Analfabetisme — Een wereldomvattend probleem

Door Ontwaakt!-correspondent in Nigeria

ALMAZ woont in Ethiopië. Toen haar dochtertje ziek werd, schreef de dokter een flesje medicijnen voor. Maar Almaz kon niet lezen wat de juiste dosering was — hoeveel moest zij geven, en wanneer? Gelukkig kon een buurman lezen wat de dokter voorgeschreven had. De medicijnen werden toegediend zoals het moest en het kind werd beter.

Ramu is een Indiase boer. Toen zijn dochter zou gaan trouwen, besloot hij zijn land te verpanden om geld te lenen bij een plaatselijke geldschieter. Omdat hij lezen noch schrijven kon, zette hij bij wijze van handtekening zijn duimafdruk onder een document dat hij niet begreep. Enkele maanden later ontdekte Ramu dat het document een verkoopcontract was — zijn land was nu eigendom van iemand anders.

Michael werkte op een grote boerderij in de Verenigde Staten. Zijn baas gaf hem opdracht het vee een voedingssupplement te geven. Michael zag twee zakken in de schuur liggen, maar hij kon niet lezen wat erop stond. Hij koos de verkeerde. Enkele dagen later was het vee dood. Michael had ze vergif gevoerd. Hij werd op staande voet ontslagen.

Analfabetisme — het niet kunnen lezen of schrijven — kostte Michael zijn baan. Het kostte zijn werkgever een kudde puik rundvee. Het kostte Ramu zijn land. Het had Almaz haar baby kunnen kosten.

Volgens de UNESCO (de organisatie van de Verenigde Naties voor onderwijs, wetenschap en cultuur) kan meer dan een kwart van de volwassen wereldbevolking — ruim 960 miljoen mannen en vrouwen — lezen noch schrijven.a In de ontwikkelingslanden is één op de drie volwassenen analfabeet. Net als Almaz, Ramu en Michael zijn deze miljoenen mensen niet in staat een straatnaam, een krant of een passage uit de bijbel te ontcijferen. Zij hebben geen toegang tot de enorme schat aan inlichtingen in tijdschriften en boeken. Zij kunnen geen brief schrijven of een simpel formulier invullen. De meesten kunnen niet eens hun handtekening zetten. Omdat zij niet kunnen meedingen naar banen waarvoor iemand de grondbeginselen van het lezen en schrijven machtig moet zijn, blijven velen van hen werkloos, zodat hun talenten onbenut en hun mogelijkheden onontwikkeld blijven.

Bij deze cijfers zijn niet de grote aantallen volwassenen inbegrepen die functioneel analfabeet zijn — die op een elementair niveau kunnen lezen en schrijven maar door onvoldoende vaardigheid erin niet opgewassen zijn tegen de ingewikkelder eisen die de maatschappij stelt. In alleen al de Verenigde Staten bedraagt het aantal functioneel analfabete volwassenen 27 miljoen.

En hoe staat het met de kinderen? Hoewel de cijfers onvolledig zijn, omdat er niet in alle landen onderzoek naar is gedaan, schat het Kinderfonds van de Verenigde Naties dat wereldwijd 100 miljoen kinderen in de schoolgaande leeftijd nooit een schoollokaal zullen betreden. Nog eens 100 miljoen kinderen zullen het lager onderwijs niet eens afmaken. De afdeling Voorlichting van de Verenigde Naties voert zelfs aan dat in de plattelandsgebieden van de Derde Wereld slechts de helft van de kinderen meer dan vier jaar basisonderwijs ontvangt. En in sommige geïndustrialiseerde landen brengt menig kind veel meer tijd voor de televisie dan op school door.

Analfabete kinderen groeien over het algemeen op tot analfabete volwassenen. Waardoor wordt dit mondiale probleem in de hand gewerkt? Wat kan er gedaan worden om een volwassene die niet kan lezen of schrijven te helpen? Deze vragen zullen in het volgende artikel worden beschouwd.

[Voetnoot]

[Illustratie op blz. 3]

Meer dan een kwart van de volwassen wereldbevolking kan lezen noch schrijven