Een blik op de wereld
Vermindering van de wapenhandel?
Volgens de van de VN uitgaande Disarmament Newsletter valt er wat goed nieuws te melden over de wapenhandel. Het schijnt dat het in Stockholm zetelende instituut voor vredesonderzoek SIPRI tot de slotsom is gekomen dat „de totale waarde van de handel in grotere conventionele wapens in 1990 35 procent lager lag dan in 1989, voor welk jaar de cijfers ook al lager waren dan die voor het midden van de jaren ’80”. Daar staat tegenover dat The Bulletin of the Atomic Scientists zich onlangs nogal somber uitliet over politieke besprekingen over wapenreducties en opmerkte: „Buiten de vergaderzalen, in de realiteit, stijgen de wapenverkopen alleen maar.” Als voorbeeld noemt de Bulletin Frankrijk dat in 1990 „de wapenexporten met 70 procent zag stijgen”. Sinds de Golfcrisis begon, hebben wapenfabrikanten in de Verenigde Staten contracten afgesloten voor $15 miljard aan wapens — alleen nog maar voor landen in het Midden-Oosten! En alleen voor de maand juli 1991 kwamen de Amerikaanse militaire exporten al neer op $7 miljard.
De kosten van cocaïnebaby’s
Er is nog een grimmig cijfer aan het stijgen — het aantal zwangere vrouwen in de Verenigde Staten die cocaïne gebruiken. Volgens het tijdschrift New Scientist lopen schattingen van het aantal baby’s die in de baarmoeder aan de drug worden blootgesteld, van 92.000 tot 240.000 per jaar. De Amerikaanse regering schat dat er alleen al in 1990 158.400 van zulke baby’s zijn geboren. Cocaïne kan vrij gemakkelijk de placenta passeren en tot de foetus doordringen, en geleerden hebben nog maar nauwelijks inzicht in de schade die deze drug bij de vrucht kan aanrichten. Eén onderzoek wees uit dat cocaïnebaby’s langer in het ziekenhuis verbleven, tweemaal zoveel risico liepen op een laag geboortegewicht en 50 procent meer risico om voor een verscheidenheid van aandoeningen naar de intensive care-afdeling te moeten. Wat de kosten zijn voor al deze extra ziekenhuiszorg? Naar schatting $504 miljoen per jaar!
Een noodlottige come-back
Eens werd de eland in de Noordamerikaanse staten Maine, New Hampshire en Vermont met uitsterven bedreigd. De elandenpopulatie is de afgelopen tien jaar echter weer sterk gestegen, en dit heeft ertoe geleid dat het aantal botsingen tussen de dieren en voertuigen flink is toegenomen. Een volwassen eland, die tussen de 450 en 700 kilo kan wegen, heeft een schofthoogte van wel twee meter. Aangezien de kop van het dier zich derhalve boven de lichtbundel van de koplampen bevindt, wordt er ’s nachts door hun ogen geen licht gereflecteerd dat naderende automobilisten kan waarschuwen. „Bij een frontale botsing met een eland rijd je eenvoudig zijn poten onder hem vandaan en zie je hem pas als hij door je voorruit komt”, zegt wilddeskundige Howard C. Nowell. In 1990 waren er alleen al in Maine 500 botsingen tussen elanden en voertuigen. Een ander probleem is dat elanden onberekenbaar zijn. Een bestuurder van een kleine auto dacht een eland voor hem op de weg te kunnen verjagen door te toeteren. Maar in plaats van bang te worden, viel de eland de auto aan en rolde hem het bos in!
Ontbrekende vrouwen
Door uitgebreide statistische patronen in geboorten- en sterftecijfers te analyseren, zijn demografen tot een verontrustende bevinding gekomen. Er schijnen zo’n honderd miljoen vrouwen aan de wereldbevolking te ontbreken. The New York Times bericht dat terwijl er 5 à 6 procent meer jongens geboren worden dan meisjes, mannen een veel hoger sterftecijfer hebben. In ontwikkelde landen zoals Engeland en de Verenigde Staten zijn vrouwen dus met een 105 tegen 100 in de meerderheid. In veel ontwikkelingslanden, vooral in Azië, zijn er echter merkbaar minder vrouwen — soms slechts 93 voor elke 100 mannen. De reden? De Times merkt op: „De tientallen miljoenen die ontbreken, omvatten meisjes . . . die slachtoffer worden van abortus of bij de geboorte worden gedood of sterven omdat zij minder voedsel krijgen dan jongetjes of omdat gezinsleden een dochtertje met diarree als iets lastigs beschouwen maar een zoontje met diarree als een medische crisis waar men een arts bij haalt.”
De levenskijk van Japans jeugd
Een recent onderzoek bracht aan het licht dat Japans jeugd een verrassend negatieve kijk op de Japanse maatschappij en op de toekomst heeft. De Asahi Evening News bericht: „Meer dan 50 procent van de geënquêteerde leerlingen plaatste een bevestigend ja achter de bewering ’aangezien de huidige maatschappij belang hecht aan geld en materiële zaken, wordt geestelijke rijkdom verwaarloosd’.” Bijna 70 procent van de leerlingen uitte onvrede ten aanzien van de maatschappij. Gevraagd een kleur te kiezen die het beste hun kijk op de toekomst van hun land uitdrukte, koos 38,8 procent grijs en 15,7 procent zwart, terwijl slechts 3,1 procent roze koos. Op de vraag wat zij graag op school onderwezen kregen, kozen de meesten voor richtlijnen voor karakterontwikkeling, zoals hoe men dient te leven. „Dit is een wanhopig verzoek om hulp”, concludeert de krant.
