Chili — Uniek land, uniek congres

ZIJ kwamen bij duizenden en tienduizenden naar Santiago, de hoofdstad van Chili. Zelfs op een bevolking van ruim vier miljoen bleef deze toevloed zeker niet onopgemerkt — de bezoekers in kwestie droegen allemaal een blauwe badge waarop het „Goddelijk onderwijs”-congres 1993 van Jehovah’s Getuigen stond aangekondigd.

Er kwamen er meer dan 400 uit het verre Japan en ruim 700 uit de Verenigde Staten. Meer dan duizend stroomden per vliegtuig en per auto uit het aangrenzende Argentinië toe. Het dagblad La Tercera vermeldde in het na het congres gepubliceerde verslag: „Blanke, bruine, ’gele’ en zwarte gezichten getuigden ervan dat er verschillende rassen en landen in het Estadio Nacional vertegenwoordigd waren. Daarbij vielen mannen en vrouwen uit Mexico, Brazilië, Peru, Bolivia, Venezuela, Spanje en Japan op door hun karakteristieke kledij.” De afgevaardigden waren afkomstig uit Australië, België, Canada, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Nederland, Zwitserland, Paraguay en de meeste andere Zuidamerikaanse landen. Ruim 4500 buitenlandse bezoekers stroomden in de week van 15 november 1993 Santiago binnen. En ter completering van dit alles waren er de 30.000 Chileense Getuigen die grote afstanden aflegden om in Santiago te komen. Hoe dat zo?

Chili — Een uniek land

Weet u, Chili is in geografische zin een heel bijzonder land. Wat maakt het zo apart en uniek? Kijk maar eens naar de kaart en u ziet een land dat meer dan 4310 kilometer lang is en toch op het breedste punt nog geen 440 kilometer meet. In feite bedraagt de gemiddelde breedte net iets meer dan 180 kilometer. De hoofdstad, Santiago, ligt ongeveer in het midden. Deze factoren betekenen dat veel Chileense Getuigen honderden kilometers met hun gezin moesten afleggen om het internationale congres bij te wonen — en dat ondanks hun veelal beperkte financiële middelen. Toch kwamen zij bij duizenden, hun gezicht één en al glimlach.

Chili is een zeer gevarieerd land, van de dorre Atacamawoestijn in het noorden tot de welige wijngaarden van het gebied rond Santiago en tot, verder naar het zuiden, de beboste Andes, die in de Grote Oceaan uitloopt. Tot slot zijn er de gletsjers en fjorden, die reiken tot in het Zuidpoolgebied.

Buitenlandse bezoekers vonden de stad Santiago fascinerend. Een afgevaardigde bracht het zo onder woorden: „De indruk was er een van voortdurende drukte en bedrijvigheid, en toch waren de mensen attent en vriendelijk. Nog nooit in mijn leven had ik zo veel bussen in een straat gezien. Tientallen busmaatschappijen wedijveren om passagiers. Overal zag je kleine taxi’s door het verkeer schieten. De enige negatieve factor was de vervuiling. Om die te verminderen zijn in Santiago verordeningen uitgevaardigd waarbij auto’s om beurten één dag per week van de straat moeten zijn, afhankelijk van het nummer op hun kentekenplaat.” Hij voegde eraan toe: „Nog een interessant aspect vormden de keurig geklede schoolkinderen, allemaal in schooluniform, niet één uitgezonderd. Er was daar beslist geen sprake van wedijver of van druk van klasgenoten om de nieuwste kleding en sportschoenen van topmerken te dragen! En ze liepen er geen van allen slordig bij.”

Buitenlandse bezoekers hartelijk welkom geheten

Het „Goddelijk onderwijs”-programma begon op donderdag 18 november. De buitenlandse afgevaardigden wachtte een verrassing toen zij bij het voetbalstadion, het Estadio Nacional, arriveerden. De bijna 300 meter lange wandeling vanaf hun bus naar het stadion voerde hen langs dichte drommen Chileense Getuigen — mannen, vrouwen en kinderen — die allemaal de buitenlandse broeders en zusters welkom wilden heten en hun een hand wilden geven. Velen hadden met het oog daarop zelfs eenvoudige Engelse zinnetjes geleerd. In de loop van de volgende vier dagen werden er ondanks de taalbarrière veel vriendschappen gesloten. Fototoestellen en videocamera’s maakten overuren. Er werden duizenden souvenirs, namen en adressen uitgewisseld.

