AIDS — Hoe zal het aflopen?

„IK BEN er ten volle van overtuigd dat wij binnen dit decennium beslist een vaccin zullen hebben.” — Jorg Eichberg, hoofd van het vaccinonderzoek aan het Wyeth-Ayerst Research Centre in Philadelphia (VS).

Stelt u zich eens voor dat er een geneesmiddel, of een preventief vaccin zelfs, werd gevonden voor AIDS. Wat zou dat geweldig zijn! Voor de 9000 AIDS-specialisten die vorig jaar in het Italiaanse Florence bijeenwaren onder het thema „Wetenschap tegen AIDS”, was het zoeken naar zo’n geneesmiddel ongetwijfeld het voornaamste punt dat hen bezighield.

Omdat negen van de tien nieuwe besmettingen nu plaatsvinden in de ontwikkelingslanden, is de druk om een doeltreffende oplossing te vinden groot. Toch schenen volgens het blad New Scientist velen op de conferentie in Florence „hun besef van dringendheid verloren” te hebben. „Misschien”, zo veronderstelt dit blad, is de catastrofe zo overweldigend dat velen „het probleem eenvoudig opgegeven hadden”.

De wrange werkelijkheid is dat wetenschappers op veel meer vragen dan antwoorden stuiten. New Scientist legt uit dat „terwijl de epidemie al tien jaar heerst, de problemen waarvoor virologen en immunologen zich gesteld zien nog bijna even groot schijnen”. De Britse AIDS-clinicus Ian Weller waarschuwde: „De Star Wars van de antivirale therapie staat niet voor de deur.”

Maar als er wel een anti-AIDS-vaccin kwam, in welke mate zou het dan beschikbaar zijn? Dr. Dennis Sifris, een huisarts die de realiteit van het werken in Afrika uit persoonlijke ervaring kent, legt uit: „Wij hebben een zeer effectief vaccin tegen t.b. [tuberculose], dus in theorie zou t.b. uitgeroeid moeten zijn [evenals] mazelen en hepatitis B. Toch eisen die drie ziekten . . . vandaag de dag veel slachtoffers in Afrika. Dus zelfs als er een vaccin wordt ontwikkeld, is de toegankelijkheid ervan voor de bevolking een groot probleem.”

Gezien de geringe hoop op een geneesmiddel is Afrika’s enige alternatief geweest, mensen ertoe te bewegen hun seksuele gedrag te veranderen. Maar de vraag is — hoe?

De standaardmaatregel

De standaardmaatregel voor het oplossen van het AIDS-probleem in Afrika is het uitdelen van condooms, condooms en nog eens condooms. Vrachtwagenchauffeurs krijgen ze gratis bij grensposten. Kranten reiken ze uit in enveloppen. Klinieken en werkers in de gezondheidszorg hebben ze bij miljoenen in voorraad.

Hoewel die maatregelen misschien enige uitwerking hebben op de verbreiding van AIDS, brengen ze ook problemen met zich mee — vooral in Afrika. Stefan van der Borght van Artsen zonder Grenzen, die in Angola in de gezondheidszorg werkt, legde uit dat als je drie miljoen condooms uitdeelt, dat heel wat lijkt. Maar dat betekent dat anderhalf miljoen mannen slechts tweemaal de liefde kunnen bedrijven voordat de voorraad op is.

Welke uitwerking heeft het lukraak uitdelen van condooms, naast de logistieke complicaties, bovendien op het vrije seksuele verkeer — de voornaamste bron van AIDS in Afrika? Alles wijst erop dat zulke maatregelen de seksuele activiteit eerder stimuleren dan terugdringen. Zelfs regeringsautoriteiten beginnen dit in te zien. Een bepaald Afrikaans land heeft de onder staatstoezicht staande media al opgedragen de reclame voor condooms achterwege te laten, daar promiscue gedrag erdoor bevorderd wordt. De auteur Keith Edelston gaat één stap verder in zijn boek Aids — Countdown to Doomsday: „Met het oog op de risico’s . . . die aan het gebruik van condooms kleven, is het volkomen duidelijk dat strikte monogamie de enige manier is om volkomen veilig te zijn.”

Maar is een terugkeer tot de monogame moraal binnen de huwelijksstructuur een reële mogelijkheid?

