezinnen, is de structuur van het traditionele Italiaanse gezin snel en drastisch aan het veranderen.