Een blik op de wereld
„Verscheurd door tweedracht”
„Jezus bad de nacht vóór zijn kruisiging dat zijn volgelingen ’allen één zouden zijn . . . tot volmaaktheid gebracht in eenheid’”, aldus U.S.News & World Report. Er wordt aan toegevoegd: „Maar toch wordt de christelijke kerk al gedurende het grootste deel van haar geschiedenis door tweedracht verscheurd.” Als bewijs hiervan eindigde de zevende assemblée van de Wereldraad van Kerken die in februari van dit jaar in Canberra (Australië) werd gehouden, met „weinig tekenen van vorderingen in de richting van de ’eenheid van geloof, leven en getuigenis’ waar hij al ruim vier decennia naar streeft”. „Kort gezegd, de oecumenische beweging schijnt vastgelopen”, concludeert het blad. „Een ware eenwording van de kerken in de nabije toekomst is onwaarschijnlijk.” De afgevaardigden van de meer dan 300 vertegenwoordigde kerken waren aan het eind van de conferentie niet alleen meer verdeeld, velen waren ook met afschuw vervuld. Het was zelfs voorgekomen dat gedelegeerden met ongewenste intimiteiten waren lastig gevallen en dergelijke incidenten hadden in feite zo vaak plaatsgevonden „dat er een speciale tent, het Vrouwendomein genoemd, was ingeruimd als toevluchtsoord voor vrouwen die de attenties van de zogenaamde mannen Gods wensten te ontlopen”, merkt de in Engeland verschijnende Sunday Times op.
Zendingsoproep van de paus
In een 153 bladzijden tellende encycliek, „De zendingsopdracht van de Kerk”, richtte paus Johannes Paulus II onlangs een oproep tot katholieken om hun geloof te verbreiden. Aan landen die zendingsactiviteit tegenstaan en proselitisme verbieden, deed hij het dringende verzoek: „Open de deuren voor Christus!” De encycliek is de eerste belangrijke verklaring over zendingswerk door de kerk sinds 1959. De paus zette uiteen dat het aantal potentiële bekeerlingen in de afgelopen 25 jaar is verdubbeld en nog steeds toeneemt. Hij uitte scherpe kritiek op degenen die volgens hem te ver gingen in hun sympathie voor andere religies zonder pogingen in het werk te stellen leden daarvan te bekeren, en haalde fel uit naar het geloof dat ’de ene religie net zo goed is als de andere’. Tot de moeilijkheden waarvoor de kerkelijke zendingscampagne zich gesteld ziet, zo merkte de paus op, behoren de „vroegere en huidige verdeeldheid onder christenen, de ontkerstening in christelijke landen, . . . en het contragetuigenis van gelovigen en christelijke groeperingen die in gebreke blijven het model van Christus in hun leven na te volgen”.
Was zij een heilige?
Dat is de vraag waar de Rooms-Katholieke Kerk voor staat ten aanzien van koningin Isabella I, een vijftiende-eeuwse vorstin van Spanje. Volgens de Franse krant Le Monde is er binnen de kerk een proces gaande om Isabella zalig te verklaren, wat de eerste stap zou zijn tot haar heiligverklaring. Isabella is beroemd wegens haar steun aan Columbus’ ontdekkingsreizen, die in 1492 tot de Europese ontdekking van Amerika leidden. Terwijl het Vaticaan een verzoek tot zaligverklaring van Isabella bestudeert, worden er circulaires verspreid waarin zij beschreven wordt als een voorbeeld voor tieners, moeders, en zelfs staatshoofden. Joden en moslims zijn echter verontwaardigd. Tijdens de regering van Isabella en haar man werd namelijk de Spaanse inquisitie ingesteld; honderdduizenden joden en moslims werden gedwongen zich te bekeren of in ballingschap te gaan. Duizenden werden gemarteld en verbrand.
