Een blik op de wereld
Huwelijk verliest terrein
„De meeste paren die nu trouwen, hebben eerst samengewoond”, aldus de Guardian Weekly. Volgens deze in Manchester (Engeland) verschijnende krant laten studies in Canada, Engeland, Zweden en de Verenigde Staten zien dat paren die voor hun huwelijk samenwonen, een hoger echtscheidingscijfer hebben. Uit een onderzoek in Engeland bleek dat zulke paren globaal 60 procent meer kans liepen op een echtscheiding of een scheiding van tafel en bed dan degenen die voor hun huwelijk niet hadden samengewoond. Toch worden steeds meer baby’s geboren aan ouders die geen hoge achting voor het huwelijk hebben. In Engeland en Wales heeft 31,2 procent van de borelingen ongehuwde ouders. Uit een recent onderzoek bleek dat in Scandinavië, Oostenrijk, Zwitserland en Liechtenstein, eveneens ongeveer een derde van de geboorten buitenechtelijk was. In de 12 landen van de Europese Gemeenschap ligt het percentage in de buurt van de 20 procent.
Water winnen uit wolken
Het verarmde Chileense vissersdorpje Chungungo had al jaren geen schoon drinkwater gehad. Maar onlangs is dat veranderd, dank zij een opmerkelijke methode om water te winnen. In dit gebied regent het zelden, maar regelmatig komt er mist uit de Grote Oceaan opzetten. Op de 800 meter hoge berg ten noorden van het dorp is de mist dan bijzonder dicht. Hier heeft een team Canadese en Chileense wetenschappers 50 grote, fijnmazige plastic netten gespannen met het doel water uit deze wolken te winnen. Op het net verzamelen zich druppeltjes, die zich samenvoegen, naar beneden sijpelen en in een leiding onder aan het net opgevangen worden. De leidingen komen bij elkaar en voeren het water omlaag naar het dorp. Zonder enig energieverbruik voorziet dit gemakkelijk te onderhouden systeem de 350 inwoners van Chungungo ieder van zo’n 25 liter schoon drinkwater per dag. De aan het project verbonden onderzoekers denken dat ongeveer 22 landen op zes continenten bij een dergelijk systeem gebaat zouden zijn. Het is echter absoluut geen nieuw idee; bomen winnen al duizenden jaren water uit mist.
Strooprivier
De Phong, een rivier in Thailand die voor honderden bewoners van dorpjes langs haar oevers een uiterst belangrijke bron van voedsel is, werd onlangs plotseling dik en kleverig. Volgens het tijdschrift Asiaweek was een silo van een plaatselijke suikerfabriek lek geraakt, waardoor 9000 ton melasse in de rivier terechtkwam. Omdat deze walglijk zoete verontreiniging zuurstofgebrek in de rivier veroorzaakte, doodde dit stroopwater elke kilometer dat het stroomafwaarts zakte naar schatting ruim 500 kilo vis. In wat Asiaweek betitelde als „een ondoordachte poging om de schade te beperken”, is geprobeerd de siroop weg te spoelen door uit een nabijgelegen stuwmeer 84 miljoen kubieke meter water te laten stromen. Dit leidde er alleen maar toe dat de melasse tot 600 kilometer stroomafwaarts werd verspreid en ook in twee andere rivieren terechtkwam. Eén milieudeskundige schat dat het wel 12 jaar kan duren voordat de drie rivieren zich ervan hersteld hebben.
Kinderen onder druk
Veel kinderen in Japanse steden leven onder zoveel druk dat ze er fysieke kwalen van kunnen krijgen, aldus de Tokiose krant Asahi Sjimboen. Naar verluidt is het heel gewoon dat de kinderen na een dag op school nog tot laat in de avond in een bijlesklas zitten. Er wordt een enorme druk op hen uitgeoefend om in toelatingsexamens voor middelbare scholen en universiteiten tot de besten te behoren. De krant bericht dat 37 procent van de jongens op de lagere school zijn toevlucht neemt tot „medicinale versterkende middelen” als hulp om vermoeidheid te bestrijden, en ruim 20 procent last heeft van stijve schouders, slapeloosheid of duizeligheid.
