Respect voor vrouwen in de gemeente

VOOR christenen is in de bijbel een theocratische gezagsvolgorde vastgelegd, met Christus in onderworpenheid aan God, de man in onderworpenheid aan Christus en de vrouw in onderworpenheid aan haar man (1 Korinthiërs 11:3). Deze onderworpenheid heeft echter niets met dictatuur te maken. Het gezag in het gezin wordt nooit gevestigd met geweld, of dat nu lichamelijk, psychisch of verbaal geweld is. Bovendien is het christelijk gezag relatief en wil het niet zeggen dat een man een despoot kan zijn die zichzelf als onfeilbaar beschouwt.a Te weten hoe en wanneer „Het spijt me, je had gelijk” te zeggen, zou er in veel gevallen toe kunnen bijdragen dat een huwelijk wederzijds verkwikkend en duurzaam wordt. Maar wat moeilijk kan het zijn die uitingen van nederigheid over de lippen te krijgen! — Kolossenzen 3:12-14, 18.

In hun raad over het huwelijk herinneren de christelijke apostelen Paulus en Petrus ons voortdurend aan Christus’ voorbeeld. Het dwingt respect af als een man het verkwikkende voorbeeld geeft door het model na te volgen dat Christus gaf, want „de man is het hoofd van zijn vrouw, evenals ook de Christus het hoofd van de gemeente is, hij als redder van dit lichaam”. — Efeziërs 5:23.

Petrus’ raad aan mannen is duidelijk: „Gij mannen, blijft insgelijks bij [uw vrouw] wonen overeenkomstig kennis” (1 Petrus 3:7). Een moderne Spaanse vertaling parafraseert deze gedachten als volgt: „Over mannen: geef blijk van tact in uw leven samen, consideratie voor de vrouw tonend.” In deze uitspraken liggen heel wat factoren opgesloten, onder meer fijngevoeligheid in de huwelijksrelatie. Een man mag zijn vrouw niet als louter een middel tot seksuele bevrediging bezien. Een vrouw die als kind misbruikt was, schreef: „Ik zou alleen willen dat u meer kon zeggen over de steun die een man aan een vrouw die dit heeft meegemaakt, kan geven. Wat de meesten van ons, vrouwen, graag weten, is dat wij werkelijk bemind worden en er iemand om ons geeft, niet dat wij er alleen maar zijn om wat lichamelijke verlangens te bevredigen of als huishoudster, zonder emotionele hechting.”b Het huwelijk werd door God ingesteld opdat man en vrouw kameraden en een hulp voor elkaar konden zijn. Het is een zaak van teamwerk en wederzijdse achting. — Genesis 2:18; Spreuken 31:28, 29.

In welk opzicht een „zwakker vat”?

Petrus geeft mannen ook de raad hun vrouw eer toe te kennen „als aan een zwakker vat, het vrouwelijke” (1 Petrus 3:7). Wat kan Petrus bedoeld hebben toen hij zei dat de vrouw „een zwakker vat” is? Zeker, de vrouw is doorgaans lichamelijk zwakker dan de man. Daarvoor is het verschil in skelet- en spierstructuur verantwoordelijk. Maar als wij spreken van innerlijke morele kracht, is de vrouw beslist niet zwakker dan de man. Vrouwen hebben jarenlang situaties verduurd die de meeste mannen misschien niet eens voor korte tijd zouden verdragen — bijvoorbeeld mishandeling door een gewelddadige of alcoholische huwelijkspartner. En bedenk eens wat een vrouw verduurt om een kind ter wereld te brengen, waaronder urenlang weeën bij de geboorte! Elke gevoelige man die getuige is geweest van het wonder der geboorte moet daardoor wel meer respect krijgen voor zijn vrouw en haar innerlijke kracht.

Over dit punt, innerlijke morele kracht, schreef Hannah Levy-Haas, een joodse gevangene in het nazi-concentratiekamp Ravensbrück, in 1944 in haar dagboek: „Een ding hier maakt me echt van streek, en dat is te zien hoeveel zwakker de mannen zijn en hoe slecht ze tegen ontberingen kunnen in vergelijking met de vrouwen: fysiek en vaak ook moreel. Ze zijn niet in staat zich te beheersen, ze laten zo’n gebrek aan geestkracht zien dat je alleen maar medelijden met ze kunt hebben.” — Moeders in het vaderland, door Claudia Koonz.

