Moderne muziek — Vermijd de valkuilen
SOMMIGEN praten over het voor en tegen van censuur op rockmuziek. Anderen vechten de funeste uitwerking ervan op tieners aan. Maar als jij een christen bent, zijn deze overwegingen ondergeschikt aan de kwestie waar het om gaat: Hoe kan muziek van invloed zijn op je verhouding met God?
Voor een christen is Gods Woord, de bijbel, zijn gids in het leven. Het bevat beginselen ten aanzien van elk aspect van het leven, amusement inbegrepen. De richtlijnen in de bijbel beschermen degenen die zich eraan houden tegen wat verderfelijk en schadelijk is. Bovendien hangt Gods goedkeuring af van gehoorzaamheid aan zijn Woord. Daarom laat een christen zich bij zijn muziekkeuze door de beginselen in Gods Woord leiden (Psalm 43:3; 119:105; 2 Timotheüs 3:16, 17). Wat zijn dan de schriftuurlijke richtlijnen die ons helpen bij onze muziekkeuze?
De noodzaak van evenwichtigheid
Prediker 7:16 waarschuwt: „Word niet al te rechtvaardig, en betoon u niet bovenmate wijs. Waarom zoudt gij verwoesting over uzelf brengen?” Vraag je voordat je een muzieknummer als slecht verwerpt af, of het misschien een kwestie van persoonlijke smaak is. Bedenk dat als een compositie je niet aanstaat, dat nog niet hoeft te betekenen dat het slechte muziek is.
De keerzijde op dit punt van evenwichtigheid wordt onder woorden gebracht in Prediker 7:17, 18: „Wees niet al te goddeloos, en word niet dwaas. Waarom zoudt gij sterven als het uw tijd niet is? Het is beter dat gij het ene zoudt vastgrijpen, maar trek ook van het andere uw hand niet af; want hij die God vreest, zal met dat alles vrijuit gaan.”
Dus als een christen nu luistert naar muziek die aanmoedigt tot geweld, racisme, immoraliteit, duivelaanbidding en zelfmoord? Efeziërs 5:3, 4 zegt uitdrukkelijk: „Laat hoererij en allerlei onreinheid of hebzucht onder u zelfs niet ter sprake komen, zoals het heiligen past; ook geen schandelijk gedrag noch dwaas gepraat noch ontuchtig gescherts, dingen die niet welvoeglijk zijn, doch veeleer dankzegging.” Ja, zij die vriendschap met Jehovah wensen, kunnen qua amusement niet voor verderfelijke zaken kiezen. Zij zullen niet redeneren dat zolang zij deze slechte dingen niet doen, het prima is zich erdoor te laten amuseren.
Het is niet alleen de inhoud van de tekst die een song schriftuurlijk gezien goed of slecht maakt. Welke geest wordt erdoor bevorderd? Lees Galaten 5:19-23 eens in je bijbel. Welke opsomming geeft het beste de geest van de muziek weer waar je naar luistert? Als de muziek lijkt op „de werken van het vlees”, is Jehovah’s mening erover duidelijk genoeg.
Als een christen zijn leven van heilige dienst voor God probeert te combineren met verderfelijk muzikaal amusement, zal hij merken dat die twee gewoon onverenigbaar zijn. Het is alsof je een mengsel van vruchtesap en vergif drinkt. Het vruchtesap zal niet voorkomen dat het vergif je noodlottig wordt. De woorden in 2 Korinthiërs 6:14-17 maken dat duidelijk: „Komt niet onder een ongelijk juk met ongelovigen. Want wat voor deelgenootschap hebben rechtvaardigheid en wetteloosheid? Of wat heeft licht met duisternis gemeen? Welke overeenstemming bestaat er voorts tussen Christus en Belial? Of welk deel heeft een gelovige met een ongelovige? . . . ’Gaat daarom uit hun midden vandaan en scheidt u af’, zegt Jehovah, ’en raakt het onreine niet langer aan.’”
Dit zijn dus de schriftuurlijke kanten van de zaak voor degenen die een nauwe band met God wensen. Neem als je bijbelse beginselen naar waarde schat, de muziek waar je naar luistert eens serieus onder de loep. Loop je verzameling platen, bandjes, cd’s en videoclips eens nauwgezet door. Gooi die waarin bijbelse beginselen geweld wordt aangedaan weg. Twijfel je, gooi ze dan toch weg. Volg dezelfde gedragslijn bij live-concerten en leesstof — zet alles aan de kant wat niet met rechtvaardigheid samengaat.
