Bergen — Meesterlijke scheppingswerken
DE ANDES, het Cascadegebergte, de Himalaja, de Rocky Mountains, de Alpen en de Oeral — het zijn slechts enkele van de gebergten die de planeet Aarde telt. De onmetelijke omvang van deze gebergten kan u de adem benemen.
Denkt u zich eens in dat u voor de Mount Everest staat — qua hoogte ongeëvenaard op aarde, een monument van 8848 meter hoog! En deze ene top is nog maar een klein gedeelte van de schitterende Himalaja. Met ruim zeventig toppen die elk tot een duizelingwekkende hoogte van 6400 meter of meer reiken, is deze bergketen tweemaal zo groot als de Alpen in Europa!
Unieke leefzones
De meeste bergen hebben verschillende leefzones of milieus, voornamelijk doordat de temperatuur per 300 meter hoogte zo’n 1,8 °C daalt. Ook de variaties in neerslag, bodemgesteldheid en wind maken elke zone uniek.
Een voorbeeld van de variatie in zulke zones zijn de San Francisco Peaks in Arizona (VS), de hoogste bergen in die staat. Als u bij de voet van de bergen op het Coconinoplateau begint en naar de top van een van de San Francisco Peaks klimt, ziet u eerst een ecologische gemeenschap met onder meer hagedissen en cactussen in woestijnomstandigheden. Geleidelijk komt u in koelere leefzones, het domein van sneeuwgeiten en sparren. Ten slotte belandt u op de top in zeer koude alpiene omstandigheden. Tijdens deze ene klim kunt u dezelfde verscheidenheid aan levensvormen en milieus tegenkomen die u anders alleen zou aantreffen als u ongeveer op zeeniveau over land van Mexico naar Canada zou trekken!
Hebt u de stimulerende gewaarwording wel eens gesmaakt tintelend frisse berglucht in te ademen? De lagere temperatuur van de lucht is één verklaring voor deze gewaarwording. Maar als er geen steden in de buurt liggen, kan berglucht ook helderder en schoner zijn. Soms zitten er in een kubieke centimeter lucht op 2000 meter hoogte slechts 2500 minuscule deeltjes stof, stuifmeel, enzovoort. Vergelijk dat eens met de lucht in grote steden, waar een zelfde hoeveelheid lucht wel 150.000 van deze deeltjes kan bevatten! Dat verklaart waarom de hedendaagse sterrenwachten vaak op bergen worden gebouwd, waar heldere, droge lucht in de ideale omstandigheden voor astronomische waarnemingen voorziet.
Natuurlijk is het niet zo herbergzaam op grotere hoogten, waar de atmosferische druk en het zuurstofgehalte dalen, de straling van de zon toeneemt en de temperaturen plotseling extreem lage waarden kunnen bereiken door de stormen die er woeden. Het verbazingwekkende is dat zelfs onder zulke omstandigheden sommige levensvormen nog koppig gedijen. Neem bijvoorbeeld de kleine springspin. Die bergbewoner voelt zich thuis in de Himalaja op ruim 6000 meter hoogte! Hoe het diertje in leven blijft, is wetenschappers niet helemaal duidelijk.
Invloed op de mens
De gehele mensheid ondergaat de invloed van bergen. Bekijk bijvoorbeeld de wereldkaart eens. Merk op hoe de Pyreneeën, met toppen die tot ruim 3000 meter reiken, Spanje van Frankrijk en de rest van Europa scheiden. Het zal u eveneens opvallen dat veel andere staatsgrenzen langs indrukwekkende bergketens lopen. Deze onwrikbare barrières hebben het verkeer en de handel tussen volken met verschillende talen en gebruiken beperkt. Vandaar dat de aanwezigheid van bergen waarschijnlijk van bepalende invloed is geweest op de vorm en grootte van het land waar u woont, de taal die u spreekt en de in uw land heersende gebruiken.
Hoge bergen breken ook de wind. Dit kan het jaarlijkse patroon van regen, sneeuw, wind en temperatuur beïnvloeden, wat weer van invloed is op het soort voedsel dat u eet, de soort kleding die u draagt, misschien zelfs de architectuur van uw huis.
Zo lopen het Kunlungebergte, de Tian Shan, de Hindoe Koesj, de Himalaja en andere bergketens in Centraal-Azië van oost naar west. Deze stille reuzen roepen de koude, droge winden die vanuit Siberië komen aanzetten een halt toe en houden de warme, natte winden die vanuit de Indische Oceaan naar het noorden waaien tegen. Daardoor heerst er ten noorden van deze bergen een heel ander klimaat dan ten zuiden ervan, wat het leven van miljoenen mensen beïnvloedt.
Een bedreigd milieu?
Verbazingwekkend is dat de mensheid de schoonheid en pracht van de bergen schade toebrengt. De lynxen en beren die eens door de Alpen zwierven, zijn verdwenen door de ongebreidelde jacht die erop gemaakt is. Van veel hellingen spoelt waardevolle bovengrond weg als gevolg van ontbossing. Industriële vervuiling en massatoerisme vormen ook een zware belasting voor het broze ecologische evenwicht van sommige berggebieden.
Gelukkig vormen bergen een blijvend onderdeel van het aardlandschap. (Vergelijk Genesis 49:26.) Opmerkenswaard is het feit dat de bijbel de komende nieuwe wereldregering met een berg vergelijkt. Deze regering, die de aarde zal vullen, zal elke schade die de planeet berokkend is herstellen (Daniël 2:35, 44, 45). Wij hebben dus de zekerheid dat wij eeuwig van deze meesterlijke scheppingswerken kunnen genieten.
[Illustratie op blz. 16, 17]
De Mont Blanc, in Frankrijk, 4807 meter
[Verantwoording]
M. Thonig/H.Armstrong Roberts
[Illustratie op blz. 18]
De Fujiyama, in Japan, 3776 meter
[Verantwoording]
A. Tovy/H. Armstrong Roberts