Ruslands eerste internationale congres van Jehovah’s Getuigen

HET Russische Sint-Petersburg is wijd en zijd bekend om wat de plaatselijke bevolking de „witte nachten” noemt — een periode van een week of drie in juni waarin de hemel nooit helemaal donker is. Maar 26 tot 28 juni 1992 waren wel heel bijzonder.

Op die dagen hielden Jehovah’s Getuigen een congres dat de aandacht trok, niet voor het letterlijke licht waarin de stad Sint-Petersburg zich de klok rond baadde, maar voor het geestelijke licht dat ware christenen weerkaatsen. Vandaar het thema voor het congres: „Lichtdragers”.

Dit was het eerste internationale congres van de Getuigen in de voormalige Sovjet-Unie. Er waren afgevaardigden uit ongeveer dertig landen van de wereld, waaronder Canada, Denemarken, Duitsland, Finland, Groot-Brittannië, Italië, Japan, Nederland, Noorwegen, de Verenigde Staten, Zweden en Zwitserland.

Daarnaast waren er circa 29.000 Getuigen uit de voormalige Sovjet-Unie aanwezig. Sommigen kwamen uit Estland, Georgië, Letland, Litouwen, Moldavië en Oekraïne. De opkomst was opmerkelijk gezien het feit dat zich in Rusland moeilijke economische veranderingen voltrokken. Heel bijzonder was de aanwezigheid van Russische afgevaardigden uit Vladivostok en andere plaatsen aan de oostkust van Rusland, die daarvoor zo’n 8000 kilometer hadden afgelegd.

De grootste buitenlandse afvaardiging kwam uit het naburige Finland, met meer dan 10.000 vertegenwoordigers. Het stadion was in tweeën gedeeld — een Russisch-sprekende en een Finssprekende afdeling, elk met een eigen podium vanwaar het programma werd gebracht.

Voorbereidingen

De plaats van het congres was het 42 jaar oude Kirovstadion, gelegen op het Krestovski-eiland, op slechts enkele kilometers van het centrum van Sint-Petersburg. Het biedt plaats aan ongeveer 60.000 personen en is het op een na grootste stadion van de voormalige Sovjet-Unie. Op de achtergrond was het water van de Neva te zien, daar waar de rivier in de Finse Golf uitmondt.

Er moest echter nogal wat aan het stadion gerepareerd worden. De rioolbuizen werden schoongemaakt en er werden extra toiletgelegenheden gebouwd. Van de rijen banken in het stadion moest ongeveer 30 kilometer geschilderd worden. Bovendien werden de struiken rond het stadion gesnoeid en werd het gras gemaaid. Het heeft menige week gekost voordat dit werk klaar was.

Vervoer en onderdak

Omdat er zo’n 17.000 buitenlandse afgevaardigden waren uitgenodigd, bleek het regelen van vervoer en onderdak een gigantische taak. De Russische autoriteiten verleenden alle medewerking, niet alleen op de verschillende consulaten maar ook aan grensposten en op het internationale vliegveld van Sint-Petersburg.

Met 32 hotels werden afspraken gemaakt om de meeste van de 17.000 buitenlandse afgevaardigden onder te brengen. De 29.000 afgevaardigden uit allerlei delen van de voormalige Sovjet-Unie werden ondergebracht in 132 scholen en kinderdagverblijven. De afgevaardigden moesten ook elke dag naar het congresterrein vervoerd worden en daarvoor werden zo’n 390 bussen gehuurd.

Veel buitenlandse afgevaardigden gebruikten de maaltijden in hun hotel. Maar enkele maanden voor het congres uitten de autoriteiten in Sint-Petersburg hun bezorgdheid over het probleem hoe de vele duizenden afgevaardigden die uit verschillende delen van de voormalige Sovjet-Unie kwamen, te voeden. Zij verklaarden dat er niet voldoende voedsel in de stad zou zijn en dat de Getuigen het voedsel van elders zouden moeten aanvoeren.

