Een blik op de wereld
Tv heeft wereld in haar greep
Hoe populair is de televisie wereldwijd gezien nu precies? Volgens de International Herald Tribune zijn er op aarde ruim een miljard tv-toestellen, 50 procent meer dan vijf jaar geleden. In Japanse huizen bevinden zich meer tv’s dan toiletten met spoelinrichting. In slechts ongeveer de helft van de huizen in Mexico is een telefoon aanwezig, maar zowat elk huisgezin bezit een tv. En veel Amerikanen kunnen uit 25 tot 30 kanalen kiezen. „De culturele, politieke en economische gevolgen van deze wereldomvattende televisierevolutie zijn enorm”, aldus de Tribune. „Sommigen maken zich zorgen dat de rest van de wereld door al dat tv-kijken de lust om te lezen zal verliezen, zoals dat reeds met twee generaties Amerikanen is gebeurd.”
Bloed van familieleden niet veiliger
Een regeringsonderzoek waarbij in vijf belangrijke gebieden in de Verenigde Staten meer dan een miljoen bloeddonaties werden beschouwd, heeft de onjuistheid aan het licht gebracht van de algemene overtuiging dat een transfusie van bloed van vrienden of familieleden veiliger is dan van bloed van vreemden. Uit één test bleek bijvoorbeeld dat het door verwanten en vrienden gegeven bloed in 2,6 procent van de gevallen besmet was met hepatitis B, vergeleken met 1,8 procent van het bloed van anonieme donors. De donaties van familieleden en vrienden bleken ook vaker besmet met syfilis, hepatitis C en een kankerverwekkend virus, HTLV-1. „U verkleint uw risico niet door vrienden of verwanten te vragen als donor voor u op te treden”, zei Lyle Petersen van het Amerikaanse Centrum voor Ziektebestrijding.
De planeet aan de rand van de afgrond brengen
De wereldbevolking neemt nu jaarlijks met bijna 100 miljoen toe en zal naar schatting tegen het jaar 2050 10 miljard bedragen, aldus een verslag in het British Medical Journal. De Royal Society of London en de U.S. National Academy of Science (twee zeer prominente natuurwetenschappelijke genootschappen) hebben voor het eerst een gezamenlijke verklaring uitgegeven waarin werd gezegd dat een dergelijke groei onherstelbare schade aan het milieu dreigt toe te brengen. Dat zou vooral het geval zijn als de ontwikkelingslanden, waar de grootste aanwas plaatsvindt, de natuurlijke hulpbronnen met dezelfde snelheid zouden opgebruiken als de ontwikkelde landen. De genootschappen hebben aan de wetenschap en de technologie een hoofdrol toegedacht, maar zeiden dat het niet verstandig is alleen op hen te vertrouwen „voor een oplossing van de problemen die het gevolg zijn van de snelle bevolkingsgroei, het verkwistende verbruik van natuurlijke hulpbronnen en de schadelijke praktijken van de mens”. Indien er niets verandert, zo stond in de verklaring, „zullen wetenschap en technologie misschien niet in staat zijn hetzij onherstelbare achteruitgang van het milieu of voortdurende armoede voor een groot deel van de wereld te voorkomen”. „Als wij geen ernstige krachtsinspanningen in het werk stellen om de bevolkingsaanwas te stuiten, wordt al het andere van secundair belang”, verklaarde Sir Michael Atiyah, president van de Royal Society of London.
Hulp die nooit aankomt
Slechts 7 procent van de ter bestrijding van de honger en armoede in Afrika gegeven internationale hulp bereikt degenen voor wie ze bedoeld is, erkent Ferhat Yunes, vice-president van de Afrikaanse ontwikkelingsbank. Dit is des te tragischer omdat miljoenen Afrikaanse kinderen in een hopeloze situatie verkeren. Volgens de Spaanse krant El País zijn er op het hele continent 30 miljoen kinderen ondervoed en nog eens 40 miljoen door gebrekkige voeding achtergebleven in hun groei. Vertegenwoordigers van 44 Afrikaanse landen, bijeen in Dakar (Senegal), adviseerden decentralisering van de hulpverlening en verlaging van de defensieuitgaven als twee belangrijke stappen ter verbetering van het lot van deze kinderen.
Afrikaans stof
Afrikaans stof dat door hete, droge winden uit de savannen en met doornstruiken overdekte steppen wordt meegevoerd, strekt andere delen van onze planeet tot voordeel, zeggen geleerden. Onder andere vanwege de aanhoudende droogte in het zuiden van Afrika veranderden alleen al in 1992 miljoenen tonnen Afrikaanse bovengrond in dikke stofwolken, bericht de International Herald Tribune. Veel van dit stof valt in de Atlantische Oceaan en voorziet in mineralen — vooral het hoognodige ijzer — voor het aan het begin van de voedselketen staande plankton en kril. De rest wordt naar Amerika gevoerd. Uit onderzoek in het Amazoneregenwoud blijkt dat Afrikaans stof ertoe bijdraagt de bodem die daar arm is aan voedingsstoffen, nieuw leven in te blazen. „Dat dit Afrikaanse stof de Atlantische Oceaan en Amerika van voedingsstoffen voorziet, toont aan hoe heel grote en ver uit elkaar liggende ecosystemen van elkaar afhankelijk zijn”, zegt dr. Michael Garstang van de University of Virginia. „Wij kunnen eruit leren dat onze planeet uit vele onderling verband houdende en van elkaar afhankelijke systemen bestaat die wij amper begrijpen. Wij hebben nog nauwelijks de oppervlakte beroerd.”