Tuberculose weer in opmars
Het aantal tuberculosegevallen neemt overal op aarde toe, bericht de Franse krant Le Monde; er sterven nu bijna drie miljoen mensen per jaar aan. Nadat dit aantal decennia achtereen gedaald was, wat sommige medische deskundigen ertoe had gebracht te voorspellen dat de infectieziekte tegen het eind van de eeuw praktisch verdwenen zou zijn, lijden er nu wereldwijd 20 miljoen mensen aan een actieve tuberculose, en elk jaar worden 8 miljoen nieuwe gevallen gemeld. Hoewel naar men aanneemt een derde van de wereldbevolking drager is van de bacterie die tuberculose veroorzaakt, zal de ziekte zich bij de meeste mensen nooit ontwikkelen tenzij hun immuunsysteem is aangetast. De huidige toename in het aantal tuberculosegevallen heeft naar verluidt rechtstreeks te maken met de verspreiding van het AIDS-virus, omdat mensen die AIDS hebben zeer vatbaar zijn voor tuberculose en het aan anderen kunnen doorgeven.
Bijbelvertalingen
Door de toevoeging van vier nieuwe talen in 1990, is de bijbel in zijn geheel nu in 318 talen en dialecten beschikbaar, aldus dr. John D. Erickson, de nieuwgekozen algemeen secretaris van de Verenigde Bijbelgenootschappen. De nieuwe talen zijn: Chimborazo Quechua, uit Ecuador; Rongmei Naga, uit India; en Ranau Dusun en Kayan, beide uit Maleisië. De bijbel is nu in zijn geheel of ten dele gepubliceerd in 1946 talen, 18 meer dan vorig jaar.
Ten dode gedoemd?
Bijna de helft van de 6000 talen in de wereld is „gedoemd in de komende 75 tot 100 jaar uit te sterven”, aldus het tijdschrift Science. Dat komt doordat die talen nu door geen enkel kind meer gesproken worden. Bovendien wordt 45 procent van de resterende talen ook met uitsterven bedreigd naarmate de groepen die ze spreken, verdwijnen of in andere opgaan. Dat betekent dat slechts 300 talen geen gevaar lopen — 5 procent van alle bestaande talen. Het Taalkundig Genootschap van Amerika, dat deze cijfers in het begin van dit jaar op zijn jaarvergadering naar voren bracht, besprak manieren om de bedreigde talen te redden. Een voorstel was „taalcentra op te richten waar kinderen les krijgen in de bedreigde talen en aangemoedigd worden ze te spreken”.
Oplossing voor vervuiling?
„Mexico-Stad zou wel eens de vuilste lucht ter wereld kunnen hebben”, aldus The Economist. „De stad is gelegen op 2300 meter boven zeeniveau en dus is het zuurstofgehalte van de lucht slechts ongeveer een derde van wat het op zeeniveau zou zijn.” Elke dag wordt door industrieën, waaronder een olieraffinaderij, en 3 miljoen auto’s zo’n 1200 ton verontreinigende stoffen uitgebraakt. In de winter is het probleem het ergst omdat de verontreinigende stoffen door de koude lucht worden vastgehouden en niet over de omliggende bergen kunnen ontsnappen. Daar infecties van de ademhalingswegen in Mexico-Stad de belangrijkste doodsoorzaak vormen, zijn er in het centrum 25 casietas de oxygiena geplaatst. In ademnood verkerende inwoners kunnen voor iets minder dan $2 hun toevlucht zoeken in deze cabines waar zij een minuut lang zuivere zuurstof kunnen ademen. Het is een edel gebaar, maar „een zo’n zuurstofcabine op elke 800.000 inwoners zal niemand genezen”, merkt The Economist op.
Liefhebbers van vis
„De Japanners houden van hun soesji”, zegt Asiaweek. „Zij eten per persoon vijfmaal zoveel vis als Amerikanen en bijna achtmaal zoveel als Indonesiërs.” Om deze honger te stillen, vangt de Japanse vissersvloot elk jaar zo’n 11,5 miljoen ton vis op open zee en in de kustwateren, zorgen de binnenvisserij en de viskwekerijen jaarlijks voor 250.000 ton en is er bovendien nog een import van 2 miljoen ton per jaar. De Sovjet-Unie staat met 11,2 miljoen ton op de tweede plaats, gevolgd door China (met 9,4 miljoen ton), de grootste producent van zoetwatervis, hoofdzakelijk gekweekt in dorpsvijvers. De Verenigde Staten zijn niet alleen de grootste exporteur van vis maar ook, op Japan na, de grootste importeur. Interessant is dat er, zo merkt het tijdschrift op, „geen vis met de naam sardine is, al neemt die dan een belangrijke plaats in de wereldhandel in. Er zijn veel kleine soorten die sardines genoemd kunnen worden. De karakteristieke smaak danken ze aan de kruiden en oliën.”