En dat deden zij. Verscheidene bijkantoren van het Wachttorengenootschap droegen grote zendingen voedsel bij. Het Finse bijkantoor alleen al schonk 200 ton voedsel voor het congres! Daarnaast brachten de meeste buitenlandse afgevaardigden kleine hoeveelheden vlees in blik, gedroogde zuidvruchten en noten, brood en andere basislevensmiddelen mee. Op de laatste dag van het congres werden truckladingen voedselpakketten in het stadion uitgedeeld aan afgevaardigden uit de voormalige Sovjet-Unie, zodat zij op hun thuisreis iets te eten hadden.

Grootscheepse aankondigingsveldtocht

Sint-Petersburg is de op een na grootste stad van Rusland, met zo’n vijf miljoen inwoners. Voor de allereerste keer mochten Jehovah’s Getuigen in Rusland een grootscheepse aankondigingsveldtocht houden.

Deze ongekende campagne begon enkele weken vóór het congres. Er werden ongeveer een miljoen Russische strooibiljetten gedrukt en uitgedeeld. Op de voorkant van het strooibiljet stond een uitnodiging voor de openbare toespraak op zaterdagmiddag en op de achterkant een beschrijving van het programma op zondag. Bovendien werden bijna 750.000 exemplaren van het traktaat Wat geloven Jehovah’s Getuigen? uitgedeeld aan de inwoners van Sint-Petersburg. Daardoor raakten zij bekend met de leerstellingen van de Getuigen.

De meeste afgevaardigden kwamen een tot vier dagen voor het congres in Sint-Petersburg aan. Die dagen deelden duizenden afgevaardigden op straat strooibiljetten uit en boden traktaten en andere lectuur in het Russisch aan. Daarnaast werden er verscheidene grote aanplakborden gemaakt en langs de drukste straten in het centrum van Sint-Petersburg gezet. Ze waren zo’n drie meter hoog en anderhalve meter breed, met een kleurige uitnodiging voor de openbare toespraak op zowel de voor- als de achterkant. Sommige kwamen vlak bij de ingang van de drukste stations van de ondergrondse te staan.

Het programma

Ten slotte brak de eerste dag van het congres aan, met een aantal aanwezigen van meer dan 45.000! Het programma was wat aangepast ten behoeve van de vele afgevaardigden die geen Russisch of Fins spraken. Zo werden er verscheidene lezingen in het Engels uitgesproken en in het Fins en Russisch vertaald. Zeven leden van het Besturende Lichaam van Jehovah’s Getuigen hielden een aantal van deze lezingen.

Elke congresdag waren er verslagen en ervaringen uit andere landen waarin werd beklemtoond hoe Jehovah het predikingswerk in die gebieden zegent. Deze verslagen werden, opgeluisterd met talrijke ervaringen, eveneens in het Engels gegeven en in het Russisch en Fins vertolkt.

In de openbare toespraak voor de Russische afdeling werd een vraag besproken die veel Russen thans ernstig bezighoudt. De titel luidde: „Bekommert God zich werkelijk om ons?” Na de toespraak ontvingen de afgevaardigden tot hun grote blijdschap de nieuwe brochure Bekommert God zich werkelijk om ons? in het Russisch en Fins.

De liederenbundel die Jehovah’s Getuigen op hun vergaderingen gebruiken, is nog niet beschikbaar in het Russisch. Daarom had het Wachttorengenootschap een speciale brochure gedrukt met de woorden van alle liederen die op het congres gezongen zouden worden. Russische afgevaardigden namen hun persoonlijke exemplaar in ontvangst bij het betreden van het stadion. Wat ontroerend was het 46.000 mensen uit zo’n 30 verschillende landen lofliederen voor Jehovah God te horen zingen in hun respectieve talen, waaronder het Russisch!

Tientallen jaren is in veel delen van de wereld de evolutietheorie onderwezen, ook in streken van de voormalige Sovjet-Unie. Jehovah’s Getuigen in die gebieden zijn nu beter toegerust om de dwalingen van die theorie aan de kaak te stellen en de waarheid over de Schepper van het leven te verbreiden. Wat waren de afgevaardigden enthousiast toen aan het eind van het zondagochtendprogramma een lid van het Besturende Lichaam het boek Leven — Hoe is het ontstaan? Door evolutie of door schepping? in het Russisch vrijgaf! Iedereen kon een geschenkexemplaar in ontvangst nemen.

