Een blik op de wereld
NIEUWE WET INZAKE BLOED
Op 1 januari 1990 werd Californië de eerste staat in de Verenigde Staten waar een wet van kracht werd die van artsen en chirurgen eist dat „steeds wanneer de mogelijkheid bestaat dat een bloedtransfusie nodig kan zijn als gevolg van een chirurgische ingreep”, zij hun patiënten in kennis stellen van de gevaren van bloedtransfusies. Volgens de nieuwe wet moet een patiënt ook schriftelijk meegedeeld worden wat de gevaren en voordelen zijn van verschillende alternatieven voor het ontvangen van het bloed van iemand anders via een transfusie. Chirurgen en artsen moeten op de kaart van de patiënt aantekenen dat deze hierover ingelicht is. Deze maatregelen gelden echter niet als er sprake is van wat men een „levenbedreigende noodsituatie” noemt. De maatregel wordt de Paul Gann Bloedveiligheidswet genoemd, naar een bekend actievoerder voor belastinghervormingen die stierf aan bij een bloedtransfusie opgelopen AIDS. Volgens zijn overlijdensbericht in het blad Time „vond Gann dat mensen die willens en wetens [AIDS] overdragen, ’terecht moeten staan wegens moord’”.
HEBBEN VERPLEEGSTERS HET RECHT TE KIEZEN?
Hoewel voorstanders van abortus beweren dat elke vrouw het recht moet hebben voor abortus te kiezen, vinden veel verpleegsters in Canada dat zij er bar slecht afkomen wat betreft hún recht om te kiezen — de vrijheid om te weigeren artsen bij abortussen te assisteren. Volgens The Globe and Mail uit Toronto wordt veel verpleegsters in Canada gevraagd een verklaring te tekenen waarin staat dat hun godsdienstige en persoonlijke overtuiging hen er niet van zal weerhouden alle taken die hun opgedragen worden te verrichten. Indien zij weigeren bij abortussen te assisteren, „moeten zij maar een andere baan zoeken”, aldus een woordvoerder van de Vereniging van Ziekenhuizen in Ontario. In andere landen wordt rekening gehouden met het geweten van een verpleegster. Het Britse Koninklijk College voor de Verpleegkunde doet zelfs het voorstel verpleegsters die assisteren bij abortussen voortdurend te begeleiden, daar verpleegsters kunnen besluiten hun ontslag te nemen na ooggetuige geweest te zijn van abortussen.
EEN INGEWIKKELD UNIVERSUM
De ontdekking van kolossale structuren in de ruimte kan wetenschappers dwingen hun theorieën opnieuw te evalueren. Een van die structuren, die „de grote muur” wordt genoemd, wordt beschreven als een immense, platte verzameling sterrenstelsels die een miljard lichtjaren bestrijkt. Een andere structuur wordt „de grote aantrekker” genoemd omdat ze zo veel sterrenstelsels, waaronder het onze, naar zich toe trekt. In The New York Times wordt opgemerkt dat zulke structuren, die „niet zomaar sterrenstelsels of clusters sterrenstelsels zijn, maar reusachtige ’continenten van sterrenstelsels’”, de theorieën bevestigen dat „de basisobjecten in het universum veel groter en gecompliceerder zijn dan astronomen gedacht hadden”. Een astrofysicus vertelde de Times dat veel theoretici hoopten dat de grote aantrekker zou verdwijnen. Waarom? „Wij begrijpen gewoon niet hoe zo’n grote structuur kan ontstaan”, zei hij.
„ATROFIE VAN HET GODSDIENSTIG LEVEN”
Is godsdienst belangrijk voor de bevolking van Italië? Volgens een recente enquête onder 2008 Italianen van 14 tot 70 jaar niet. Van de geïnterviewden zei 61,5 procent nooit of bijna nooit te bidden. Slechts 0,5 procent zou voor raad naar een priester gaan. Een krappe 8 procent vond dat het geloof nodig is ter verbetering van menselijke relaties. Volgens de Italiaanse krant Il Corriere della Sera „beweert 45 procent [van de Italiaanse bevolking] te geloven, maar zij kunnen niet met zekerheid zeggen waarin”. En Il Giornale schrijft dat de overtuigingen díe Italianen eropna houden, meer „een lui aanvaarden van het verleden dan een bewuste keuze” zijn. La Stampa karakteriseerde de situatie als een „atrofie van het godsdienstig leven” in Italië. Wat is er voor de uiteenvallende godsdiensten in de plaats gekomen? Il Corriere della Sera antwoordt: „In plaats daarvan is er, voorlopig, een vacuüm.”
AIDS IN INDIA
Volgens de berichten waren er begin 1990 slechts 41 gevallen van AIDS in India; toch zou dat land wel eens het eerste in Azië kunnen worden met een grote AIDS-epidemie, aldus The Toronto Star. De Indiase regering schat dat zo’n 10.000 van de 100.000 prostituées in Bombay reeds besmet zijn met het dodelijke virus. Die groep alleen al zou in één jaar 20.000 mannen kunnen besmetten. Veel prostituées weigeren zelfs hun beroep op te geven als zij horen dat zij besmet zijn; zij zeggen op geen andere manier in hun onderhoud te kunnen voorzien. Honderden van India’s beroepsbloedverkopers zijn ook dragers van het AIDS-virus; toch blijven velen hun bloed verkopen om aan de kost te komen. Terwijl het virus zich over het hele land verspreidt, vat een functionaris van de gezondheidszorg in Bombay het beeld in die stad samen met de woorden: „Dit is een tikkende tijdbom.”