Overweldigende aantallen

Het had erop geleken dat het potentiële hoogtepunt aan aanwezigen voor dit congres rond de 60.000 lag — de 44.000 Chileense Getuigen, de 4500 bezoekers en dan de belangstellenden. Stelt u zich de verbazing voor toen het aanwezigenaantal op donderdag en vrijdag al ver boven de 50.000 lag. Op zaterdag zwol de menigte aan van 67.865 ’s ochtends tot 70.418 ’s middags. Op zondagochtend, toen er onder meer een drama op het programma stond waarin enkele van de problemen waarvoor Getuigen zich thans geplaatst zien aan de orde kwamen, bereikte het aantal aanwezigen een hoogtepunt van 80.981! Het stadion was tot de laatste plaats bezet en nog eens honderden mensen luisterden naar luidsprekers buiten. Dit was een van de factoren die het congres uniek maakten — het hoogste aanwezigenaantal van alle congressen die in de „Goddelijk onderwijs”-serie overal ter wereld gehouden waren. Het was een verrassing voor de Chileense Getuigen en een indicatie van de mogelijke groei en toename voor hun gemeenten in de onmiddellijke toekomst.

Het elektronische scorebord werd gebruikt om elke lezing in het Spaans en Engels aan te kondigen. Het gaf zelfs aan wanneer het publiek applaudisseerde! Aan het eind stonden er afscheidsgroeten in verscheidene talen op te lezen, onder meer in het Duits, Frans, Japans en Nederlands.

De doop trekt de media

Zo’n spectaculaire gebeurtenis kon door de Chileense media niet genegeerd worden. De dagelijkse berichtgeving door pers, radio en televisie was uitstekend. Dat gold vooral voor de massale doop die op zaterdag plaatsvond. Aan één kant van het voetbalveld waren twaalf kleine bassins neergezet. Tijdens de dooplezing stonden honderden kandidaten op om hun besluit Christus’ voorbeeld te volgen door Jehovah God te dienen, kenbaar te maken. Na de lezing, het gebed en het lied namen 24 Getuigen in witte shorts en T-shirts hun plaats in, twee bij elk bassin. Ook vrouwelijke assistenten kwamen aangelopen om te helpen. Toen kwamen de eerste kandidaten uit de kleedkamers te voorschijn en liepen het veld op, de mannen aan de ene kant, de vrouwen aan de andere. Er leek geen eind te komen aan de rijen die zich naar de bassins begaven. De persfotografen namen ook hun plaatsen in en alles verliep ordelijk. Binnen een uur was de doop voltooid — 1282 nieuwe Getuigen, christelijke bedienaren van het evangelie, waren ondergedompeld in water, in navolging van het voorbeeld dat Jezus heeft gegeven.

Een kleurrijk afscheid

Het weer was de hele week uitstekend geweest. Het was per slot van rekening lente in Chili en dan wordt er geen regen verwacht. Op zondag steeg de temperatuur tot ver boven de twintig graden. Bijna elk gezin bracht paraplu’s en parasols mee als bescherming tegen de felle zon. De duizenden kleurrijke parasols deden denken aan een menigte op bloemen neergestreken vlinders. De slotlezing eindigde omstreeks vijf uur. Na het lied en het gebed ging er nauwelijks iemand weg. Niemand wilde dat er een eind kwam aan het congres. Groepjes begonnen spontaan Koninkrijksliederen te zingen; golven van applaus verplaatsten zich van het ene einde van het stadion naar het andere; eendrachtig wuifden de zakdoeken en draaiden de parasols. Het was een ontroerende aanblik, dit stadion met op de achtergrond het Andesgebergte — vol gelukkige, liefdevolle christenen die dankbaar waren voor het „Goddelijk onderwijs” dat hun leven had veranderd.

Tijdens het zondagprogramma liepen er twee grote Chileense vogels, queltehues of zuidelijke kieviten, over het veld om af en toe een insekt of zaadje te verorberen. Van tijd tot tijd brachten zij onder het programma hun rauwe kreten ten gehore. Tijdens de slotlezing vlogen zij langzaam op, alsof zij aanvoelden dat het programma voorbij was, cirkelden rond om hoogte te winnen en wiekten weg. Het lijdt geen twijfel dat zij terug zullen komen, net als Jehovah’s Getuigen graag een volgend jaar naar dat stadion terug zullen keren om hun vreugde en geloof te delen — in Chili, un país singular, een uniek land.

[Illustraties op blz. 17]

Er waren ruim 80.000 aanwezigen op het congres in Santiago

[Paginagrote illustratie op blz. 18]