Een blik op de wereld
Duitse kerken belijden schuld aan Holocaust
In januari 1995 waren er 50 jaar verstreken sinds de bevrijding van het concentratiekamp in Auschwitz (Polen), waar de nazi’s zich bezighielden met de systematische vervolging van joden, Slaven, zigeuners, Jehovah’s Getuigen en anderen. Sommige kerken in Duitsland erkennen medeschuldig te zijn. De Süddeutsche Zeitung berichtte dat de Duitse Bisschoppenconferentie de „met schuld beladen geschiedenis van ons land en onze kerk” beschrijvend, toegaf dat „er veel fouten waren begaan en veel schuld bestond onder katholieken. Vrij velen hebben zich laten winnen voor de nationaal-socialistische ideologie en zijn onverschillig gebleven ten aanzien van misdaden”. De voorzitter van de Raad van Protestantse Kerken in Duitsland bekende dat „wij in dit bittere proces van bewustwording zijn gaan beseffen dat zelfs de christelijke theologie en de kerk een aandeel hebben gehad aan de lange geschiedenis van vervreemding en vijandschap tegenover de joden”.
Een heiligdom voor het verbreken van relaties
Mensen die hopen op een echtscheiding of een verbreken van andere niet langer gewenste relaties, stromen naar een sjintô-heiligdom in Ashikaga, 80 kilometer ten noorden van Tokio. Dit ’Heiligdom van het losmaken van de band’ zou de enige sjintô-tempel in Japan zijn waar smeekbeden voor echtscheiding worden aanvaard, zo meldt de krant Asahi Evening News. Dagelijks arriveren er tientallen gelovigen. Elk schrijft zijn of haar verzoek op een ema, een dun houten plankje, hangt dat op het terrein van het heiligdom op en bidt of de goden het willen verhoren. De krant legt uit dat toen zo’n 100 jaar geleden het heiligdom werd gesticht, „de vrouwen van rijke plaatselijke kooplieden gebeden schreven waarin werd gevraagd dat hun echtgenoten hun minnaressen in de steek zouden laten en bij hen terug zouden keren”. Thans hebben de in volle ernst opgezonden gebeden echter niet meer een verzoening ten doel.
Ogen verrichten dubbel werk
Het menselijk oog heeft meer functies, zeggen onderzoekers. Eén is natuurlijk ons een bewust zicht te schenken. De andere, onlangs ontdekt en gemeld in The New England Journal of Medicine, is het registreren van lichtimpulsen die dagelijks de inwendige ’lichaamsklok’ bijstellen. Omdat deze tweede functie losstaat van het vermogen om te zien, kunnen zelfs mensen die volslagen blind zijn en geen lichtwaarneming hebben, een normaal functionerende biologische klok bezitten. De ontdekking zou kunnen leiden tot een verandering in het behandelen van blinden. Een gebruikelijke procedure is bijvoorbeeld de verwijdering van ogen van volslagen blinden en vervanging door kunstogen die kosmetisch gesproken aantrekkelijker zijn. Ook worden totaal blinde personen gewoonlijk niet gecontroleerd op aandoeningen als staar, waardoor het vermogen van het netvlies om licht te registreren wordt geblokkeerd. Daardoor, zo zei dr. Charles A. Czeisler, hoofd van het onderzoeksteam, zijn de meeste van deze mensen niet langer in staat hun interne klok aan te passen aan de 24-uurs dag-en-nacht-cyclus, hetgeen resulteert in een permanente slaapstoornis die op ’jet lag’ lijkt.
Een „beschermheilige” voor films
De filmindustrie zal er binnenkort prat op kunnen gaan haar eigen „beschermheilige” te hebben, bericht El País, een Madrileense krant. Om te vieren dat de filmindustrie een eeuw bestaat, is het Vaticaan bezig mogelijke kandidaten te beschouwen. Favoriet is Franciscus van Assisi, de bedenker van het kerststalletje, voor sommige filmmakers al een embryonale „Hollywood-filmset”. Een andere naam die is voorgedragen is Don Giovanni Bosco, een Italiaanse priester die amusement gebruikte als instrument om kinderen te onderwijzen. Eén filmregisseur kwam aan met „Santo Domingo de Guzmán als uitvinder van de inquisitie, een van de eerste grote spektakelshows”. Televisie, een recenter verschijnsel, heeft al „Santa” Clara als „beschermheilige”. Zij werd voorgedragen omdat zij de mis bijwoonde door uit het venster te kijken van de cel waarin zij gevangenzat. Er is echter geen aanwijzing dat heiligen macht hebben over de programmering.
Hiernamaals of hallucinatie?
De media publiceren vaak verhalen van „bijna dood-ervaringen”, waarin patiënten die dicht bij de dood waren, later beweren een glimp van het hiernamaals te hebben opgevangen. De experimenten van een team Duitse neurologen hebben recentelijk aanwijzingen verschaft dat zulke ervaringen te wijten zijn aan zuurstofgebrek, hetgeen hallucinaties veroorzaakt. Volgens de Nederlandse krant De Gooi en Eemlander onderzocht het team 42 gezonde jongeren die voor maximaal 22 seconden in bewusteloze toestand werden gebracht door hyperventilatie. Na afloop beschreven de jongeren gewaarwordingen en visioenen die een opmerkelijke gelijkenis vertoonden met „bijna dood-ervaringen”. Sommigen rapporteerden dat zij felle kleuren en lichten zagen, zichzelf als van boven zagen, mensen van wie zij hielden in een aangename omgeving zagen, enzovoort. De meeste jongeren beschreven de gewaarwordingen als plezierig en vredig — en wel in die mate dat zij er wilden blijven.