SEGREGATIE IN DE ONDERGRONDSE
De nieuwe ondergrondse in Caïro (Egypte) is alom geprezen omdat ze schoon, doelmatig en veilig is. De vrouwen van Caïro hebben echter aangedrongen op een verbetering. Eén rijtuig van elke trein is nu gereserveerd voor vrouwelijke passagiers. Het nieuwe beleid werd gesteund door Thuraya Labana, een feministisch lid van het Egyptische parlement, die betoogde dat Egyptische vrouwen veilig gebruik moesten kunnen maken van het openbaar vervoer zonder voortdurend seksueel lastig gevallen te worden, wat in Caïro zo veel gebeurt. Hoewel het plan onderhevig is geweest aan wat kritiek (zo is het rijtuig voor vrouwen spottend een ’harem op wielen’ genoemd), is het doel vrouwen te beschermen, naar verluidt tot op zekere hoogte verwezenlijkt.
DE ARMSTEN DER ARMEN
In februari 1990 waren vertegenwoordigers van de 42 armste landen ter wereld een weekend lang in Bangladesh bijeen voor het bedenken van nieuwe manieren om de welvarender landen van de wereld ervan te overtuigen dat zo’n 500 miljoen mensen dringend hulp nodig hebben. Een soortgelijke conferentie werd in 1981 gehouden, maar geen van de voornaamste daar gestelde doeleinden werd bereikt. The New York Times bericht zelfs dat „de jaren ’80 meer vernederende armoede, een groeiend analfabetisme, een achteruitgang van de gezondheid en over het algemeen lagere levensstandaarden hebben gebracht”. Het gemiddelde jaarinkomen per hoofd van de bevolking in de 42 landen bedraagt slechts $200. Van de landen liggen er 28 in Afrika en negen in Azië, worden er vier gevormd door eilandengroepen in de Grote en Indische Oceaan en ligt er één in de Caribische Zee.
ALCOHOL EN VROUWEN
Men weet al lang dat alcohol op vrouwen een sterkere uitwerking heeft dan op mannen. Een algemeen aanvaarde verklaring daarvoor is geweest dat mannen meer wegen en dus meer alcohol kunnen opnemen. Nu hebben Italiaanse en Amerikaanse wetenschappers echter ontdekt dat het lichaam van een vrouw, in vergelijking met dat van een man, 30 procent minder produceert van een enzym dat alcohol-dehydrogenase heet. Als de alcohol zich nog in de maag bevindt, breekt het enzym een deel ervan af voordat de alcohol in de bloedstroom terecht kan komen en naar de hersenen, de lever en andere organen kan worden gevoerd. Mannelijke alcoholisten blijven ongeveer de helft van hun normale gehalte van het enzym produceren, terwijl vrouwelijke alcoholisten er bijna niets van produceren.
EEN DRINKPROBLEEM
„De drinkwaterzuivering is duidelijk overal in Europa en daarbuiten een probleem”, bericht het Deutsches Allgemeines Sonntagsblatt. De Duitse Vereniging van Gas- en Waterbedrijven schat dat van de 6300 waterleidingbedrijven in de Bondsrepubliek 10 à 20 procent niet aan de Europese maatstaf voor drinkwater voldoet. De regering staat het gebruik van ongeveer 1400 pesticiden toe, die zo’n 240 chemische middelen bevatten. Tot dusver zijn sporen van minstens 40 van die middelen in het drinkwater van het land, het grondwater en zelfs, in toenemende mate, in het regenwater aangetroffen. Bovendien ondervindt het Duitse drinkwater nog steeds de wat late gevolgen van de Tweede Wereldoorlog. In een kleine stad, waar eens een munitiefabriek heeft gestaan, moesten zes putten gesloten worden; ze waren verontreinigd door de resten van de TNT-produktie.
ERGER DAN VETZUCHT
Het is algemeen bekend dat als iemand ophoudt met roken, dit ertoe kan bijdragen dat hij toeneemt in gewicht, en dat vetzucht een gevaar voor de gezondheid is. Maar die twee feiten zijn geen ondersteuning voor de redenatie van sommige rokers dat het gezonder is door te gaan met roken en slank te blijven dan ermee op te houden en zwaarder te worden. Volgens de Britse Economist hebben een statisticus en een epidemioloog gegevens geanalyseerd afkomstig van een uitgebreid onderzoek van meer dan 7000 Engelse mannen. De onderzoekers concludeerden dat hoewel het inderdaad gevaarlijk is dik te zijn, het roken van 20 sigaretten per dag nog gevaarlijker is. The Economist schrijft: „Zelfs ernstige vetzucht bleek beter te zijn dan roken (niet omdat ernstige vetzucht per slot van rekening niet zo erg is, maar omdat roken echt verschrikkelijk is).”
ZIEKTE VAN DE 20STE EEUW
De hedendaagse vervuiling heeft een ongewone nieuwe ziekte het licht doen zien. Men spreekt van de ecologische ziekte, milieuhypergevoeligheid of ziekte van de 20ste eeuw, en naar verluidt lijden alleen al in het Canadese Ontario 30.000 mensen eraan. De patiënten zijn uiterst gevoelig voor een hele waslijst van chemicaliën en verontreinigende stoffen van menselijke makelij, variërend van sigaretterook tot de inkt op een bedrukte bladzijde. In extreme gevallen worden de patiënten aan huis gebonden invaliden, ademend via een zuurstofmasker. The Toronto Star merkt op dat sommige deskundigen van mening zijn dat het lijden van deze enkelen „een waarschuwing is dat er iets heel erg mis is gegaan”.