Deze ervaring dient ter illustratie dat louter de overweging dat vrouwen misschien fysiek zwakker zijn, geen geldige reden is om hen te discrimineren. Edwin Reischauer schreef: „Tegenwoordig wordt algemeen aangenomen dat vrouwen meer wilskracht en psychische kracht hebben dan mannen” (The Japanese). Op deze kracht kan een beroep worden gedaan in de christelijke gemeente, waar rijpe vrouwen misschien andere vrouwen kunnen helpen die onder hevige emotionele spanningen gebukt gaan. Onder sommige omstandigheden is het voor een mishandelde vrouw beslist gemakkelijker zich voor ogenblikkelijke steun tot een rijpe vrouw te wenden dan tot een man. Indien de behoefte zich voordoet, kan een christelijke ouderling geraadpleegd worden voor verdere leiding. — 1 Timotheüs 5:9, 10; Jakobus 5:14, 15.

Het ongenuanceerd afdoen van de reacties van een vrouw als emotioneel en toe te schrijven aan „de tijd van de maand”, irriteert veel vrouwen. Betty, een praktizerend christen, verklaarde: „Wij weten dat wij in bepaalde opzichten, zoals de apostel Petrus schreef, het ’zwakkere vat’ zijn, het vrouwelijke, met een kwetsbaarder biologische constitutie. Maar dat wil niet zeggen dat een voorman of opzichter neerbuigend en paternalistisch moet zijn en elke reactie van een vrouw aan onze maandelijkse cyclus moet toeschrijven. Wij zijn intelligent en willen dat er met respect naar ons geluisterd wordt.”

Niet alle vrouwen zijn emotioneel, net zomin als alle mannen niet-emotioneel zijn. Iedereen moet als een individu worden gezien. Betty, die al eerder werd geciteerd, vertelde Ontwaakt!: „Ik stel het niet op prijs op basis van mijn sekse in een categorie ondergebracht te worden. Ik heb mannen zien huilen en aan stemmingen onderhevig gezien. En er zijn vrouwen die spijkerhard kunnen zijn. Laten mannen daarom objectief naar ons luisteren, zonder aan ons geslacht te denken.”

Wat is er nodig wil er iets veranderen?

Wil er een verandering ten goede komen, dan is het volgens sommigen niet voldoende dat vrouwen campagne voeren voor hun rechten en voor gerechtigheid, en het is evenmin voldoende dat mannen een symbolisch gebaar van respect voor vrouwen maken. In elke cultuur en ieder milieu moeten mannen hun rol in de situatie onder de loep nemen en zich afvragen wat zij kunnen doen om het leven voor vrouwen gelukkiger en verkwikkender te maken. — Mattheüs 11:28, 29.

De schrijfster en dichteres Katha Pollitt schreef in Time: „De meeste mannen verkrachten, slaan of doden natuurlijk niet. Maar dat wil niet zeggen, zoals maar al te veel van hen schijnen te denken, dat zij niets te maken hebben met geweld tegen vrouwen. Ieder van ons draagt in zijn dagelijks leven bij tot het vormen van de culturele ideeën en veronderstellingen die de grenzen van het toelaatbare afbakenen. . . . Ik bedoel dat mannen zichzelf eens ernstig onder de loep moeten nemen, hun vooroordelen en privileges niet vanzelfsprekend moeten vinden en een redelijk deel van de verantwoordelijkheid voor de knoeiboel waarin wij verkeren op zich moeten nemen.”

Maar zelfs al zouden mannen overal ter wereld hun houding tegenover vrouwen radicaal veranderen, dan nog zou dat niet de algehele oplossing zijn voor het onrecht dat de mensheid wordt aangedaan. Waarom niet? Omdat mannen niet alleen vrouwen maar ook hun medemannen onrecht en barbaarse wreedheden aandoen. Oorlog, geweld, moord, doodseskaders en terrorisme zijn in veel landen nog steeds aan de orde van de dag. Wat wij nodig hebben, is een totaal nieuw bestuursstelsel voor de hele aarde. En de hele mensheid zal opnieuw onderwezen moeten worden. Nu, God heeft beloofd dat dit zal gebeuren, door middel van zijn Koninkrijksheerschappij vanuit de hemel over de aarde. Pas dan zullen er ware gerechtigheid en gelijkheid bestaan voor iedereen — mannen, vrouwen en kinderen. Pas dan zal er echt wederzijds respect bestaan tussen mannen en vrouwen. De bijbel zegt het zo in Jesaja 54:13: „Al uw zonen [en dochters] zullen door Jehovah onderwezen personen zijn, en de vrede van uw zonen [en dochters] zal overvloedig zijn.” Ja, juist onderricht in Jehovah’s rechtvaardige beginselen zal bijdragen tot een nieuwe wereld van wederzijds respect.

[Voetnoten]

[Illustratie op blz. 16]

Vaak kan een rijpe vrouw nuttige raad geven

[Illustratie op blz. 17]

Eén manier waarop een man respect kan tonen voor zijn vrouw, is door huishoudelijke taken van haar over te nemen