Valt het u moeilijk beslissingen te nemen?

„Vind je ’m mooi? Zal ik ’m kopen?”, vroeg Flora en ze showde de chique zwarte mantel die ze aangepast had. „Ik vind ’m mooi,” zei haar vriendin Anna, „maar je moet zelf beslissen wat je doet.” Geplaagd door besluiteloosheid hing Flora de mantel terug in het rek en verliet de winkel.

Zij waren nog geen kwartier thuis toen Flora uitriep: „Ik had die mantel moeten kopen!” De volgende ochtend gingen zij terug naar de zaak, maar het was te laat. De mantel was weg — aan iemand anders verkocht.

WOEDT er als u voor een persoonlijke beslissing staat een zware strijd in u, stelt u de beslissing uit en vraagt u ten slotte iemand anders voor u te beslissen? En blijft u zich als de beslissing eenmaal is genomen, afvragen of een andere keuze niet beter geweest zou zijn? Zo ja, dan zult u zichzelf waarschijnlijk helemaal kunnen herkennen in Flora’s bovenstaande ervaring. U weet hoe moeilijk het kan zijn een beslissing te nemen.

Toch kunt u leren met groter gemak en plezier beslissingen te nemen. Hoe?

Wees wat laconieker

Als u met een beslissing worstelt, tobt u dan of u wel de juiste keuze zult doen, alsof slechts één keuze goed uit zou kunnen vallen? Zo ja, dan zal het u plezier doen te vernemen dat dit zelden nodig is. In het boek Overcoming Indecisiveness van dr. Theodore Isaac Rubin wordt uiteengezet: „Het ligt bijna altijd aan degene die de beslissing neemt, en niet aan de specifieke keuze, of de beslissing goed uitvalt. . . . Als de beslissing niet goed uitvalt, heeft dat weinig of niets te maken met de keuze. De mislukking is rechtstreeks terug te voeren op en evenredig aan een gebrek aan inzet.”

Ja, in de meeste gevallen kan een keuze goed uitvallen als consequent wordt geprobeerd er een succes van te maken. Sta dus van ganser harte achter de genomen beslissing. Dat zal veel van de spanning waarmee het nemen van beslissingen gepaard gaat, wegnemen.

Maar hoe kunt u in feite tot de beslissing zelf komen?

Denk systematisch

Dat is belangrijk, vooral als u een beslissing moet nemen waaraan verstrekkende aspecten zitten, zoals het doen van een belangrijke aankoop, of het kiezen van een huis, een loopbaan, een huwelijkspartner. Ga in tegen de neiging om tobberig van de ene gedachte op de andere over te springen. Vergaar eerst de feiten die u nodig hebt. Maak dan op papier een lijstje van uw keuzemogelijkheden. Noteer voor elke mogelijkheid apart de voor- en nadelen en vergelijk die met wat u nodig hebt. Als u uzelf kent — uw persoonlijke voorkeur, waaraan u waarde hecht en wat uw prioriteiten zijn, uw sterke en uw zwakke kanten — dan kunt u zien welke keuzemogelijkheid aan uw belangrijkste behoeften voldoet.

Neem, tenzij u met een onmiddellijke tijdslimiet te maken hebt, de tijd om uw ware gevoelens boven te laten komen. Als u het proces verhaast, zult u uw vermogen om tot een beslissing te komen alleen maar blokkeren. In feite kan het een genoegen zijn verscheidene dagen, weken of maanden zelfs bezig te zijn met het verstandelijk doorleven van elke keuzemogelijkheid, één tegelijk. Dr. Harold H. Bloomfield merkt op: „Veel mensen denken dat tobben, bezorgdheid en spanningen onvermijdelijk zijn zolang zij met een probleem of beslissing worstelen.” Maar u hoeft het geluk niet op te schorten totdat uw beslissing definitief is. U kunt het verkiezen van het proces op zich, het komen tot een beslissing, te genieten. Het is een onderdeel van het leven dat zowel een uitdaging vormt als lonend is.

’Maar ik ben het nog steeds niet eens met mezelf!’

Als u nu, na systematisch uw keuzemogelijkheden beschouwd te hebben, nog steeds besluiteloos bent? Wat kunt u doen? Moet u de hulp van een vriend of vriendin inroepen?

Sommige mensen willen, omdat het hun aan zelfvertrouwen ontbreekt, altijd dat anderen voor hen beslissen. Als u met een kwestie zit waarvoor meer kennis en ervaring nodig zijn dan waarover u beschikt, komt het natuurlijk niet neer op het afschuiven van verantwoordelijkheid als u raad inwint bij iemand die er verstand van heeft. Personen die met succes beslissingen hebben genomen die in hetzelfde vlak liggen als de uwe, kunnen aanvullende mogelijkheden en feiten te berde brengen om u te helpen (Spreuken 15:22). De persoon wiens hulp u inroept, zal uw verzoek echter ernstiger nemen als u de zaak eerst zo goed als in uw vermogen ligt, van alle kanten bekeken hebt.

Bedenk als het moeilijk is een definitieve keuze te doen, dat het nemen van beslissingen bijna altijd met het nemen van risico’s gepaard gaat. Als u ervoor terugschrikt een keuze te doen totdat u absoluut zeker bent van succes, zult u besluiteloos blijven, want bij veel beslissingen moet u onzekerheid voor lief nemen en uitgaan van de waarschijnlijkheid van het welslagen (Prediker 11:4). In de meeste gevallen is er geen keuzemogelijkheid die optimaal is. Ongeacht welke keuze u doet, u zult iets van uw wensen moeten laten vallen. Doe dus de keuze die hoogstwaarschijnlijk de beste is en . . .

Sta achter uw beslissing!

Weersta de verleiding om achteraf aan uw beslissing te twijfelen als die eenmaal genomen is. Bedenk dat elke keer dat u zich gedachten permitteert in de zin van ’misschien had ik beter zus of zo’, u zich berooft van energie die gebruikt zou kunnen worden om kracht bij te zetten aan uw beslissing en er een succes van te maken. Blijf dus niet achteromkijken en u afvragen hoe de dingen gelopen zouden zijn als u een andere keuze had gedaan. Tenzij er duidelijke aanwijzingen komen dat het noodzakelijk is van mening te veranderen, is het het beste niet meer stil te staan bij de mogelijkheden waarvoor u niet gekozen hebt. Gebruik uw energie om een succes van uw beslissing te maken.

Als samenvatting: Denk systematisch, kies voor de mogelijkheid die de meeste kans van slagen heeft en sta van ganser harte achter die keuze. Het is onvermijdelijk dat sommige van uw beslissingen beter zullen uitvallen dan andere. Niettemin zullen uw bekwaamheid en zelfvertrouwen groeien als u de verantwoordelijkheid aanvaardt persoonlijke beslissingen te nemen en erachter te staan.

[Kader op blz. 19]

ENKELE FASEN IN HET NEMEN VAN BESLISSINGEN

1: Het noteren en beschouwen van alle mogelijkheden of keuzen die in aanmerking komen

2: Gevoelens en gedachten over elk van de keuzemogelijkheden de vrije loop laten

3: Keuzemogelijkheden en vastgestelde prioriteiten naast elkaar leggen

4: Tot een conclusie komen door een keuze te doen en beginnen met het schrappen van de andere mogelijkheden

5: Gevoelens, gedachten, tijd en energie op gedane keuze richten en de niet-gebruikte mogelijkheden definitief van zich afzetten

6: De beslissing omzetten in optimistisch handelen