De buitenlandse afgevaardigden waren er vooraf van in kennis gesteld dat veel van de Getuigen in Rusland geen bijbel hadden. Dus werden er duizenden bijbels in het Russisch meegebracht als geschenk. De bijbels werden in ontvangst genomen bij een hoofdverzamelpunt om later naar gemeenten van Jehovah’s Getuigen gebracht te worden, waar ze uitgereikt zouden worden aan degenen die een exemplaar nodig hadden.

Zij stonden versteld!

Op zaterdag kwam er de hele ochtend en vroeg in de middag een aanhoudende stroom bezoekers die geen Getuigen waren naar het stadion. Zij waren nieuwsgierig en wilden met eigen ogen zien wat er aan de hand was. Velen stonden versteld. De meesten van hen hadden voordat zij een uitnodiging voor de openbare toespraak ontvingen, nog nooit van Jehovah’s Getuigen gehoord. Sommigen hoorden over het congres op de nieuwsuitzending van de televisie. Het hoogste aantal aanwezigen op het congres bedroeg 46.214.

Een jonge vrouw die tot de Russisch-Orthodoxe Kerk behoort, merkte op: „Ik ben zeer onder de indruk van de Getuigen. Het zijn vreedzame, beleefde en keurige mensen.” Een andere bezoeker zei: „Wij hopen dat Jehovah’s Getuigen nog veel congressen hier in Sint-Petersburg zullen hebben.” Een hoofdbrigadier bij de Russische politie of militie, die dienst had op het congresterrein, zei dat het „een geweldige ervaring was op het congres aanwezig te zijn”.

Een plaatselijke functionaris merkte op dat ’Jehovah’s Getuigen door sommigen worden beschouwd als een soort ondergrondse sekte die het licht schuwt en kinderen en zichzelf mishandelt. Maar ik zie normale, lachende mensen, beter nog dan veel mensen die ik ken. Ze zijn vreedzaam en rustig en er is heel veel liefde onder hen.’ Hij voegde eraan toe: „Ik begrijp echt niet waarom mensen zulke leugens over jullie vertellen.”

Op zaterdagmiddag probeerden wat tegenstanders het congres te verstoren. Zij droegen grote spandoeken met valse beschuldigingen tegen de Getuigen. Toen de menigte betogers groter en luidruchtiger werd, liet de politie versterking komen om de congresafgevaardigden te beschermen. De betogers zijn er niet in geslaagd door de toegangshekken te komen. Aan het eind van de dag vertrokken zij gewoon, teleurgesteld.

Een van de congresafgevaardigden die zag wat er gebeurde, was bijzonder onder de indruk van de meewerkende houding van de militie. „Ik kan mijn ogen niet geloven als ik de militie alle mogelijke moeite zie doen om ons te beschermen. Nog maar een paar jaar geleden werden Jehovah’s Getuigen als vijanden van de staat beschouwd. Maar nu beschermt de militie ons zowaar!” Een officier bij de militie gaf spontaan uiting aan zijn gevoelens toen hij tegen een aantal afgevaardigden zei: „Wij willen niet dat jullie bang voor ons zijn. Wij zijn hier om jullie te beschermen en ervoor te zorgen dat alles goed verloopt.”

Alles verliep inderdaad goed. Zelfs het weer was ideaal. Elke congresdag was het droog, warm en zeer helder weer.

Duizenden worden gedoopt

Voor velen was het hoogtepunt van het congres de doop van duizenden mensen. Een gemeente in Sint-Petersburg met 254 verkondigers rapporteerde 108 dopelingen! Het is moeilijk de ontroering weer te geven die zich van de afgevaardigden meester maakte toen zij 3256 doopkandidaten op zagen staan. De spreker stelde twee vragen over hun opdracht aan Jehovah en zij antwoordden met een donderend „da” (ja).

Na een gebed werden de vrouwelijke doopkandidaten de ene kant uit geleid naar hun kleedkamers en de mannelijke kandidaten de andere kant uit naar de hunne. Terwijl honderden van hen het middenterrein verlieten, groetten zij en het publiek elkaar door te wuiven.

