Bent u een gevaar in het verkeer?
Door Ontwaakt!-correspondent in Japan
„WIJ weten welke typen mensen de meeste kans op ongelukken hebben”, verklaarde Hirojasoe Ohtsoeka, hoofd Verkeersveiligheid bij het Japanse Rijksinstituut voor het Politiewezen. „Ondanks dat weigeren wij niet hun een rijbewijs te verlenen, maar wij willen dat mensen de gebreken in hun persoonlijkheid erkennen en eraan werken.”
Mensen die een gevaar zijn in het verkeer, beseffen dat zelf meestal niet. Maar deskundigen herkennen zes soorten persoonlijkheidsgebreken die gemakkelijk aan het licht treden als iemand achter het stuur plaats neemt. Probeer bij het beschouwen van elk type dit op uzelf te betrekken en kijk eens hoe veilig u in het verkeer bent.
De maatschappelijk onaangepasten
Tot de typen die een gevaar zijn op de weg behoren de maatschappelijk onaangepasten, degenen die moeite hebben met menselijke relaties. Het zijn:
Het egocentrische type Dat is de persoon die erop staat alles op zijn manier te doen. Achter het stuur zittend, denkt hij dat hij ’heer en meester is op de weg’. Hij voelt zich vrij zijn eigen tempo te bepalen, alle regels te negeren die hij overbodig vindt en zo vaak hij dat wil de aandacht te trekken. Hij vergeet dat hij de weg met alle andere rijders moet delen. Doordat hij naar eigen goeddunken handelt en zich vrijheden veroorlooft, veroorzaakt hij ongelukken, want hij laat na op de voortdurend veranderende omstandigheden op de weg te reageren en zich daaraan aan te passen.
Het niet-meegaande type Een niet-meegaande rijder heeft weinig empathie en begrijpt ook niet hoe anderen denken en voelen. Vanwege de moeite die hij heeft om met mensen op te schieten, is hij geneigd hen te vermijden. Dit komt tot uiting in slechte manieren op de weg en onbeleefdheid tegenover andere rijders — allebei gevaarlijke factoren. Sommigen kunnen jaren nodig hebben om te leren hoe op mensen te reageren, en dat is één oorzaak van het hoge ongevallencijfer onder jongeren.
Het agressieve type Volgens het boek Driving Instruction According to Aptitude is één teken dat iemand een agressieve rijder is, „de absolute weigering anderen voor te laten gaan als de chauffeur gelooft dat hij voorrang heeft. Hij zal de overtredingen van andere rijders of voetgangers niet door de vingers zien, en dat leidt tot geschreeuw, het belemmeren van anderen, . . . en geclaxonneer . . . om zijn eigen rechten tot het bittere einde te verdedigen.” Zelfs vermeende overtredingen kunnen hem kwaad maken. Als hij ook opvliegend is, zal hij in het verkeer vaak de grenzen van het gezond verstand overschrijden.
De emotioneel onaangepasten
Dan zijn er de mensen met emotionele problemen. Tot hen behoren:
Het labiele type Emotionele uitersten zijn kenmerkend voor iemand die labiel is. Hij heeft vlagen van luchthartigheid, opgewondenheid en neerslachtigheid. Als hij rijdt terwijl hij neerslachtig is, zal hij geen gevaren zien en kunnen zijn reacties te traag zijn om veilig te rijden. Als hij rijdt terwijl hij emotioneel in de wolken is, kan hij roekeloos zijn. Wordt hij in deze stemming gewaarschuwd, dan zal dat licht een vertoon van opstandigheid bij hem oproepen. Het kan zijn dat hij alleen zijn neerslachtigheid als abnormaal herkent.
Het overdreven nerveuze type Vaak is dit een rustig type dat helemaal opgaat in zijn eigen gedachten en over alles tobt. Als hij rijdt, is zijn geest „volgepropt met informatie die niets met rijden te maken heeft”, zodat „belangrijke informatie hem heel waarschijnlijk zal ontgaan of door hem verkeerd geïnterpreteerd zal worden”, merkten de onderzoekers Richard E. Mayer en John R. Treat op in een studie van gevaarlijke rijders. Een nerveuze rijder kan zelfs in situaties die niet kritiek zijn helemaal in paniek raken, bijvoorbeeld als hij wordt ingehaald door een vrachtwagen. Hij verwacht het ergste.
Het impulsieve type Dit type handelt snel. In plaats van de tijd te nemen om zich te vergewissen van de feiten en de situatie nauwkeurig in te schatten, is hij geneigd zich op zijn instinct te verlaten. De tijd die verstrijkt met het wachten voor verkeerslichten en voetgangers schijnt hem veel langer toe dan een gewoon mens. Dus raakt hij gefrustreerd en verliest snel zijn geduld. Doordat hij zich geen zuiver oordeel vormt voordat hij tot handelen overgaat, is hij een gevaar op de weg.
Herkent u uzelf in een van deze typen? Hoe reageert u als een onattente rijder uw geduld op de proef stelt? Zoals het spreekwoord zegt: Wie de schoen past, trekke hem aan. Sla met het oog op uw eigen veiligheid acht op de waarschuwing en werk aan uw zwakke punten. U moet uw emoties en geesteshouding in bedwang hebben wilt u een goede rijder zijn.
De goed aangepaste rijder
Wat maakt iemand nu tot een goede rijder? In interviews met Ontwaakt! legden toponderzoekers bij de Japanse politie de nadruk op consideratie met anderen, eerst denken dan doen, het vermogen de hele situatie te overzien, wijsheid om een zuiver oordeel te vellen, onderscheidingsvermogen, zachtaardigheid, zelfbeheersing, en dusdanig handelen dat andere weggebruikers worden beschermd.
In dezelfde geest beschrijft een rapport van de Staatsuniversiteit van Osaka goede rijders als mensen „met een hoge mate van emotionele stabiliteit; het mentale beoordelingsproces werkt sneller dan hun lichamelijke reacties; zij schatten een situatie zuiver in; zij kunnen hun emoties beheersen.” Is deze beschrijving op u van toepassing?
Al duizenden jaren leert de bijbel mensen, hoe zij wijsheid, inzicht en onderscheidingsvermogen kunnen aankweken (Spreuken 2:1-6). De bijbel laat zien hoe onvolmaakte mensen „gramschap, toorn, slechtheid, schimpend gepraat en ontuchtige taal” plaats kunnen laten maken voor „liefde, vreugde, vrede, lankmoedigheid, vriendelijkheid, goedheid, geloof, zachtaardigheid, zelfbeheersing”. Ja, de bijbel kan u zelfs helpen een betere rijder te worden! — Kolossenzen 3:8-10; Galaten 5:22, 23.