Verhogen van het IQ
Is uw IQ — uw intelligentiequotiënt, zoals dat wordt gemeten volgens een gestandaardiseerde test — een aanwijzing voor uw constante, algemene intelligentie? Of is het IQ ook onderhevig aan invloeden van buitenaf? Over zulke vragen wordt heftig gedebatteerd onder deskundigen op het gebied van het testen van intelligentie. Nieuw bewijsmateriaal suggereert heel sterk dat de school, waar kinderen leren denken en problemen oplossen, een grote rol speelt in de vorming van het IQ. Volgens het tijdschrift Science News heeft de psycholoog Stephen J. Ceci van de Amerikaanse Cornell University zo’n 200 verschillende studies beschouwd die de ontwikkeling van het IQ in kaart brachten. Hij ontdekte dat het IQ van kinderen steevast iets is gezakt na een lange schoolvakantie. Bovendien vertonen kinderen die slechts met tussenpozen onderwijs volgen, een gestage daling van het IQ. Ceci’s onderzoek schijnt erop te duiden dat voor elk gemist schooljaar het IQ van het kind een kwart punt tot zes punten kan dalen.
Misdaadepidemie in Zuid-Afrika
De afgelopen twee jaar hebben in Zuid-Afrika „een verschrikkelijke stijging in ernstige misdaden” te zien gegeven, bericht The Star, een krant in Johannesburg. In 1990 waren er 15.109 moorden — een toename van 28 procent over het getal voor 1989; in de eerste acht maanden van 1991 was er een verdere stijging van 2 procent. Andere geweldmisdrijven zijn ook dramatisch gestegen. De Witness Echo in Pietermaritzburg bericht dat er ’iedere drie minuten een vrouw wordt verkracht in Zuid-Afrika’ — wel 300.000 per jaar, volgens één schatting. De krant citeert een bezoekende socioloog die tot de slotsom komt dat Zuid-Afrika naar verhouding het hoogste aantal verkrachtingen heeft van de hele wereld. Eén bureau voor misdaadpreventie schat dat een op elke vier Zuidafrikaanse vrouwen in haar leven verkracht zal worden. Nog maar tien jaar geleden was dat een op tien.
Een priester als stierenvechter
De Spaanse krant El País berichtte over Ángel Rodríguez Tejedor, de 55-jarige parochiepriester van Titulcia (Madrid), die voor een menigte van 1500 toeschouwers een jonge stier bevocht om geld bijeen te brengen voor zijn kerk. (Met het geld dat een eerder stieregevecht hem had opgeleverd, was een verwarmingsinstallatie in een klooster bekostigd.) Op weg naar de arena stopte hij voor de kerk om te bidden, en met bevende stem riep hij tot het beeld van de Maagd van de Rozenkrans: „¡Guapa, ayúdame!” (Bevallige, help mij!) Toen het moment aanbrak om de stier te doden, zond de priester de koster om het dier af te maken. De krant berichtte dat de priester en zijn team de oren van de dode stier als trofee kregen en dat wat de priester die middag presteerde „meer werd gewaardeerd dan de mis die hij zondag opdroeg, te oordelen althans naar de aanwezigen”.
Gezinsleven in Europa
Het Franse boek Euroscopie merkt op dat het aantal echtscheidingen in Europa in 20 jaar is verdrievoudigd (van 171.000 naar 530.000). Het boek noemt speciaal het Verenigd Koninkrijk, waar het echtscheidingscijfer tussen 1960 en 1988 met een factor zes is toegenomen. In Denemarken eindigt nu een op de twee huwelijken in een echtscheiding — ongeveer hetzelfde als in de Verenigde Staten. In een commentaar op dit deel van het boek zegt het Franse tijdschrift L’Express: „Hoewel Europeanen ermee doorgaan [het gezin] bovenaan te zetten op hun lijst van waarden, is het eeuwenoude instituut gestaag aan het afbrokkelen.”
Harde feiten?
Een recent artikel in The Wall Street Journal plaatste een vraagteken bij de betrouwbaarheid van vele „wetenschappelijke” studies die fabrikanten gebruiken om hun produkten aan te bevelen of te verdedigen. Door een beperkte, niet-representatieve groep mensen te enquêteren, door misleidende vragen te stellen of door te werken met door eigenbelang ingegeven aannames kan men praktisch voor iedere stelling wel ondersteuning vinden in een onderzoek. Vaak worden ze bekostigd door bedrijven die financieel belang hebben bij de uitkomst. Zo heeft onlangs de industrie van textielen luiers twee studies mogelijk gemaakt waarvan de uitkomst was dat papieren luiers schadelijk zijn voor het milieu. Ondertussen werden door de industrie voor papieren luiers twee onderzoeken gesponsord die precies het tegendeel „bewezen”! Eric Miller, redacteur van een nieuwsbrief die jaarlijks zo’n 2000 onderzoeken van dit soort beschouwt, vertelde de Journal: „Er heeft zich een geleidelijke daling in ethisch besef voorgedaan.” Hij voegde eraan toe: „Het enge is dat mensen beslissingen baseren op dit materiaal. Het mag een onzichtbaar misdrijf zijn, het is geen misdrijf zonder slachtoffers.”