Een blik op de wereld
„Nieuwe elementen van instabiliteit”
Heeft de recentelijk verkregen godsdienstvrijheid in Oost-Europa een mate van vrede en harmonie teweeggebracht in de politieke beroering in dat gebied? „De rooms-katholieke en orthodoxe geestelijkheid in Roemenië, de Oekraïne en langs de oostgrens van Polen ruziën over het eigendomsrecht van kerkgebouwen”, merkt de Franse krant Le Monde op. De krant voegde eraan toe: „Maar er zit een sterk irrationele kant aan het dispuut. . . . Deze aanwijzingen voor een godsdienstoorlog die opnieuw door Europa en de Kaukasus spoken, bij alle nationalistische agitatie die er al is, scheppen nieuwe elementen van instabiliteit en beloven niets goeds.”
1991 — Recordjaar voor de bijbel
Volgens de Ecumenical Press Service blijkt uit het jaarlijkse Scripture Language Report van de Wereldbond van Bijbelgenootschappen dat in 1991 ’tweeëndertig talen voor het eerst ten minste één boek van de bijbel ontvingen’, waarmee het totale aantal talen waarin minstens één bijbelboek vertaald is, steeg tot 1978. Datzelfde jaar, zo schrijft het Nederlandse tijdschrift Vandaar, verkochten de meer dan honderd nationale bijbelgenootschappen wereldwijd een recordaantal van 16 miljoen bijbels, een toename van 3,5 procent ten opzichte van 1990. Zendingen bijbels naar de vroegere Sovjet-Unie (meer dan 700.000 exemplaren), Roemenië (bijna 340.000) en Bulgarije (140.000) resulteerden in een 34 procent toename in bijbelverspreiding in Europa, terwijl zendingen naar China (bijna een miljoen exemplaren) en de Republiek Korea (1,8 miljoen) een 13 procent toename in Azië gaven. Tegelijkertijd daalde de bijbelverspreiding in Afrika echter met meer dan 10 procent en in de beide Amerika’s met 11 procent. Vandaar voegt eraan toe dat bijbels in ontwikkelingslanden worden verkocht voor een prijs die overeenkomt met een gemiddeld dagloon.
Door drugs verloederde wijken
In Spanje, waar zo’n 100.000 heroïneverslaafden zijn, is de drugshandel in veel stadswijken doorgedrongen — met verwoestende gevolgen. „Iedereen is op de hoogte [van de verslechterende situatie],” aldus Cambio 16, een Madrileens blad, „iedereen lijdt, en iedereen wacht op oplossingen die niet komen.” In de stad Valencia is het aantal drugsverslaafden en -handelaars zo duidelijk toegenomen dat duizenden inwoners iedere avond protestdemonstraties houden tegen deze verloedering van hun woonwijken. Een inwoner vertelde aan Cambio 16: „Wij kunnen onze kinderen niet meenemen naar de parken om daar te spelen, want die liggen vol injectiespuiten. Elke dag worden er mensen beroofd.” Insgelijks bericht de krant El País dat er in een achterbuurt aan de rand van Madrid bijna elke dag schietpartijen plaatsvinden.
Heksenjacht
In Venda, in het noorden van Zuid-Afrika, geloven velen dat de dood van mensen geen natuurlijke oorzaak heeft. Zoals het tijdschrift Indicator South Africa berichtte, denken zij dat een sterfgeval het gevolg is van hekserij of tussenkomst van geesten van voorouders. Anderzijds zijn veel jongeren in Venda in hun verlangen naar verandering vastbesloten traditionele geloofsovertuigingen uit te roeien. Zij hebben een ware heksenvervolging ontketend. Indicator South Africa verklaarde: „In een steeds sterkere sfeer van terreur werd eenvoudig iedereen die ervan werd beschuldigd een heks te zijn, in weerwil van betuigingen van onschuld ter plekke gedood. . . . Maart 1990 was een maand die gevuld was met nachtelijke verbrandingen van personen die beschuldigd waren van het beoefenen van hekserij. In sommige dorpen werden iedere nacht wel vijf of meer van hekserij beschuldigden verbrand of uit hun huis verdreven.”
Wapenverkopen lopen prima
„Wapenhandelaars over de hele wereld beleven goede tijden”, bericht het Britse tijdschrift New Scientist. Wat stimuleert de florerende handel? Chris Smith, een onderzoeker die zich bezighoudt met de internationale wapenhandel, zegt dat het wegvallen van de Sovjet-Unie en de instabiliteit rondom de recente Golfoorlog voeding hebben gegeven aan de vraag en het aanbod van veel goedkoop tweedehands wapentuig in het Midden-Oosten en Oost-Europa. Volgens Smith en Andrew Ross van het U.S. Naval War College is de verontrustende trend dat „derde-wereldlanden belangrijkere leveranciers van wapens gaan worden”.
Speurtocht naar een blijvende jeugd
Er is een menigte produkten op de markt waarvan beweerd wordt dat ze het verouderingsproces vertragen. Jammer genoeg zijn er weinig bewijzen ter ondersteuning van zulke beweringen, aldus het tijdschrift Consumer Reports. Bovendien zouden deze dure produkten schadelijke bijwerkingen kunnen hebben. Caleb Finch, een met de University of Southern California verbonden hoogleraar in de neurobiologie van het ouder worden, zei: „Er gebeuren aparte dingen wanneer men maar allerlei chemische verbindingen in zijn lichaam dumpt. Elke stof heeft haar eigen uitwerking en het is onmogelijk de interacties of de effecten op lange termijn te voorspellen.” Consumer Reports verklaarde: „Weinig onderzoekers verwachten in de nabije toekomst de maximale levensverwachting te kunnen verhogen.” Het tijdschrift merkte op dat een juist voedingspatroon, regelmatige lichaamsbeweging, het vermijden van tabak en te veel alcohol en het handhaven van het juiste gewicht „dezelfde effecten kunnen bewerkstelligen als waar voor de levenverlengende produkten aanspraak op wordt gemaakt”.