Artsen empathie bijbrengen
Sommige ziekenhuizen en medische faculteiten in de Verenigde Staten gaan op ongebruikelijke manieren te werk om artsen meer empathie bij te brengen. Een Newyorks ziekenhuis huurt acteurs om de rol van patiënt te spelen. De arts in opleiding wordt tijdens het aanhoren van hun klachten op video opgenomen en krijgt later zijn optreden te zien. „Zij schamen zich diep over wat zij op de video zien, en staan er versteld van”, aldus ziekenhuisdirecteur dr. Mark Swartz in The New York Times. „Zij zeggen: ’Heb ik altijd die uitdrukking op mijn gezicht?’ ’Ben ik echt zo hard?’” Een ander ziekenhuis laat artsen opnemen als patiënt om te ervaren hoe het voelt om behandeld te worden in plaats van om te behandelen. In weer een ander ziekenhuis worden de zintuigen van dokters in opleiding tijdelijk afgestompt met behulp van wazige contactlenzen, oordopjes en rubber handschoenen om hun medegevoel met bejaarden te leren. Deze artsen krijgen ook spalken om hun gewrichten stijf te maken en harde erwten in hun schoenen om likdoorns en eeltknobbels na te bootsen. Dan moeten zij „eenvoudige” opdrachten uitvoeren, zoals het invullen van verzekeringsformulieren en het verwijderen van kinderveilige sluitingen van flessen. „In de daaropvolgende bespreking”, zo zegt de krant, „uiten de artsen in opleiding vaak hun droefheid over het feit dat zij zich in het verleden aan sommige bejaarde patiënten hebben geërgerd.”
Het gaat bergaf met de Kerk in Ierland
Volgens in de Irish Times gepubliceerde gegevens neemt het aantal personen in de Ierse Republiek dat gehoor geeft aan een geestelijke roeping, snel af. In 1970 waren er 750 die gevolg gaven aan een geestelijke roeping in de Katholieke Kerk. Tegen 1989 was dat aantal nog maar 322, een daling van 57 procent. Tussen 1977 en 1989 ging het aantal mannen dat parochiepriester werd, omlaag van 206 tot 139; het aantal toetredingen tot congregaties en religieuze orden daalde van 261 tot 99; en het aantal nieuwe monniken nam af van 98 tot 9.
Reddingsactie voor neushoorns
De regering van Zimbabwe heeft haar toevlucht genomen tot een laatste tactiek om de afnemende zwarte-neushoornpopulatie tegen stropers en dreigend uitsterven te beschermen. Daar stropers het alleen op de hoorn gemunt hebben, zijn een dierenarts en een team parkopzichters ermee bezig deze rinocerossen te verdoven en van hun hoorn te ontdoen. Hoewel sommige biologen zich er zorgen over maken dat de dieren de hoorn misschien voor het een of andere tot nu toe onbekende doel nodig hebben, schijnen neushoorns zichzelf en hun jongen even goed te kunnen verdedigen als ze geen hoorn hebben. Van de 3000 zwarte neushoorns die er in heel Afrika nog over zijn, leven er ongeveer 1000 in Zimbabwe. Deze reusachtige beesten worden thans door stropers in dat land gedood met een snelheid van veel meer dan honderd per jaar.
Het probleem van de illegale nederzettingen
Duizenden Zuidafrikanen hebben hoofdzakelijk vanwege de ernstige droogte hun huis op het platteland verlaten en zijn naar de steden getrokken op zoek naar werk. Door de economische recessie is de kans om in de steden werk te vinden op zijn zachtst gezegd niet groot. De illegale nederzettingen, bestaande uit geïmproviseerde hutten, zijn als paddestoelen uit de grond gerezen. Huiseigenaars in nabijgelegen woonwijken klagen dat de waarde van hun woning sterk daalt en dat het aantal diefstallen drastisch stijgt. Sommigen zijn van mening dat de regering voor de bewoners van deze illegale nederzettingen in goedkope huisvesting zou moeten voorzien. Maar een dergelijk project zou, zoals de krant Sowetan opmerkte, niet ’goedkoop’ zijn — noch gemakkelijk. Een onderzoeksgroep schat dat er in het hele land 7.000.000 mensen in illegale nederzettingen wonen.
Koffie als doping?
