Het inschatten van de behoeften van uw ouders

OM EEN echte hulp voor uw bejaarde ouders te zijn, moet u erachter komen wat hun behoeften zijn en waaraan zij de voorkeur geven. Anders kan het zijn dat u — goedbedoeld — voorzieningen en diensten aanbiedt die uw ouders niet nodig hebben en niet willen, hoewel zij kunnen aarzelen u dat te zeggen. Dan zou uw relatie, gebaseerd op misverstanden, onnodig gespannen zijn, niet alleen voor u maar ook voor uw ouders.

Wat willen zij werkelijk?

In de mening dat de noodzaak zich eens zal voordoen dat haar ouders bij haar intrekken, regelt een vrouw die verhuizing onmiddellijk. Later ontdekt zij dat haar ouders volkomen in staat zijn zelfstandig te wonen — en zo gelukkiger zouden zijn!

Een zoon die zijn ouders bij zich heeft laten intrekken, zegt: „Ik wil niet dat u betaalt voor het wonen in mijn huis! U hebt zo veel voor mij gedaan!” Dat geeft zijn ouders echter een gevoel van al te grote afhankelijkheid. Uiteindelijk vertellen zij hem dat zij liever in hun waardigheid worden gelaten door op de een of andere manier iets bij te dragen.

In een gezin wordt letterlijk alles voor de bejaarde ouders gedaan om er zeker van te zijn dat zij een gerieflijk leven hebben en niet gebukt gaan onder lichamelijke inspanning. Later ontdekken zij dat hun ouders meer zelf willen doen.

In elk van de bovenstaande voorbeelden waren de bewezen diensten zowel onnodig als door de ouders ongewenst. Dit kan gemakkelijk gebeuren als een welmenende zoon of dochter zich laat leiden door een overdreven plichtsbesef of indien niet voldoende wordt begrepen wat de feitelijke behoeften van de ouders zijn. Denk eens aan de onnodige spanningen die dit alle betrokkenen bezorgt. De oplossing is natuurlijk, goed in te schatten wat de feitelijke behoeften en wensen van uw ouders zijn.

Is het werkelijk nodig dat uw ouders in dit stadium bij u intrekken? Willen zij dat zelfs wel? Misschien verbaast het u te vernemen dat sommige ouderen zo onafhankelijk mogelijk wensen te leven. Uit vrees ondankbaar te klinken, aarzelen zij misschien hun kinderen te kennen te geven dat zij liever zelfstandig in hun eigen huis wonen, in weerwil van enkele ongemakken. Zij houden wel van hun kinderen en brengen graag tijd met hen door. Maar afhankelijk van hun kinderen zijn? Nee, het kan zijn dat zij er de voorkeur aan geven allerlei dingen zelf te doen.

Misschien zal het eens nodig zijn dat uw ouders bij u intrekken. Indien die tijd echter nog niet gekomen is en indien zij in alle oprechtheid verkiezen zelfstandig te wonen, waarom zou u hun die jaren van onafhankelijkheid dan ontzeggen? Zouden zij met enkele aanpassingen in hun huis of een telefoongesprek of bezoek op vaste tijden, in staat zijn in hun eigen huis te blijven wonen? Misschien voelen zij zich gelukkiger in hun eigen huis, omdat zij dan zelf hun dagelijkse beslissingen kunnen nemen.

Een dochter die haar moeder verzorgde, vertelde over haar eigen haast om haar moeder in huis te nemen: „Toen mijn vader stierf, namen wij mijn moeder bij ons in huis omdat wij met haar te doen hadden. Uiteindelijk leefde mijn moeder nog 22 jaar. In plaats van haar huis te verkopen, had zij erin kunnen blijven wonen. Beslis nooit overhaast welke stappen er gedaan moeten worden. Is een dergelijke beslissing eenmaal genomen, dan is het moeilijk die terug te draaien.” — Vergelijk Mattheüs 6:34.

’Maar’, werpt u misschien tegen, ’stel nu eens dat een van mijn ouders iets overkomt terwijl zij in hun eigen huis wonen? Als Ma of Pa zou vallen en letsel zou oplopen, zou ik het mezelf nooit vergeven!’ Daar zit iets in, vooral als de kracht of de gezondheid van uw ouders dermate is achteruitgegaan dat er een reële kans bestaat op een ongeluk. Is dat echter niet het geval, vraag u dan af of uw bezorgdheid uw ouders geldt of uzelf, dat wil zeggen, of u zich wilt beschermen tegen onterechte schuldgevoelens.