Publikatie religieuze tijdschriften gestaakt
„De publikatie van twee van de oudste religieuze tijdschriften van het land, American Baptist en Christian Herald, is gestaakt”, aldus een nieuwsbericht van Associated Press. „Zowel de 115 jaar oude Christian Herald, die voor het eerst in 1878 verscheen en in Chappaqua (New York) werd uitgegeven, als de 189 jaar oude American Baptist die — aanvankelijk onder een andere naam — vanaf 1803 werd gepubliceerd, noemden als reden een teruglopende verspreiding.” De maandelijks in Valley Forge (Pennsylvania, VS) uitgegeven American Baptist zal worden vervangen door een nieuwsbrief. De oplage van een ander religieus tijdschrift uit die tijd, The Watchtower (De Wachttoren), blijft echter groeien. Dit tijdschrift, dat voor het eerst in 1879 werd uitgegeven en aanvankelijk maandelijks in het Engels in een oplage van 6000 exemplaren verscheen, wordt nu halfmaandelijks uitgegeven, in 112 talen en met een oplage van 16.400.000 exemplaren per uitgave.
Geweld op school
Door middel van een grootschalig onderzoek op 169 scholen in Hamburg (Duitsland) is geprobeerd de oorzaken te ontdekken van de toenemende agressie in onderwijsinstellingen. Waarom worden er op scholen steeds vaker gevallen van afpersing, bedreigingen, lichamelijke verwondingen en seksuele delicten gerapporteerd? Volgens de Frankfurter Allgemeine Zeitung noemden de geënquêteerde leerlingen geweld in de media, verwaarlozing thuis, conflicten met buitenlandse leerlingen en spanningen op school als hoofdoorzaken. Het onderzoek gaf ook een aantal maatschappelijke factoren aan die het oplossen van de problemen inzake geweld op school in de weg staan. Zo bleek bijvoorbeeld dat kinderen en jongeren zich gewoonlijk helemaal niet schuldig voelden, noch zich bewust waren iets verkeerds gedaan te hebben, maar dat ze zeer egocentrisch, onverdraagzaam en onverschillig waren. En veel ouders beschouwden het gebruik van geweld om conflicten op te lossen als normaal en leerden hun kinderen terug te slaan en zich te verdedigen.
Door nectar op de verkeerde weg
Wat gebeurt er als bijen zich te goed doen aan gegiste nectar? Ze gaan zich als beschonkenen gedragen. Sommige kunnen de weg naar huis niet meer vinden en de bijen die daar wel in slagen, wordt gewoonlijk de toegang tot de korf ontzegd vanwege hun abnormale gedrag. Bovendien kan, als ze niet van kou omkomen, hun kater zo ernstig zijn dat hun levensduur erdoor gehalveerd wordt, aldus het Spaanse dagblad El País. Maar bij bijen is de dronkenschap geheel onvrijwillig. Zoals Errol Hassan van de University of Queensland (Australië) verklaarde, kan een verhoging van de temperatuur ervoor zorgen dat de nectar waarmee zij zich voeden, gaat gisten en alcohol produceert.
Verborgen risico
„Rokers kunnen ten onrechte te horen krijgen dat zij gezond zijn, terwijl zij een groter risico lopen een hartaanval te krijgen”, aldus een artikel in The New York Times. Hoe kan dat? Doordat de door roken veroorzaakte schade aan de kleine slagaders (arteriolae) van het hart bij conventioneel hartonderzoek niet aan het licht komt. Onder grote lichamelijke of emotionele spanning wordt het risico om een hartaanval te krijgen bij rokers dus nog groter omdat hun hart te weinig bloed krijgt. Een onderzoek aan het Iowa Hartinstituut in Des Moines (Iowa, VS) toonde aan dat dit zelfs zo is op momenten dat de roker niet rookt, en dat het probleem tijdens het roken erger is. In tijden van spanning verwijden de arteriolae van het hart zich en kunnen ze viermaal zo veel bloed naar het hart voeren als normaal. Maar bij het hart van rokers is die bloedtoevoer met 30 procent verminderd.
Nieuwe wervingstactiek
„Televisiespotjes waarin nonnen gazons maaien en priesters basketball spelen, maken deel uit van een nieuwe wervingsactie van de Katholieke Kerk om de afnemende gelederen van de geestelijkheid te versterken”, aldus de krant The West Australian. „In de 30 seconden durende reclamespotjes . . . bespreken jonge priesters en nonnen hun roeping terwijl zij gazons maaien, gaan winkelen, sporten en ziekenhuizen en gevangenissen bezoeken.” De priester Brian Lucas, woordvoerder van de Katholieke Kerk in Sydney, zei dat men nonnen en priesters gewoonlijk beziet als personen die een kaars in hun hand houden en onder een kerktoren staan, en dat deze campagne anderen moet helpen hen als gewone mensen te gaan zien. De tv-spotjes komen in Melbourne op de buis, en worden daarna, als ze blijken aan te slaan, ook in andere staten getoond.