Velen onder het publiek huilden van vreugde. Anderen applaudisseerden met tussenpozen meer dan 45 minuten lang. Een Finse afgevaardigde kon zijn emoties niet bedwingen en begon te huilen. Hij verklaart: „In 1943 werd ik voor het Finse leger gerekruteerd om tegen de Russen te vechten. Het was een verschrikkelijke oorlog. En nu, op dit congres, zag ik duizenden Russen hun leven aan Jehovah opdragen! Toen ik enkelen van hen in rolstoelen zag zitten en anderen mank zag lopen, moest ik huilen. Ik vroeg me af: ’Zouden dat ook oorlogsveteranen zijn? Zijn zij verwond door Finse soldaten?’ Misschien kan Jehovah mij nu helpen mijn Russische broeders bij te staan.”

Waardeerden de Russisch-sprekende broeders het dat Jehovah in dit voor hen bereide, geestelijke feestmaal van drie dagen, dit eerste grote congres in Sint-Petersburg, had voorzien? Toen de laatste spreker zijn slottoespraak hield, zei hij: „Bovenal danken wij Jehovah God voor dit geweldige congres.” De aanwezigen stonden op en lieten een enthousiast applaus van meer dan vijf minuten horen. Het was een staande ovatie voor Jehovah!

Jehovah God, de Bron van het licht, verleent inderdaad zijn steun aan de duizenden lichtdragers in deze gebieden die voorheen deel uitmaakten van de Sovjet-Unie. Na meer dan zeventig jaar van beperkingen en vervolging wordt nu duidelijk dat al die tijd Jehovah zijn belofte in Jesaja 60:22 in vervulling liet gaan, waar hij zegt: „De kleine zelf zal tot duizend worden, en de geringe tot een machtige natie. Ikzelf, Jehovah, zal het te zijner tijd bespoedigen.”

[Kader op blz. 27]

Andere congressen

Bij elkaar zijn er de afgelopen zomer in de hele voormalige Sovjet-Unie zes congressen gehouden, met in totaal 91.673 aanwezigen en 8562 dopelingen. Dit betekent dat 9,3 procent van het aantal aanwezigen op deze congressen gedoopt werd. Natuurlijk zou dit percentage nog hoger zijn geweest als de internationale bijeenkomst in Sint-Petersburg niet door 17.000 buitenlandse afgevaardigden was bijgewoond.

In de in Lviv (voorheen Lvov) verschijnende Visoki Zamok werd opgemerkt: „Gedurende de drie dagen van het congres hebben vriendelijkheid en oprechtheid werkelijk de boventoon gevoerd in het stadion. Ondanks het grote aantal aanwezigen is het terrein nog even schoon als voor het congres. Overal heersten een voorbeeldige orde en rust.”

Nu Jehovah’s Getuigen in de voormalige Sovjet-Unie vrij zijn om God openlijk te aanbidden, zijn velen daar in de gelegenheid om met eigen ogen te zien hoe de Getuigen in feite zijn. In de Krasnojarski Komsomolets, een Russische krant, stond te lezen: „Het zijn prettige, zeer vriendelijke en volslagen apolitieke mensen; zij moedigen aan tot ijver, niet tot het najagen van ’gemakkelijk verdiend geld’.”

Congressen in de voormalige Sovjet-Unie

26–28 juni Sint-Petersburg, Rusland 46.214 3.256

10–12 juli Lviv, Oekraïne 15.011 1.326

Alma-Ata, Kazachstan 6.605 829

17–19 juli Charkov, Oekraïne 17.425 2.577

24–26 juli Irkoetsk, Siberië 5.051 536

Tallin, Estland 1.367 38

TOTAAL 91.673 8.562

[Illustratie op blz. 24]

Het congres werd op aanplakborden aangekondigd

[Illustraties op blz. 25]

Een Russische afgevaardigde ontvangt haar eigen exemplaar van de bijbel

Er werden speciale liederenbrochures gebruikt

[Illustraties op blz. 26]

Een indrukwekkend aantal van 3256 dopelingen