De neiging excuses aan te voeren
Als je je tot muziek aangetrokken voelt die op het randje is of schriftuurlijke grenzen overschrijdt, kan het je moeilijk vallen de kwestie objectief te bezien. Sommigen komen met excuses in een poging hun tweeslachtige houding te verdedigen en te rechtvaardigen. Als dat in jouw geval zo is, denk dan eens goed na. Is je redenatie gefundeerd of spreekt er slechts een emotionele binding met de muziek uit? Beschouw de volgende argumenten eens die sommigen aanvoeren en merk op dat zulke argumenten bij nader inzien slechts excuses blijken.
Ik kan veilig naar deze groep luisteren want de leden ervan spreken zich uit tegen drugsgebruik. Spreekt de groep zich echter even overtuigd uit tegen andere vormen van slechtheid, zoals hoererij, geweld en minachting voor autoriteit? „Een weinig zuurdeeg doet de gehele massa gisten”, zegt Galaten 5:9. — Vergelijk Jakobus 2:10.
Het leven in deze wereld is zo onrechtvaardig. Kunnen wij het die groepen dan kwalijk nemen dat zij uiting geven aan hun kwaadheid wegens de wereldtoestanden? De bijbel moedigt aan tot rechtvaardige verontwaardiging over het kwaad dat in dit samenstel bedreven wordt, maar wijst naar het Messiaanse koninkrijk als de oplossing. — Daniël 2:44; Mattheüs 6:9, 10.
De schitterende hoop van een christen wijkt af van het duistere pessimisme van veel musici die nihilisme voorstaan als de oplossing voor de ellende van de mensheid. De woede van de wereld is werkelijk destructief en dierlijk; ze weerspiegelt de wijsheid van het samenstel van dingen. — Romeinen 12:9; Jakobus 3:15-18.
De musici spelen goed, zijn zelfs klassiek geschoold. Maar de bekwaamheid waarmee een musicus optreedt, doet toch niet ter zake bij het afwegen van de muzikale inhoud tegen bijbelse beginselen? Koning Salomo was op veel terreinen bekwaam, ook op het gebied van muziek. Maar wat gebeurde er toen hij de ware aanbidding vaarwelzei? De bijbel bericht dat ’Jehovah vertoornd werd op Salomo, omdat hij zijn hart had afgewend van Jehovah’. Evenzo was Nimrod een bekwaam bouwer en jager, maar Gods afkeuring rustte op hem en zijn metgezellen. Waarom? Omdat Nimrod „een geweldig jager gekant tegen Jehovah” was. — 1 Koningen 11:9; Genesis 10:8, 9.
Enkele songs van de groep zijn onschuldig, onder meer een paar rustige akoestische ballads. Daarin schuilt het gevaar dat een onschuldige melodie iemand ertoe kan brengen een heel album te kopen en af te luisteren, waarvan het grootste deel uitgesproken verderfelijk kan zijn. Net zoals een kopje water geen hoop modder kan wegspoelen, verandert een enkele onschuldige song niets aan de algehele geest van een verderfelijk album of een dito groep.
De popsterren aanbidden Satan niet echt en leven niet echt immoreel. Zij doen maar alsof op het toneel. Het feit blijft dat de muziek die zij gebruiken om hun publiek te vermaken, met slechtheid besprenkeld zo niet ervan doordrenkt is. Kolossenzen 3:8 raadt christenen aan zich niet te verlustigen in dingen als toorn en schimpend gepraat maar ’ze alle weg te doen’. Paulus zei tegen de Efeziërs dat zij ’niet langer met de zonen der ongehoorzaamheid deel moesten hebben aan de onvruchtbare werken die tot de duisternis behoren, maar hen veeleer zelfs terecht moesten wijzen’. Kan iemand die zich in werken der duisternis verlustigt, zich permitteren degenen die ze beoefenen terecht te wijzen? — Efeziërs 5:6, 11.
Ik luister niet naar de woorden. Ik hoor alleen de melodie. Maar woorden kunnen geregistreerd worden in het onderbewustzijn en later problemen veroorzaken. Hoewel wij denken dat inlichtingen uit onze geest verdwenen zijn, kan het zijn dat ze helemaal niet vergeten zijn. Wat gevaarlijk dan om ons willens en wetens bloot te stellen aan boodschappen die lijnrecht in strijd zijn met Filippenzen 4:8, waar ons de raad wordt gegeven onze geest gericht te houden op dat wat eerbaar, lieflijk en lofwaardig is.