De helft van de aarde nog ongerept
„Hoewel de mensheid flink haar best heeft gedaan, is nog steeds iets meer dan de helft van het landoppervlak van de aarde woeste natuur”, bericht het tijdschrift New Scientist. Een nieuw onderzoek „had als uitkomst dat 90 miljoen vierkante kilometer land, ongeveer 52 procent van het totale landoppervlak, nog steeds niet verstoord is”. Waarom is dit zo veel hoger dan de uitkomsten van een onderzoek in 1989, waarin slechts een derde van onze planeet als ongerepte natuur werd gekenschetst? Omdat deze recentere studie, door Lee Hannah van Conservation International, ook gebieden van 1000 vierkante kilometer in de inventaris opnam, in tegenstelling tot het minimum van 4000 vierkante kilometer dat eerder was gehanteerd. „Een nog fijnmaziger studie zou waarschijnlijk een nog groter percentage niet door mensen verstoord gebied opleveren”, verklaarde het artikel. Hannah wees er echter op dat een groot deel van het niet verstoorde land „rots, ijs en verwaaiend zand” is, onherbergzaam voor zowel mensen als dieren. „Natuurlijke woongebieden en standplaatsen van dieren en planten zijn op bijna drie kwart van het bewoonbare aardoppervlak door menselijke verstoringen verdrongen”, zei hij. De drie categorieën in het onderzoek waren: niet verstoord (52 procent), gedeeltelijk verstoord (24 procent) en gedomineerd (24 procent).
Gokkers voor God?
Elk jaar stromen er zo’n 29 miljoen mensen uit alle delen van de wereld naar Las Vegas (Nevada, VS). De meesten zijn daar uiteraard om te gokken, maar velen willen ook bidden en een kerkdienst bijwonen. Het katholieke diocees in het gebied heeft dan ook onlangs voor $3,5 miljoen een kerk met 2200 zitplaatsen gebouwd op niet meer dan een blok afstand van vier van de grootste hotel-casino’s, zo bericht The New York Times. Aangezien ongeveer 80 procent van de kerkgangers bestaat uit toeristen, van wie de meesten er zijn om te gokken, nodigt de kerk hen uit om casino-speelpenningen in de collecteschaal te deponeren. De kerk heeft ook een geschenkenwinkel, waar de klanten hun fiches als betaalmiddel kunnen gebruiken. Als souvenir verkoopt de winkel zelfs een fiche met een beeltenis van Jezus Christus. Een tijd lang liet de kerk een franciscaner broeder wekelijks een rondje maken langs alle casino’s om de aan de kerk geschonken fiches te verzilveren. Met een woordspeling op de Amerikaanse chipmunk (een grondeekhoorn) werd hij de chip-monk (fiches-monnik) genoemd.
Nadelen van bedrust
„Langdurige bedrust kan patiënten meer kwaad doen dan goed”, stelt de Londense Times. Zo’n 50 jaar geleden plaatste de arts Sir Richard Asher al vraagtekens bij deze gebruikelijke medische procedure en vestigde de aandacht op gevaren voor de gezondheid zoals trombose, spierdystrofie, kalkverlies voor de botten, nierstenen, constipatie en depressiviteit. Sindsdien uitgevoerde onderzoeken hebben deze waarschuwing bevestigd, en autopsies geven te zien dat de kans op trombose gevolgd door een dodelijke longembolie rechtstreeks verband houdt met de duur van de bedrust voor de dood. Anderzijds bepleiten artsen bedrust in gevallen van acute rugpijn met ischias en complicaties in de gevorderde zwangerschap. Ja, ook andere acute en ernstige ziekten in aanmerking genomen, zal er vaak geen alternatief zijn en zal men rust moeten houden. Doktoren geloven echter dat wanneer de crisis eenmaal voorbij is, herstel versneld wordt door uit bed te komen en wat rond te lopen.
De rijkste landen
Zwitserland is het rijkste land ter wereld, volgens een rapport van de Wereldbank. Het bruto nationaal produkt — de waarde van alle geproduceerde goederen en diensten — bedroeg in 1993 per hoofd van de bevolking $36.410. Dit was bijna $12.000 meer dan dat van de Verenigde Staten, die als zevende op de lijst staan. Na Zwitserland volgden Luxemburg, Japan, Denemarken, Noorwegen, Zweden, de Verenigde Staten, IJsland, Duitsland en Koeweit. Mozambique bleef het armste land ter wereld, met slechts $80 per persoon. Opmerkelijke afwezigen in deze laatste top-tien waren een aantal olieproducerende landen in het Midden-Oosten, een weerspiegeling van de dalende olieprijzen. De lijst verandert echter als u de koopkracht in aanmerking neemt. Omdat de prijzen in de Verenigde Staten lager zijn dan in de meeste welvarende landen, krijgen de Amerikanen meer voor hun geld dan enige andere natie behalve Luxemburg. De lijst wordt dan zo: Luxemburg, de Verenigde Staten, Zwitserland, de Verenigde Arabische Emiraten, Qatar, Hong Kong, Japan, Duitsland, Singapore en Canada.