Neem ook de mogelijkheid in aanmerking dat uw ouders beter af zouden zijn in hun eigen huis. In het boek You and Your Aging Parents verklaren Edith M. Stern en dr. Mabel Ross: „Uit studies is gebleken dat oude mensen in hun eigen huis jonger en energieker blijven dan elders. Om kort te gaan, veel misplaatste pogingen om hun oude dag gemakkelijk te maken, leiden er alleen maar toe dat zij sneller aftakelen.” Help uw ouders dus zo onafhankelijk mogelijk te leven, terwijl u hun wel de verzorging en de hulp biedt die zij werkelijk nodig hebben. Het is ook goed de situatie periodiek opnieuw te beoordelen en bij te stellen naarmate de behoeften van uw ouders toenemen of zelfs afnemen.

Wees ontvankelijk

Gezien de gezondheid en de omstandigheden van uw ouders kan het zijn dat het toch het beste is hen in huis te nemen. Houd in dat geval rekening met de mogelijkheid dat zij er de voorkeur aan geven zo veel mogelijk zelf te doen. Zoals mensen van elke leeftijd hebben zij waarschijnlijk graag hun eigen identiteit, hun eigen activiteitenschema en hun eigen vriendenkring. Dat kan heilzaam zijn. Hoewel het plezierig zal zijn sommige dingen samen te doen als uitgebreid gezin, kan het goed voor u zijn sommige activiteiten beperkt te houden tot uw onmiddellijke gezin en uw ouders ook hun eigen activiteiten te laten. Iemand die haar ouders verzorgd had, maakte de verstandige opmerking: „Zorg ervoor dat uw ouders vertrouwde meubelstukken en foto’s om zich heen hebben waaraan zij gehecht zijn.”

Probeer te ontdekken waar uw ouders werkelijk behoefte aan hebben door met hen te praten. Luister naar wat hen bezighoudt en wees ontvankelijk voor wat zij u misschien proberen duidelijk te maken. Leg hun uit wat u wel en wat u niet voor hen kunt doen, zodat zij geen valse verwachtingen koesteren en daarin pijnlijk teleurgesteld raken. „Zorg dat iedereen in het gezin goed begrijpt wat er van hem of haar verwacht mag worden”, raadde een verzorger aan. „Voer vaak gesprekken om boosheid en opgestapelde wrokgevoelens te voorkomen.” Doet u lange-termijnbeloften („Ik zal u elke maandagmiddag bellen”; „Ik neem u elk weekend mee uit”), dan is het raadzaam duidelijk te maken dat u het een bepaalde periode wilt proberen om te zien hoe het gaat. Op die manier laat u de mogelijkheid open om de zaak opnieuw te beschouwen als het niet doenlijk blijkt.

Niets van het bovenstaande mag als een reden worden gezien om iemands ouders te beroven van de eer en de hulp die hun toekomt. Het standpunt van de Schepper ten aanzien hiervan is duidelijk. Volwassen kinderen zijn hun ouders respect, verzorging en steun verschuldigd. Jezus veroordeelde de zelfingenomen Farizeeën omdat zij schriftplaatsen verdraaiden om het verwaarlozen van ouders te vergoelijken. De onverbloemde woorden in Spreuken 30:17 onthullen hoe God walgt van hen die geen respect hebben voor hun ouders: „Het oog dat een vader bespot en dat gehoorzaamheid aan een moeder veracht — de raven van het stroomdal zullen het uitpikken en de zonen van de arend zullen het opeten.” — Zie Markus 7:9-13; 1 Timotheüs 5:4, 8.

Bij het verlenen van de noodzakelijke hulp aan uw ouders kunt u ook met nieuwe spanningen te kampen krijgen. Hoe kunt u daaraan het hoofd bieden? In het volgende artikel worden enkele suggesties aangedragen.

[Illustraties op blz. 5]

Een ouder kan zowel van onafhankelijke activiteiten met vrienden genieten als van activiteiten in gezinsverband