Het einde van AIDS

„Als mensen er morgen mee zouden stoppen met Jan en alleman naar bed te gaan,” verklaart professor Reuben Sher, een deskundige op het gebied van AIDS in Afrika, „zou het virus uitsterven. De mensen die het hebben, zouden sterven en daarmee zou de zaak afgedaan zijn.” In dezelfde zin werd in een redactioneel artikel in The Star, een in het Zuidafrikaanse Johannesburg uitgegeven krant, verklaard dat „voor iemand die niet met Jan en alleman naar bed gaat of andermans naalden gebruikt of bloedtransfusies krijgt, het [HIV-]virus zeer moeilijk op te lopen is”.

Momenteel vermijden ruim 450.000 getuigen van Jehovah in Afrika juist die dingen. Zij zijn ervan overtuigd dat een op de bijbel gebaseerde moraal zinvol is. Zij redeneren zo: Omdat de Schepper, Jehovah God, de mens gemaakt heeft, is het logischerwijs de moeite waard acht te slaan op zijn gedragscode voor de mens. Het in Hebreeën 13:4 opgetekende beginsel is daarvan een goed voorbeeld: „Het huwelijk zij eerbaar onder allen en het huwelijksbed zonder verontreiniging.” Mensen die zulke schriftplaatsen in praktijk hebben gebracht, hebben zich, in plaats van het gevoel te hebben dat zij veel moesten missen, heel wat lichamelijk en emotioneel letsel bespaard. — Vergelijk Handelingen 15:29; 2 Korinthiërs 7:1; Efeziërs 5:3-5.

Interessant is dat de media zich vaak gunstig hebben uitgelaten over de moraal van Jehovah’s Getuigen in Afrika: „[Zij] hebben er . . . blijk van gegeven fatsoenlijke, ordelijke burgers te zijn die volgens een hoge morele maatstaf leven”, verklaarde de Londense Daily Telegraph en voegde eraan toe: „Het vrije geslachtelijk verkeer en de polygamie die kenmerkend zijn voor de Afrikaanse samenleving, zijn eenvoudig ondenkbaar onder de Getuigen.” In dezelfde geest merkt de auteur van het boek Contemporary Transformations of Religion, Bryan Wilson, op dat „in de Afrikaanse samenleving Getuigen . . . uitzonderlijke mensen worden” en dat „het effect van [hun] . . . morele gedragslijn duidelijk zichtbaar is bij hen”.

Dit wil niet zeggen dat Jehovah’s Getuigen totaal gevrijwaard zijn van de gevolgen van AIDS. Sommigen zijn besmet door een huwelijkspartner die zich niet aan dezelfde christelijke beginselen houdt als zij, en anderen hebben de ziekte opgelopen voordat zij Getuigen werden. Ook hebben sommigen verkozen terug te vallen in de losbandige moraal van de huidige wereld, en een klein aantal van deze mensen heeft AIDS opgelopen als een deel van de vrucht van de door hen bewandelde weg (Galaten 6:7). Degenen die opzettelijk een immorele manier van leven blijven volgen, hebben echter ook het voorrecht verloren in de christelijke gemeente te blijven (1 Korinthiërs 5:13; 6:9, 10). Maar verreweg de meeste van de meer dan vier miljoen getuigen van Jehovah rond de aardbol verheugen zich in het lichamelijke, emotionele en geestelijke welzijn dat voortvloeit uit trouw aan de morele beginselen van de Schepper.

Gelukkig geeft de bijbel te kennen dat een duurzame oplossing voor gesels als AIDS in zicht is (Openbaring 21:1-4). Jehovah God belooft een nieuwe wereld waaruit alle immorele oorzaken van ziekten als AIDS volkomen verwijderd zullen zijn. Zoiets als een onschuldig slachtoffer zal er niet zijn, want iedereen zal een rechtschapen en gezond leven leiden dat bevorderlijk is voor waar geluk. — Jesaja 11:9; 2 Petrus 3:13.

[Inzet op blz. 9]

„Wij hoeven geen miljarden te besteden aan onderzoek en ontwikkeling . . . Er is een terugkeer tot morele beginselen nodig.” — Dr. Mark Hendricks, Zuidafrikaans immunoloog

[Illustratie op blz. 9]

Strikte monogamie is een belangrijke manier om de AIDS-plaag te vermijden

[Illustratie op blz. 10]

God belooft een nieuwe wereld die volkomen vrij zal zijn van ziekten als AIDS