Bedenk ook dat al wie „een vriend van de wereld wil zijn, . . . zich tot een vijand van God” maakt, en wel omdat de van God vervreemde mensenwereld en de geest van de wereld voortbrengsels zijn van Jehovah’s voornaamste Tegenstander, Satan de Duivel. Denk nu eens goed na. Zou een man het op prijs stellen als zijn vrouw een foto neerzette van een ex-minnaar, ook al zou zij beweren dat zij niets voor hem voelde maar dat de foto slechts als decoratie diende? Nee, hij zou die uit het huis en uit haar geest willen hebben. En als wij nu muziek in huis en in ons hart halen die het doel van Jehovah’s Tegenstander dient? Maakt het werkelijk verschil voor Jehovah als wij zeggen: „Ik ben alleen geïnteresseerd in de melodie; op de woorden let ik niet”? — Jakobus 4:4; 1 Korinthiërs 10:21, 22.
Handel resoluut
Als je jezelf hebt blootgesteld aan muziek waarin het kwaad beklemtoond wordt, wat heb je daar dan echt voor reden voor? Misschien ben je het niet eens met de goddeloze denkbeelden, maar de muziek zelf kan je zo aanspreken — met dat verslavende, pakkende ritme — dat je die gewoon onweerstaanbaar vindt en ze niet op wilt geven.
Maar het doen van wat juist is, is niet altijd gemakkelijk. Wij worden speciaal op de proef gesteld als Gods maatstaven ons voorschrijven van iets af te zien waaraan wij emotioneel gehecht zijn. Zullen wij redeneren dat ons geval uitzonderlijk is en ’op twee verschillende gedachten blijven hinken’, of zullen wij resoluut handelen omdat het iets is wat Jehovah haat? — 1 Koningen 18:21.
Niettegenstaande het persoonlijke offer dat het vergt, zullen wij het gelukkigst zijn als wij de keuze doen die Jehovah behaagt. Dit houdt in dat wij het onreine niet langer moeten aanraken. Doen wij die keuze, dan zal Jehovah, zo belooft hij, ons aannemen. Ja, hij zal ons tot zijn bevoorrechte volk rekenen. — 2 Korinthiërs 6:17.
Jehovah heeft onze belangen op het oog. Hij heeft zijn geboden geformuleerd om de kwaliteit van ons leven te verbeteren. Geef gehoor aan zijn oprechte smeekbede in Jesaja 48:17, 18: „Ik, Jehovah, ben uw God, die u leert uzelf baat te verschaffen, die u doet treden op de weg die gij dient te bewandelen. O indien gij slechts werkelijk aandacht aan mijn geboden zoudt schenken! Dan zou uw vrede worden net als een rivier, en uw rechtvaardigheid als de golven der zee.”
[Kader/Illustratie op blz. 10]
De verantwoordelijkheid van ouders
Als u kinderen hebt, rust op u de schriftuurlijke verantwoordelijkheid hun het verschil tussen goede en slechte muziek te leren onderscheiden. Dit houdt in dat u zich ervan op de hoogte moet stellen waar zij naar luisteren. Het betekent dat u streng moet zijn ten aanzien van de soort muziek die u wel en die u niet in huis toelaat.
Redeneer met uw kinderen. Vermijd argumenten die uw geloofwaardigheid verzwakken. Uitspraken als: „Ik begrijp niet waarom je naar die troep luistert”, zullen jongeren waarschijnlijk juist sterken in hun persoonlijke keus. Wijzen op de schandelijke persoonlijke leefwijze van een musicus kan eveneens weinig overtuigend zijn, vooral als die niet in de muziek tot uiting komt. Een jonge man riep uit: „Iemand die zegt dat alle rap-muziek slecht is, is naar mijn mening gewoon onnozel!”
Zorg dus dat u goed geïnformeerd bent. Vergewis u van Gods zienswijze op dit punt. Jehovah’s Getuigen zullen graag helpen door u van op de bijbel gebaseerde publikaties te voorzien die er dieper op ingaan. Ken de feiten. Maak duidelijk dat het gaat om bijbelse maatstaven en dat het geen kwestie is van uw kinderen uw persoonlijke smaak opleggen. — Efeziërs 6:4.
[Illustratie op blz. 9]
Als een christen naar schandelijke muziek luistert, kan hij anderen daar dan naar eer en geweten tegen waarschuwen?
[Illustratie op blz. 11]
Je zult gelukkiger zijn als je weggooit wat Jehovah verfoeit