Om hun prestaties te verbeteren kunnen atleten koffie gebruiken, ongeveer zoals zij doping zouden gebruiken — en sommigen doen dat ook, aldus een hoogleraar in Brazilië. Volgens de krant O Estado de S. Paulo zegt Luiz Oswaldo Rodrigues, hoogleraar aan de Faculteit voor Lichamelijke Opvoeding van de Federale Universiteit van Minas Gerais: „Ik twijfel er niet aan dat de atleten die ik tijdens mijn onderzoek heb gevolgd, een dopingeffect te zien gaven — al namen zij veel minder cafeïne tot zich dan de als illegaal beschouwde hoeveelheid.” Het Internationaal Olympisch Comité stelt 750 milligram cafeïne als maximum, wat neerkomt op ongeveer 11 koppen sterke koffie. Volgens de arts hebben lange-afstandlopers hun prestatie met wel 20 procent verbeterd door de cafeïne in koffie.
„Omkoperij in de sacristie”
Rodolfo Reviglio, een hooggeplaatste priester in Turijn (Italië), hekelde onlangs de wijdverbreide „omkoperij in de sacristie”. Zijn uitspraken stonden weergegeven in de krant La Repubblica. Hij zei: „De laatste paar maanden hebben zich schijnbaar gevallen voorgedaan van priesters die giften en gunsten van politici en kandidaten hebben aanvaard in ruil voor de belofte openlijk of bedektelijk campagne voor hen [de politici] te voeren.” Reviglio uit de beschuldiging dat een dergelijke omkoperij niet tot verkiezingsperiodes is beperkt, en verklaart dat het heel gewoon is te „horen over onwettige transacties tussen priesters en openbare functionarissen bij het afhandelen van administratieve zaken, het aanvragen van vergunningen”, en andere procedures, die door Reviglio allemaal met „mafiapraktijken” worden vergeleken.
’Plotseling weduwe geworden’
„Geen afscheid, geen tijd om ’Ik hou van je’ te zeggen, geen voorbereiding of tijd om de realiteit van het overlijden te vatten.” Zo beschrijft de auteur en weduwe Jenny Cullen in het Zuidafrikaanse tijdschrift Femina de uitwerking van de onverwachte dood van een echtgenoot. De geestelijke shocktoestand die het gevolg is van een dergelijk overlijden, kan langer duren dan die bij vrouwen wier man na een lang ziekbed sterft. „Het kan zijn dat de vrouw die plotseling weduwe is geworden, maandenlang eenvoudig niet gelooft wat haar overkomen is”, zegt Cullen, eraan toevoegend dat het meer dan een jaar kan duren voordat het verlies volledig tot haar is doorgedrongen — een feit dat vrienden en familieleden vaak over het hoofd zien. „Het overlijden van een echtgenoot is”, zoals Cullen onder de aandacht brengt, hoe dan ook „een schok, zelfs wanneer het niet onverwachts gebeurt”. Maar op grond van haar eigen ervaring verzekert zij weduwen dat, hoewel de gevoelens dat je een groot verlies geleden hebt, nooit geheel zullen verdwijnen, „je uiteindelijk de intense pijn over het verlies steeds minder vaak ervaart en ten slotte bijna helemaal niet meer”.
Een riskante zaak
Het Japanse Rode Kruis doet heel veel moeite om te voorkomen dat mensen enkel en alleen bloed geven met het oog op een gratis bloedtest op het AIDS-virus. De organisatie instrueerde haar bloedcentra onlangs de resultaten van AIDS-tests niet aan bloeddonors te onthullen. En in een advertentie in de krant Asahi Sjimboen vroeg het Rode Kruis degenen die bang waren het virus te hebben, geen bloed te geven. Er werd in verklaard: „Er bestaat geen manier, zelfs niet met de nieuwste testmethoden, om in de periode tussen de AIDS-infectie en de vorming van antilichamen na te gaan of bloed besmet is.” Toch „grijpt schijnbaar een toenemend aantal mensen bloeddonatie aan als een kosteloze en handige manier om zich op AIDS te laten testen”, berichtte de krant Jomioeri Sjimboen. Vorig jaar werden op deze wijze 29 bloeddonors met AIDS geïdentificeerd.