Walvisomhelzing
Elk jaar weer kijkt men in Zuid-Afrika langs de kust van Kaap de Goede Hoop gedurende verscheidene maanden met plezier naar de reusachtige zuidkapers (walvissen die gewoonlijk wel 18 meter lang zijn) die in familieverband dicht bij de kust wat rondzwemmen en spelen. Veel toeschouwers voelden zich onlangs diep geroerd door de uitingen van genegenheid die een moederdier en haar kalf elkaar betoonden. Steeds opnieuw ’klom’ het dartele zes-tonnertje op de rug van zijn moeder, probeerde daarop dan in evenwicht te blijven, en tuimelde er weer af. En telkens rolde het moederdier zich dan op haar rug en drukte haar jong met haar flippers tegen haar buik. „Het was een van de mooiste schouwspelen van deze eeuw”, zei iemand die daar woonde.
Conflicten met de joodse wet oplossen
In de buitenwijken van Jeruzalem bevindt zich in een klein gebouw het Instituut voor Wetenschap en Halacha, „waar 15 ingenieurs en godsdienstgeleerden werken aan manieren om de moderne technologie in overeenstemming te brengen met de Halacha, de 3500 jaar oude verzameling van de joods-religieuze wet”, aldus The Wall Street Journal. „Veel van de aan het instituut voorgelegde vraagstukken hebben betrekking op de sabbat, waarop het de gelovige volgens de thora verboden is bepaalde soorten werk te doen en energie te verbruiken.” Zo vormde het gebruik van liften een bijzonder probleem. Door de lift automatisch op elke verdieping te laten stoppen werd het probleem opgelost om op een knop te moeten duwen, maar toen ontdekte men dat er, wanneer een volle lift op weg naar beneden werd afgeremd, energie werd opgewekt die elders werd gebruikt. Nu zorgt een speciaal ontworpen systeem ervoor dat die energie op de sabbat niet wordt benut. Nog meer oplossingen: een telefoon die bij het indrukken van de toetsen een stroom onderbreekt in plaats van opwekt, een inkt die na drie dagen verdwijnt, waardoor ziekenhuizen het probleem kunnen omzeilen met het verbod op onnodig schrijven (wat wordt gedefinieerd als het aanbrengen van permanente tekens), en een kartonnen „huis” voor doodkisten, zodat die mee kunnen met vliegtuigen waarin mensen van de Kohaniem (de priesterklasse) reizen, daar het hun verboden is zich met een dode onder hetzelfde dak of in dezelfde kamer te bevinden.
Risico’s van vliegen verminderen
Volgens deskundigen kunnen passagiers veel doen ter verkleining van de kans om bij vliegtuigongelukken ernstig letsel op te lopen of te sterven. Belangrijk is bij het stijgen en landen wakker en waakzaam te blijven en nauwlettend aandacht te schenken aan de veiligheidsdemonstraties, daar de ontsnappingsmogelijkheden in elk vliegtuig anders zijn. Ook is het goed dat men bij het betreden van het toestel meteen een plattegrondje van de cabine in zijn geest prent en het aantal rijen tot de dichtstbijzijnde uitgangen onthoudt. Vermijd het synthetische kleding te dragen omdat die bij brand in de cabine kan smelten. Wol wordt als een van de minder brandbare materialen beschouwd. Draag tijdens de vlucht schoenen met platte hakken. Als er een noodlanding gemaakt moet worden, zet u dan schrap in de daarvoor in de instructies aangegeven houding. Loop bij het verlaten van het vliegtuig gebukt en probeer kalm te blijven.