Achtergelaten baby’s
„In heel Zuid-Afrika zijn wanhopige moeders ertoe overgegaan hun kinderen — die soms pas enkele maanden oud zijn — in ziekenhuizen achter te laten”, aldus de Saturday Star, een krant in Johannesburg. „Overweldigd door een combinatie van armoede, werkloosheid, dakloosheid en hopeloosheid laten steeds meer moeders hun kinderen eenvoudig onder een valse naam en ter behandeling van een fictieve kwaal opnemen in een ziekenhuis, om hen daar vervolgens achter te laten.” Sommige kinderen hebben meer dan een jaar in het ziekenhuis moeten blijven voordat zij in een pleeggezin of een weeshuis konden worden ondergebracht, omdat daar geen plaats meer was. In sommige ziekenhuizen waren de meeste achtergelaten kinderen baby’s. „Mannen van het platteland hebben (in de stad) een liefdesaffaire, laten zo’n meisje dat dan inmiddels zwanger is, zitten en keren naar hun gezin op het platteland terug. Het meisje blijft haast geen andere keus dan de baby ergens achter te laten”, zei de directrice van de kinderbescherming van Johannesburg, dr. Adele Thomas. Ook conflicten tussen bevolkingsgroepen zijn een oorzaak. „Wij zagen afgelopen jaar een toename toen de situatie bijzonder gewelddadig was en veel mensen hun huizen moesten ontvluchten”, aldus de directeur van een ziekenhuis.
Eerlijkheid in Europa
Verschilt de burgerdeugd in Europa van het ene land tot het andere? Een Europese studiegroep voor waardenstelsels enquêteerde 19.000 personen uit 13 naties om daar achter te komen. Iedereen werd gevraagd of zaken als belastingontduiking, omkoperij, vervuiling van de straat en aanspraak maken op sociale voorzieningen zonder daarvoor in aanmerking te komen, gerechtvaardigd zijn. Het weekblad The European bericht dat de Scandinaviërs het eerlijkst zijn. Waarom? Zij zijn van mening dat officiële instellingen te vertrouwen zijn, terwijl in andere landen een lage burgerdeugd een weerspiegeling vormt van een lage dunk van de staat. Zo lijkt eerlijkheid een weerspiegeling te zijn van de houding ten opzichte van de maatschappij. „Wanneer mensen negatief staan tegenover de staat, staan zij negatief tegenover alles wat met de gemeenschap te maken heeft”, zei Jan Kerkhofs, emeritus hoogleraar sociale wetenschappen aan de Universiteit van Leuven (België).
De hoge prijs van alcoholisme
Alcoholisme kost veel. Zowel de alcoholist als de samenleving krijgt er op tal van manieren de rekening voor gepresenteerd, bijvoorbeeld in de vorm van stijgende ziektekosten, uiteengevallen gezinnen, ongelukken en het verlies van levens. Een kostenfactor die echter vaak over het hoofd wordt gezien, is de feitelijke hoeveelheid geld die de alcoholist aan de instandhouding van zijn verslaving uitgeeft. Volgens het Parijse dagblad Le Figaro toont een in Frankrijk verricht onderzoek dat alcoholisten aan hun drankgewoonte gemiddeld ruim 3000 Franse franc [zo’n ƒ 1000] per maand besteden. Bovendien blijkt uit het onderzoek dat het alcoholgebruik bij alcoholisten met een gezin normaal gesproken 50 procent van het gezinsbudget opsoupeert, en bij alleenstaanden wel 80 procent. Bijna alle alcoholisten die aan het onderzoek deelnamen, waren er na een jaar van volledige onthouding wat hun algemene levensstandaard betreft op vooruitgegaan. Zij aten beter en gingen beter gekleed. De helft van hen was zelfs in staat om te sparen.
Snellere malariatest
Een snellere en nauwkeurigere methode om malaria te ontdekken, is met succes toegepast in het Afrikaanse land Kenia. Het tijdschrift Panoscope bericht dat met gebruikmaking van „een centrifuge, een capillaire buis, een polystyreen vlotter en ultraviolet licht parasieten in 45 seconden ontdekt kunnen worden, vergeleken met vier minuten volgens de huidige methode”. Deze nieuwe methode, zo merkt het tijdschrift op, zal de vermoeidheid van laboranten verminderen en daardoor het aantal diagnostische fouten reduceren. Meer dan 150 miljoen mensen over de hele wereld lijden aan malaria. Elk jaar sterven meer dan een miljoen mensen — meest kinderen — aan de ziekte.
Gevaarlijk vissen
De Nationale Onderzoeksraad van de Verenigde Staten publiceerde onlangs de resultaten van een onderzoek waarin de commerciële visserij als een van de gevaarlijkste bedrijfstakken van het land uit de bus kwam. Volgens The New York Times bleek uit het onderzoek dat „broodvissers, met 47 doden op elke 100.000, op de lijst van gevaarlijkste beroepen in de Verenigde Staten bovenaan staan, samen met mijnwerkers”. Alleen al in Maine sterven jaarlijks gemiddeld zes vissers tijdens hun werk. In 1991 verdubbelde dat aantal bijna. Omdat de prijzen voor zeekreeft dalen, achten sommige vissers, die normaal nooit in de winter op kreeftvangst zouden gaan, het nu noodzakelijk dat wel te doen. The Times merkte op dat in de winter „de ijsafzetting op de boten, de onberekenbare zeeën en de hevige rukwinden een gevaarlijke onderneming tot iets nog gevaarlijkers maken”.